Truyện ngắn Lưu Quốc Hòa

By DƯƠNG HƯỚNG


 

Thẹn thùng nghề bút mực                                          
Truyện ngắn: Lưu quốc Hoà

Đang sưả lại cái "chuồng chó" thì cái Nhinh bế con loả toả chạy vào ngõ. Con mẹ mặt mũi như hề như tranh vẽ hỏng nhệch cái miệng ra mà khóc mếu đứa con hơn một tuổi lại nhe cái lợi ra mà cười như trâu sứt. Tôi lé mắt nhìn ngang thấy mẹ con nhà nó mà cám cảnh. Thằng bé bụ như củ khoai chiêm nhưng bẩn ghê người. Mũi lẫn với rãi mụn nhọt mọc như chông đầu thì đầy vẩy nến cứt trâu...Cám cảnh! Nhà quê con rau con khoai chúng lớn lên chẳng khác mèo chó. Chả bù với đám trẻ thành thị thơm tho sạch sẽ đủ đầy vật chất. Quê tôi vẫn nghèo lắm. Cứ nhìn đám trẻ con cũng đủ biết lứa cha mẹ ông bà nó đang vật vã trong cái bản lề của thời nông dân đang bước vào cơ chế mới.
Cái Nhinh vào sau và cái miệng vào trước có nghĩa là mồm nó bao giờ cũng đi trước người. Nó là con bé tếch toác nhất cái làng này.

- Ới ông ơi là ông ơi! Ông có làm ơn làm phúc thảo cho con cái đơn! Phen này nhất định con lìa cái thằng chó ấy...
Tôi khề khà:
          - Có nghĩa là mày bảo tao tiếp tay cho vợ chồng mày bỏ nhau! Sư bố nhà chúng mày! Đang yên đang lành lại làm đơn làm từ. Mày tưởng bỏ nhau là dễ lắm à! Cứ nhanh như vẽ dự án ma của bọn tham nhũng à! Cứ như đập cái niêu đất vất ra hàng rào không bằng à?.
          - Dưng mà con ức nó lắm ông ạ! Nó theo gái! Có mấy con đĩ rạc nó quyến. Nó phụ bạc vợ con...Nó...
           Tôi cáu tiết :
                - Tao không tin! Thằng Vộc nhà mày mà gái cũng theo! Nó theo chồng mày để lấy cái răng vổ à! Trên thì răng dưới là dái thối cái xe đạp gẻ ruồi cái mũ lá rách...Con điên nó theo chồng mày .
           - Dưng mà mười mươi có thật! Dạo này cái đồ của hùm của khỉ ấy lại động cỡn động rồ...Ông cứ làm cho con lá đơn phí tổn bao nhiêu con chịu. Con có tiền! Chiều qua mới bán ổ chó đẻ gớm đàn chó nhà con đẹp như tranh vẽ. Con chó đực nhà Ba Lẫm nó "phủ"! Gớm! Con chó đực ấy như con bê. Nó lại lai bẹc dê chân cao tai dựng như cái lá đa...lại...
     Nếu không cả quyết xua tay cắt chương trình con bé này có lẽ lạc chủ đề chó giao hoan để sinh ra chó. Khổ lắm cảnh nhà quê là hay chuyện con cà con kê. Đám nạ dòng nhà quê là chúa hay chuyện. Hình như họ càng nói càng thích. Họ sinh ra để hóng chuyện thiên hạ và kể chuyện mình. Cái chuyện buồng the vợ chồng suy cho cùng chỉ kín về ban đêm để ban ngày cũng lộ ra đằng miệng. Cái gì cũng thành chuyện. Thế mới là nhà quê! Nhà quê thì mới thế...
Biết không thể gỡ nổi cái con đỉa đói đang ngoe nguẩy bám vào chân. Tôi bảo nó:
          - Mày kể đi! Ngồi đấy mà kể để yên tao làm! Kể khoẻ vào tao nhớ lại tối tao viết đơn cho! Cấm kể sai đấy! Sai là mày chết với ông.
                 Bỏ mặc thằng con lạch bạch lê la xem tôi sửa chuồng chó nó chẳng thèm phủi nền đặt ệch mông xuống và bắt đầu cuốn phim dài tập Việt nam mà kể ! Ôi thôi là nó kể! Nó làm tôi ù tai chóng mặt. Có trời mới nhớ nó kể cái gì. Tôi không thể kiên trì nữa quay sang hỏi chuyện thằng con nó. Hai ông cháu tủ tỉ với nhau. Nó vẫn kể! Tôi lại chuyển sang hát! Nó vẫn kể! Nó kể tôi hát! Tôi hát nó kể. Chán chết! hay nó nghĩ cái lão nhà quê đã viết bao nhiêu chuyện trên trời dưới bể có hai cái đầu. Cứ nói phứa đi ! Cái đầu thứ hai của gã sẽ nhập hết dữ liệu rồi sử lý thông tin! rồi biến thành lá đơn "vợ bỏ chồng con bỏ cha"! Hỡi trời! Có thứ nghề phụ nào ở chốn nhà quê nó kỳ quái như nghề tôi không! Vừa làm ruộng. Vừa viết văn làm báo vừa làm đơn ly dỵ đơn kiện cáo mất gà mất chó. Đơn tố cáo anh em tranh nhau đất hương hoả...Ngàn vạn thứ đơn của vạn ngàn cái rắc rối eo xèo. Thì ra nghề chữ nghĩa thời buổi này cũng "đắt hàng" đáo để.

***************

Nhinh là con thằng bạn tôi từ ngày còn chăn trâu cắt cỏ. Bố nó ham bắt cua bắt cá nên học chưa hết cấp 1 đã bỏ. Nói trắng ngay bây giờ là nó gần như mù chữ. Vợ chồng đẻ xoạch ra 5 con vịt giời con Nhinh là đứa thứ 3 cũng thất học. Nó lại lấy Cu Vộc ngay giữa làng. Hai vợ chồng nhà quê nồi nào vung ấy trông xứng đôi tệ.
             Cu Vộc lùn tịt. Người nó như chầy vồ gỗ nhãn nên có lẽ bố mẹ nó đặt tên như thế. Vộc hay rượu rượu vào là bốc phét ta đây lắm. không biết vợ chồng nhà nó ân ái với nhau lúc nào để khai hoa kết nụ chứ quanh năm ngày tháng cãi nhau như vỡ chợ. Được cái cãi nhau nhưng không đánh nhau mà có đánh nhau cũng không lại được với con vợ khoẻ như trâu lăn.Con Nhinh da bánh mật cũng lùn và béo thun lút. Cái đận lâu lắm rồi cu cậu đi đám về say nghiêng say ngả. Về đến sân. Cu cậu đứng nghênh mặt nhìn giời và chửi bâng quơ móc cái của nợ ra vần vò rồi đi vòng quanh sân mà đái. Cái giống say rượu say bia là khoẻ đái lắm. Nó nhăn mặt khoái trá vẩy tứ tung hình rồng hình rắn. Con Nhinh cáu tiết vật ngửa thằng chồng tềnh hệnh ra. Nó thụi nó đạp nó bóp cổ bóp cả cái bộ phận vừa thải nước khai mù mù ra sân. Cu cậu kêu oai oái vừa kêu vừa chửi vừa đe. Con Nhinh ngồi lên bụng mà cào mà cắn. Cu cậu hút chết. Từ đó nạn bạo hành kỳ quái và gớm giếc kia cũng không sảy ra. Về mặt vũ lực tạm vãn hồi hoà bình thì bù vào đấy là chiến tranh bằng lỗ miệng.
           Dạo này Cu Vộc lại dùng cả di động nữa mới "chết cha con gà ta" chứ. Chả biết từ ngày đi theo cánh cai xây làm thợ đội bê tông có ông chủ nhà vứt cái di động lỗi mốt to thùng lục như củ khoai lang làm đồ chơi cho con. Cu Vộc gạ đổi một cái di động đồ chơi bằng nhựa. Thằng cu con nhà chủ ưng thuận. Thế là cậu ta có di động hẳn hoi. Cũng nhắn tin cũng gọi choang choác như ai. Cái Sim khuyến mại 50 ngàn thì vật nài xin bà chị gái có chồng ở Đại lý Viêten. Ông anh rể hào phóng bảo: "cậu cứ gọi hết tớ lại cho"..Tội gì không dùng cho oai cái thằng người.
            Cứ say rượu là cu cậu lôi di động ra gọi. Có khi không bật nguồn cũng gọi cho nó sướng. Cậu ta nói chuyện dả lả với ông nảo ông nào là tuỳ cái đầu tưởng ra. Con Nhinh ức lắm! Mẹ cái đồ gàn cái đồ cứt nhã có chóp đã khổ như con trâu lại còn sỹ diện. Tiền chó đâu mà gọi lắm thế!
                  Sáng ấy bổ quáng bổ quàng thế nào cu cậu quên cái di động của nợ ở nhà. Mấy ông mãnh cùng tốp thợ biết thóp nó cứ nhè số cu Vộc mà giả làm con gái nhắn tin. Bao lời thương yêu ong bướm hết em này đến em kia. Con vợ ngồi sàng gạo thỉnh thoảng lại thấy cái "của nợ" rung ì ì giãy đành đạch sốt ruột chạy vào ngó rồi lại chạy ra rồi lại chạy vào cứ thế đến mươi bận thì vừa hay mấy đứa học sinh chuyên nghiệp ở trọ nhà bên ngang qua. Nhinh gọi chúng vào xem cái gì cứ như ma làm. Thỉnh thoảng lại ty ty tút tút...Chúng vô tư mở mục tin nhắn và vô tư đọc. Con bé Nhinh mới giãy lên đành đạch! Chết cha rồi...Thằng của khỉ sinh hư đổ đốn rồi. Sao nó đen hôi như thế mà lắm gái theo ...Tối ấy cả làng được một phen đinh tai nhức óc ...Cái đơn ly dị đẻ ra từ đấy! Cái pha bi hài cũng đẻ ra từ trò chơi nửa người lớn nửa trẻ con
****************
            Lại đơn ly dị! Lần này khách hàng của tôi là người giàu có hẳn hoi. Nàng ở nhà hai tầng trong cái chốn nhà quê lổn nhổn nhà cấp 4 vợ một ông quan to mãi tỉnh bên. Ông ta có nhà đẹp nhất làng và cố nhiên có vợ đẹp nhất làng. Nàng còn thua tuổi con bé lớn nhà tôi nhưng gọi tôi bằng anh leo lẻo. Cái loại đã lên ông như tôi nhưng được lũ gái trẻ gọi bằng anh nhiều khi nghe mà sướng lỗ nhĩ. Cứ gãi mái tóc tổ quạ đã ngả màu chó gio mà cảm động.                                                             Nàng còn ngon mắt lắm! Cái gì cũng nở bung nở xoè chọc vào mắt mấy thằng đàn ông nhà quê quanh năm ở với vợ lồi thồi lưng đeo vú thắt. Nàng như một cơn gió mát mơ hồ thổi vào trưa hè oi bức như làn nước tưới cho những loại cây còi cọc đang hạn hán háo han...Cái trích ngang lý lịch của nàng cũng thật đơn giản: 29 cái xuân xanh! Nghề nghiệp : Thợ làm đầu kiêm mát sa tẩm quất nhà hàng. Chồng nàng là một quan tỉnh. Qua mấy pha thư giãn sinh tình. Vốn có mối quan hệ rộng. Quan bác "di rời" người tình về làng này mua đất "quàn" người đẹp tại đây. Nàng cũng mới đọc thông viết thạo nhưng phấn son đua đòi ăn diện ngất trời. Nàng là con oanh con khiếu để mỗi dịp quan bác công cán ngang qua thưởng ngoạn. Ông ấy lắm tiền không xây nhà mua đất thì để tiền nó mục ra à. Cái sổ đỏ đứng tên ông. Cô vợ hờ tình nhân là nhà thổ có lương nhưng là quản gia không lương và rất trung thành! Quan bác khôn dóc tổ! ...
           Nói của đáng tội. Mấy lão nhà quê có thèm giỏ rãi vãi rớt cũng chỉ liếm mép liếm môi mà thôi. Nàng như chùm khế chua mọng mẩy vàng ươm lả bên hàng rào trêu ngươi...Nhưng mà khốn khổ. Người ta thơm tho thế kia ai lại phí cái thân mà xà vào lòng mấy lão răng cải mả và hôi như cú vọ. Lúc nào cũng chúm mỏ tóp má vào điếu cày phả khói như tàu hoả vào ga. Lúc quan bác chưa về thì có khối quan khác xe đưa xe đón. Con cú cứ đòi đậu cành mai...Thấy mấy ông chồng thầm thào bàn tán rồi rinh rich cười các mụ vợ nói vỗ mặt: Này! Nó có mốc ra thì treo gác bếp chứ không đến lượt các ông! Đừng giàu trí tưởng bở nhá! Đừng lượn như ruồi bâu cặc ngựa cho dơ cái mặt.
           Ấy thế mà đùng một cái. Chiều nay nàng tha tấm thân ẩm ướt óng ả đến nhà tôi đòi viết đơn ly dị. Cái đất nhà quê bọn ruồi cứ thấy mùi lạ là bâu đến. Có mắm tôm y như rằng là nhặng xanh ruồi dấm kéo về hôi chợ. Chắc nàng sức nước hoa thơm quá bọn ruồi ào ạt nghênh đón. Nàng cứ lấy tay hoa lên như nhập đồng mà khoả...Tôi đưa nàng cái quạt nan để làm vũ khí nàng hỏn hẻn cảm ơn. Nàng thè lưới đỏ nhờ nhờ liếm nhun nhút vào cái môi rất chi là đỏ. Kìm cái khí giận lại mà bảo rằng:
         - Em biết anh là người thạo chữ nghĩa nên đến cửa anh cậy nhờ! Anh cố giúp em! Thích cái gì em chiều. Sao em nghĩ được nhưng cứ động đến giấy bút là chữ nghĩa nó trốn tiệt đâu mất! Ngả chữ ra giấy có khi còn khó hơn ngả chó làm thịt anh nhỉ? .
               Nàng vén áo bụng và gãi nhanh nhách vô tư như đang trong nhà tắm. Dù tôi cố làm ra vẻ khách khí nhưng cái bụng trắng như sáp nặn vẫn đập vào mắt. Cái áo trễ cổ thấp tho một thung lũng ma quái hút hồn. Cũng may vợ vắng nhà không thể nào cũng có mấy cái lườm đứt mặt.
           - Nó định bỏ em anh ạ! Nó bỏ em là nó chết! Sư bố cái loại đàn ông chơi hoa bẻ cành. Nó lập mưu cho bạn nó tán tỉnh em ! dẫn em vào nhà nghỉ rồi "ấy" em chụp ảnh quay phim lén! Nó bảo em là con đĩ trăm thằng nên cuốn xéo ngay khỏi ngôi nhà này anh nghĩ có ức không! Em cũng chẳng thiết nó! Em cũng chán cái bụng phệ ấy lắm rồi! Anh làm cho em cái đơn ly dị! Ly dị là chia đôi tài sản ...Hí ..Hí..chia đôi tài sản...Em lại tìm anh khác làm chồng cũng chẳng muộn gì...
Tôi thủng thẳng:
             - Thế anh chị có giấy hôn thú do chính quyền cấp không tôi xem đã chứ! Đơn từ bút sa gà chết chứ phải chuyện chơi đâu:
            - Làm gì có! vợ chồng ăn ở với nhau 2 năm nay đầu gối tay sờ không đủ hay sao mà hôn với chả thú. Nó hôn em còn rai hơn chiến tranh vùng vịnh. Hôn thế chưa đủ hay sao còn phải giấy má lôi thôi!
        - Không ổn rồi! Không có giá thú thì làm sao ly di làm sao đi đòi cái không có được cơ chứ.
          - Anh dốt bỏ mẹ! Nó ngủ với em cả vạn lần nó phá tan tành trinh tiết một cô gái nhà hàng trong trắng thơ ngây như em không phải là chồng thì là gì! Anh xem cái ông "Bút ông Mực" tổng thống tổng thiếc gì bên Mỹ. Chỉ sớt tý "vi trùng" vào váy cô bưu điện mà còn bị suýt ra toà! đằng này....
         Gời ơi là giời!Tôi như con ruồi giẫy đạp trong mớ tơ nhện.

•-         *****************

Bệnh gì cũng có thể lây nhiễm thành đại dịch bùng phát. Có lẽ bệnh kiện cáo trong các chốn quan trường to nhỏ đã lây nhiễm về quê tôi. Dân bây giờ cũng sính đi kiện hơi một tý là đe "ông đi kiện". Họ cứ làm như đi kiện nhau là đi lễ hội không bằng! Ấy vậy cái thằng tôi là cái thúng đựng tạp phế chuyện nhà quê hay rở. Họ kéo đến nhà tôi để nhờ làm đơn. Tự dưng cái phòng Văn của tôi thành phòng Luật sư bất đắc dỹ và tôi gã văn chương gàn rở lại được tôn là luật sư mà không thuộc một nửa sợi điều luật nước nhà. Hình như tôi đang trượt dần thành kẻ bất lương. Những bà con quanh tôi đua nhau kiện cáo. Nhất là gần đến phiên bầu cử Hội đồng này nọ là tha hồ viết đơn kiện. Thiếu gì cái kiện kể cả ông cán bộ nọ hay quên kéo khoá quần khi đi hội nghị. Kể cả hôi nách hắc lào thối tai cũng có tội...Đấy là các ông ấy kiện nhau họ thuê họ kháy khẩm người đi kiện để hạ bệ nhau chứ dân ai rỗi hơi. Họ đến nhà tôi và kể lể dài dòng như mấy vị dân biểu trong xã có bằng tại chức chuyên tu đi tiếp xúc cử tri các làng...Tôi giận họ tôi giận tôi tôi thương họ và cũng thương cả tôi lại... chán cho cái nghề bút mực.
           Sao mấy ông luật sư cứ phải lập Văn phòng tư vấn luật ngoài phố. Về đây tôi nhường nhà cho mà hành nghề. Đảm bảo tôi không lấy một đồng một cắc...Quê tôi đầy việc kiện cáo sợ các ông không đủ thời giờ...Tôi không xui dại đâu có mà giàu bạc ức.


Trước mắt tôi đóng cũi sắt nhốt 3 con chó vào đấy. Để ra ngoài cổng...Nghe chó sủa là tôi liền đeo kính dâm và thưa với quý khách:
             -Thông cảm! tôi viêm màng bồ đào cả hai mắt rồi! sắp mù tịt rồi...Bố thằng nào mù lại còn viết được chữ.

Tác giả : Lưu Quốc Hoà

Địa chỉ : Đình Tràng - Lam Hạ - Phủ Lý - Hà Nam

Đt 01685083357

    ***********

 

 

More...

Truyện ngắn Nguyễn Hiệp

By DƯƠNG HƯỚNG

 

Truyện ngắn của Nguyễn Hiệp:

BAY

Họ bước đến bên bờ vực

Người đẩy họ và họ thấy mình đang bay

G. Apollinaire

Vàng óng ả. Đó lại là nỗi sợ hãi trong buổi chiều buồn đời người. Hắn bước đi đầu cúi thấp để tránh những tia nắng vàng óng xuyên rẽ quạt qua đám cây lá hai bên đường có cái gì đó nhói lên nghẹn thắt trong lồng ngực. Trước đây hắn có thèm những tia nắng này thật nhưng bây giờ khác rồi.  Nỗi cô đơn không thích bất cứ cái gì vàng óng chứ không riêng gì nắng nhưng phải chịu sự trêu ngươi của nó làm cho hắn trở nên hằn học vô cớ. Hắn luôn miệng lầm bầm: Gớm! Nắng con mẹ gì nắng dữ chiều sụp đến nơi mà cứ như đổ lửa đổ mật đổ...

Hắn không còn trẻ để tô vàng phết đỏ lên hình ảnh hoa lá cành. Hắn chưa đủ già để phớt tỉnh trước cái nắng chiều đến nôn nao lòng người này. Hắn càng chưa đủ sự tĩnh lặng trong tâm hồn để tiếp nhận để hoá giải để rung động trước tất cả nhất là với thiên nhiên. Cái tuổi bốn lăm của hắn ở giữa lừng trời như hạt bụi chưa đủ trĩu nặng rũ xuống mà cũng không còn đủ sức nóng để tự cháy bay lên. Vậy mà trong đầu hắn luôn có một dự lệnh: "Chuẩn bị" hắn biết động lệnh là gì hắn cứ đợi. Hắn chờ đợi phút giây kì diệu đôi cánh sẽ mọc ra hai bên vai hắn.

Hắn tiếp tục đi về phía trước như theo dấu chân người tàng hình nào đó đầu tiếp tục cúi thật thấp thấp đến mức hắn thấy mồn một mười đầu ngón chân mình thò ra nhăn nhúm còng queo xấu xí thô tệ trên hai chiếc dép giả da cứng đơ há mõm khác xa một trời một vực với giày da đen bóng ngày nào. Hắn vừa đi vừa quan sát mười đầu ngón chân có lúc hắn tưởng tượng đó là những hòn sỏi không dính dáng gì đến cơ thể hắn. Ngón giữa thấp hơn ngón cái là thằng sợ đàn bà ai đó đã nói về tướng số như thế chắc chắn với hắn là đúng bởi hắn tự biết mình rõ hơn ai hết hắn còn sợ nhiều thứ lắm chứ không riêng gì sợ đàn bà. Hắn ngán sợ vì cứ nhìn thấy họ cứ nghĩ tới họ là hắn thấy không gian xung quanh mất hết màu sắc tất cả đều màu trắng. Có lẽ màu trắng có gì đó giống tâm tính đàn bà nên hắn mới có sự liên tưởng kì cục như vậy? Không hắn có lí do của riêng mình để hình thành nên khối ám ảnh trắng vũng ám ảnh trắng bầu trời ám ảnh trắng mặt đất ám ảnh trắng.

Tất cả đều trắng rợn: Bước chân ngập trong tuyết trắng xoá ánh mắt bị bao phủ bởi tuyết trắng xoá nhất là cái ý thức trắng mắt làm hắn bàng hoàng. Trắng mắt và trắng tay một đúc kết lạnh lẽo khi tuổi đời đã qua mốc bốn mươi cái mốc mang nội dung thông báo như tiếng vỡ của kính của chén bát ném xuống sàn nhà: Người ta khó làm lại từ đầu. Và tất cả đang rơi xuống: triệu triệu mảnh tuyết rơi tuôn trút nỗi tủi thân xuống trước mặt cắt cứa vào tai vào mũi hắn; nước mắt cứ thế ứa đục mặn xót đầy dần từng giọt và rơi ra không dừng được. Hắn đấy thoạt đầu hắn cố nghĩ là tuyết bay đầy trời nhưng sau thì rõ ràng là tuyết đang rơi. Thường giấc mơ bay đến ảo mộng con người ở tuổi niên thiếu nhưng với hắn khi ở cái tuổi không thể làm lại từ đầu tuổi trượt qua bên kia dốc hắn mới ước mơ mình được bay. Hắn bay không phải để thoả mãn cảm giác mạnh hay khao khát lãng mạn nào đó càng không phải giấc mơ chinh phục đơn giản hắn muốn bay lên để thoát khỏi cuộc sống thực tại như một khối chì nặng trĩu thể xác hắn tâm hồn hắn. Khi hắn hình dung ra phút giây bỗng nhiên nhẹ yên không còn đau khổ không còn lo sợ lo nghĩ lo lắng lo toan bất cứ chuyện gì một buổi sáng kì diệu chợt thấy lòng mình không còn ưu phiền đôi cánh mình mọc ra và cứ thế nhẹ nhàng bay lên chắc chắn ngày đó hắn đã chết. Giấc mơ bay của hắn không có đường chân trời.  Hắn vừa nhấc từng bước chân nặng nề trong tuyết lạnh vừa miên man với giấc mơ bay. Đó là mùa đông cuối cùng của hắn ở Cali một tiểu bang đông đúc phía Tây gọi Ca li là gọi tắt lúc vui hắn gọi trịnh trọng là Ca-li-pho-ni-a lúc bận rộn chẳng vui chẳng buồn hắn gọi nhanh là Ca-li- phoóc- nha. Cái thành phố hoa lệ mà mới cách đây một năm ánh mắt hắn còn choáng ngợp như lạc vào thiên đường trần gian giờ đây đối với hắn chẳng còn ý nghĩa gì nữa hắn chẳng màng nó tên gì. Hắn khóc hết nước mắt rồi lại cười cười thì cứ cười mãi chẳng có gì để hết chỉ biết rằng càng cười càng ngập nỗi cay đắng mà thôi.

Con đường trước mặt hắn cả sau lưng hắn đã biến mất. Hắn vừa đây còn lưỡng lự nhưng khi đưa chân ra khỏi nhà căn nhà trở xa lạ một cách đột ngột. Có nhiều thứ biến mất trong mùa đông nhưng thứ biến mất đáng sợ hơn hết là mất tổ ấm gia đình. Vậy mà... Bàn chân hắn càm ràm: "Thất bại thất bại thất bại..." sau mỗi bước đi. Hắn sửa lại cái mũ trùm và hắn chợt nhận biết tiếng càm ràm của đôi chân chỉ là tiếng lạo xạo phát ra từ trong tuyết. Hắn nhấc chân thả bâng quơ để tránh cái nhịp điệu "thất bại thất bại" quỷ quái kia. Hắn biết rất rõ không phải tuyết rơi dày quá làm cho bước chân hắn vô định lạc hướng đã có đôi lần đôi lần hắn phăm phăm đi trên tuyết trên con đường đã bị chôn vùi mà vẫn đi về ngon ơ nhưng lần này thì khác.

Tự dưng hắn thèm chút nắng vàng óng ở xứ mình thèm đến dại người nhưng quanh hắn chỉ những mảnh vụn lấp lánh trắng lấp lánh xanh lấp lánh lạnh. Hắn ý thức những thứ lấp lánh ở đây không dành cho hắn. Hắn nhắm mắt trước thứ ánh sáng khó chịu đó đêm đen ngập lòng hắn ngay giữa ban ngày. Hắn đưa tay lên hai má xoa xoa liên tục mà vẫn không hết lạnh bởi cái căn nguyên lạnh lẽo kia tràn ra từ trong lòng hắn. Từ cha sinh mẹ đẻ đến nay hắn chưa từng nếm trải cái lạnh đến héo ruột héo gan này bao giờ. Máu trong người hắn như muốn đông cứng lại. Thân thể dường như không còn là của hắn nữa. Hắn nhăn nhó nhưng các cơ mặt của hắn đã bị ướp lạnh cứ trơ ra. Hắn muốn nhảy cuồng lên nhưng tay chân rã rời chẳng còn chút sức lực. Nực cười là chỉ nhảy thôi chứ không phải bay mà cũng không được. Hắn muốn gào thét chửi bới người vợ phản bội tráo trở đoạn tình đoạn nghĩa khốn nạn của hắn nhưng miệng chẳng buồn mở ra âm thanh đã đi vắng khỏi vòm họng của hắn. Tâm hồn hắn cũng tê dại dường như không còn là của hắn nữa.. Hắn nuốt nước bọt thấy đắng miệng như vừa bệnh dậy. Hắn thấy mình đang trôi tuột từ dốc tuyết trắng xoá thân thể va mạnh vào các gốc cây nhọn nhô lên trong tuyết. Bầm dập. Máu hắn loang trên tuyết nhưng hắn không hề biết đau... Tất cả đã tê dại. Hắn bàng hoàng dụi mắt mấy lần. Khi tỉnh ra hắn lại cầu mình được bầm dập máu me như vậy thật cho "người ta" hài lòng.

&

Hắn không dám nói về nỗi ám ảnh về cơn ác mộng rơi với người bạn thân duy nhất ở nơi xứ người này.

-Nhớ quê

-Xạo sắt đá mà cũng nhớ sao? Vứt mẹ nó nỗi tủi thân cỏn con ấy đi!

-Nhớ thật...

-Mày đừng qua mắt tao. Nó cố chìều chuộng mày giả yêu thương mày để được sang đây. Toại nguyện rồi nó đá cái phốc liền chớ gì. Tao lạ gì cái kiểu yêu thương đáng nguyền rủa đó. Ở đời thiếu mẹ gì cái thói qua cầu rút ván phủi tay.

-Không phải đâu tao nhớ quê mà... Ở đây lạnh quá đã có triệu chứng đau khớp.

-Tao không tin! Nỗi buồn vợ con của mày làm cho mày mất hết sự sang trọng của một con người.

-Gớm! Cứ tạm tin vậy đi!

-Ừ tao hiểu  mày. Được rồi. Hôn nhau trước mặt trời lặn mới là tình đích thực phải không!?

Ghế của hắn sát cửa kính nguyên nửa tiếng đồng hồ trôi qua hắn chỉ nhìn chằm chằm ra một góc cánh máy bay rung rung. Sau tia mắt của hắn lại đưa xa bắt gặp những đám mây trắng xốp bồng bềnh. Không phải lần đầu tiên hắn nhìn những đám mây từ bên trên mới ngày nào đây hắn còn xúc động còn bật thốt lên trong lòng "Trời ơi đẹp!" nhưng quả thật lần này hắn nhìn đàn đàn mây lặng lờ với một thái độ vô cảm lạ lùng. Chính hắn cũng phải ngạc nhiên sao lòng mình quá trơ lạnh. Cũng có vài lúc hắn loáng thoáng nghe một thôi thúc nào đó bên trong nhưng là gì thì hắn chưa rõ lắm.

&

Khi trở về cuộc đời hắn tiếp tục thả trôi theo bước chân vô định. Nỗi buồn trong sâu thẳm lòng hắn đang gậm nhấm lần hồi sức lực còn lại của hắn. Chưa tin tức có lúc sẽ tin. Còn tin nghĩa là còn chút gì để trông đợi để hy vọng. Không tin là không bao giờ tin được. Cú sốc gia đình tan vỡ đã dội một núi tuyết lạnh giá vào tâm hồn hắn. Cả năm sau hắn chưa hoàn hồn nhưng cuộc sống vẫn không dễ dàng gì. Ai cũng gọi hắn là ông Vô Liêm Sĩ thằng Vô Liêm Sĩ có người vừa gọi vừa cười tủm tỉm có người cười đắc thắng hả hê với kiểu nửa đùa nửa thật của mình làm cho đối phương bầm gan tím ruột vẫn phải nở nụ cười chịu đựng. Cái tên Vô Liêm Sĩ xuất phát từ một cuộc nhậu gọi là "rửa" cặp loa lớn khi hắn mua bổ sung vào dàn âm thanh phục vụ đám cưới tiệc tùng cái cần câu cơm của hắn. Gã nhạc công hay lý sự nhất trong đoàn vui miệng đùa: "Người làm thơ giỏi gọi là Thi sĩ người sáng tác nhạc giỏi gọi là Nhạc sĩ... Còn người chỉnh âm thanh vặn vô- liêm giỏi gọi là gì? Gọi là Vô Liêm Sĩ chớ còn gì nữa". Cả đám nhạc công cười rần rần. Hắn cũng cười theo tưởng vui chốc lát đâu biết cái câu đùa ác ôn hành hắn lâu dài. Không ai dại gì lại chấp nhận kiểu gọi thẳng mặt bằng cái tên xấu xa ghê gớm như vậy hắn biết thế và cũng biết thêm cái tên vận vào đời người chớ không phải chuyện đùa. Nhưng xung quanh hắn ai cũng đùa dai như vậy thì hắn biết làm sao được. Gớm! "mac-ke-no"! Có lẽ sau khi bị một cú đau chí mạng con người ta trở nên dễ dàng bỏ qua mọi chuyện mà có thứ gì đau hơn nỗi đau hắn đã hứng chịu. Bán nhà bán đất chạy lo thủ tục giấy tờ ra đi. Sang bên kia bao nhiêu sức lực lòng nhiệt huyết trút hết vào việc xây dựng một cuộc sống mới. Thế rồi đùng cái vợ hắn đi làm "neo" về dắt theo một gã Tây cao lớn. Ván bài ỡm ờ "đi làm đêm" lâu nay được lật ngửa. Hắn mất sạch. Đương nhiên hắn phải là người ra đi. Gớm! đồng tiền làm người ta mù loà và ác độc. Trong thâm tâm hắn cũng chưa chắc lắm là do màu sắc đồng tiền mê hoặc hay là do sức vóc như ngựa giống của gã Tây. Mà dù là gì hắn cũng khinh bĩ con đàn bà đó... Gớm! Vô liêm sĩ thì đã sao? Cứ gọi bất cứ tên gì các người muốn. Cứ gọi... Chẳng có gì ghê gớm cả... Hãy đợi đấy! Hắn vẫn âm thầm chờ đợi hồi hộp chờ đợi một động lệnh cho cuộc đời hắn. Hắn hiểu thấu loại mệnh lệnh này nhưng vẫn chờ đợi giờ G giờ H và cái động lệnh sau cuối ấy sẽ vang lên sang sảng dứt khoát.

Mỗi lần gã nhạc công nhiều chuyện ấy lên tiếng chọc ghẹo hắn thường nghĩ: Thời buổi này thật khó nhìn ra xung quanh bằng một cặp mắt trong sáng một trí tưởng tượng trong sáng. Một lần rượu ngà ngà hắn hỏi tay nhạc công: "Sao anh thích chọc tôi dữ vậy?" Tay nhạc công vừa quay mặt đi vừa nói: "Nói thật nha tôi phịa ra mọi chuyện chọc anh "tới bến" như vậy để anh tức tối mà tỉnh lại. Bị đàn bà cắm sừng đá đít mà đau dữ vậy sao? Chỉ vì sự phản bội của một con người không đáng gì ấy mà anh bước tới miệng vực sao? Tôi nói anh đừng rầy tôi: Bao nhiêu người đang mang những nỗi buồn lớn lao trong người mà vẫn cố cười cố sống anh nhìn ra xung quanh đi chịu khó nhìn chịu khó lắng nghe tí xíu đi! Có bao nhiêu thân phận bị đẩy tới miệng vực thật sự. Anh không thấy sao? Không thấy thật sao?"

          Hắn mang máng hiểu ra ý tứ sâu xa trong lời bộc bạch của gã nhạc công. Hắn nhượng bộ bằng cách vào đám cưới cứ nhìn lên trên trời né tránh ánh mắt mọi người. Lẩn thẩn. Vô vị. Thất bại cuộc đời hắn là một cuộc đời thất bại ngay cả nỗi buồn của hắn cũng chẳng hơi hướm gì. Có sự khác biệt lớn lao giữa thất bại và nỗi ám ảnh cuộc đời mình thất bại. Hắn lại mang cả hai thứ đó trong người. Chẳng còn gì để mất chẳng còn gì để bám víu đứng dậy. Bơ vơ. Lạc lõng. Một đám cưới nào đó gọi hắn phục vụ tất cả đồ đoàn lại lên đường như một guồng máy khởi động kẽ khiêng trống người vác loa rồi ráp rồi nối dây rồi làm cái công việc phục vụ quần chúng. Ai hát đúng nhịp giọng ấm áp thì cho vô-liêm lớn ai hát thường rớt nhịp lạc giọng nhạc bản một đằng rống la một nẻo thì vặn vô-liêm nhỏ lại cho nhạc át đi. Hắn làm việc như máy thờ ơ với tất cả. Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu hắn nói với mọi người như vậy nhưng hắn lại không nghĩ vậy. Hắn chỉ còn đôi cánh vô hình đôi cánh chưa mọc của mình. Hắn tìm khoái lạc từ sự chờ đợi đôi cánh vô hình ấy mà thôi. Hắn âm thầm núp bóng trong hy vọng đôi cánh vô hình để cố sống qua ngày đoạn tháng. Hắn tiếp tục đợi cái động lệnh ấy.

&

Một đám cưới mới lại hợp đồng với hắn. Chú rể là một cán bộ quản giáo. Đám cưới diễn ra trong khu trại cải tạo. Hắn và đồ đoàn lại lên đường ngay buổi sáng. Hắn sựng lại ngắm nghía cảnh cỏ hoa xén đều tăm tắp. Tất cả cây trồng đều thẳng hàng thẳng lồi kể cả các hòn đá xếp đường cũng vuông vức nằm bẹp ép theo những đường cong thô thiển. Những tội nhân mặc áo quần kẽ sọc càng giống nhau như đúc. Một tội nhân say sưa quét sơn trắng lên bức tường. Có lẽ đây là hình ảnh riêng biệt duy nhất ở đây. Hắn đang hồ hởi một cách máy móc chợt sa sầm nét mặt. Sự hiện diện của bức tường trắng làm hắn khó chịu vết thương trắng lại thức dậy nhức buốt lòng hắn. Hình ảnh bầu trời tuyết rơi lại hiện lên hành hạ hắn. Nhưng đến đêm thì đám cưới mới bắt đầu hắn buộc phải ngồi đợi gần bức tường ấy. Người ta đã nghĩ ra việc xây một bức tường cao lớn bao quanh khu vực giữa vườn này để làm gì thì có trời mới hiểu nổi. Nước sông công tù mà làm gì chẳng được xét cho cùng mọi thứ đều có ích lợi với người sử dụng nó.

Sang buổi chiều bức tường đã được phủ  dần sang màu xanh có lẽ gã này đang cố vẽ da trời thì đúng hơn bởi hắn thấy trong mảng xanh ấy có những gợn mây. Hắn bắt đầu thấy cảm tình với bức tường xanh hắn mon men tới làm quen với tội nhân. Gã này có vầng trán rộng với mái tóc húi cua càng trông gã quắc thước đĩnh đạt nhưng sao đôi mắt chất chứa điều gì mà  thăm thẳm ghê quá. Gớm! Chắc cũng thuộc loại người tàn phá cuộc đời mình. Đúng lý ra làm quen với tội nhân là phạm luật không ai cho phép nhưng phần vì tội nhân này đã được chuyển sang giai đoạn tự giác khi làm việc không cần người giám sát phần vì hôm nay là đám cưới tay quản giáo nên mọi chuyện có dễ dãi hơn.

-Tôi không được phép nói chuyện

Gã trả lời cộc lốc. Hắn chợt nghĩ có lẽ vì ở lâu trong trại nên khả năng dính kết với mọi người của gã này đã kém đi. Hắn cố lần nữa:

-Xây bức tường này để làm gì vậy?

-Không biết à?

-Có phải bức tường ngăn khu bên cạnh?

-Anh nghĩ đây là bức tường? Gã quay lại trợn mắt rồi lại tiếp tay cọ. Gã nhúng ngập sơn từ từ áp cọ vào tường rồi chú tâm cẩn thận quệt lên quệt xuống ém qua ém lại dường như gã sợ không đủ sơn cho bức tường. Gã làm việc say sưa đến mức hắn tưởng gã đã quên mất có hắn bên cạnh. Hắn đứng lặng quan sát: rõ ràng gã này cũng đang có nỗi buồn ngập lòng nhưng chắc là không yếu ớt bé mọn như nỗi buồn của hắn. Cứ nhìn đôi mắt gã thì biết. Từ cuộc rượu với tay nhạc công hắn suy nghĩ nhiều về nỗi buồn của mình nhưng hắn cũng hơi trách: làm như những giọt nước mắt của hắn là khóc theo những cuộc phiêu lưu tưởng tượng nào đó vậy. Chợt gã quay lại quắc mắt giận dữ: "Tường à? Đó đó không thấy bầy chim bay qua sao?" "Đâu? Chim sao bay qua bức tường được?" "Đợi ăn được trái tim của loài chim mới chịu hiểu sao?" Hắn còn đang bần thần chưa kịp hiểu những lời ấy nghĩa là gì thì gã kia lại quắc mắt: "Tường à? Xem đây!" Gã ném cây cọ vẽ vào bụi cây không cần lấy trớn đột ngột lao mạnh xuyên qua bức tường bay mất. Sau một hồi mắt tròn căng hắn cũng phồng mang trợn má hô lớn một động lệnh cả đời hắn dồn nén chờ đợi: Bay! Hắn cũng lấy trớn lao lên hai tay hai chân hắn đánh lăng nhanh dần nhanh dần rồi vút vút xé gió nhưng đến gần bức tường thì hắn chùi chân thắng lại. Hắn không hiểu tại sao. Hắn ngã quỵ xuống cạnh luống cỏ cắt xén thẳng tắp nằm thở hổn hển tim dập thình thịch trong lồng ngực. Hắn dáo dát nhìn quanh. Trong phút giây ấy hắn biết đôi cánh của hắn vĩnh viễn không bao giờ mọc ra không bao giờ.

Chân núi Tà Cú tháng 6/ 2009

N.H.

More...

Chi hội nhà văn Việt Nam tại QN đón đoàn...

By DƯƠNG HƯỚNG

Ngày 16 đến 18/7/2009 chi hội nhà văn Việt Nam tại Quảng Ninh đã đón đoàn chi hội văn học công nhân và báo văn nghệ đi thực tế lên mỏ xuống tận lòng moong mỏ Cọc 6 thuộc tập đoàn than khoáng sản Việt Nam (TKV).Trong đoàn gồm các nhà văn nhà thơ tên tuổi như Trần Huy Quang Nguyễn Đức Mậu Nguyễn Đăng Bảy Nam Ninh...
Chiều ngày 17 đồng chí Nguyễn Trí Huân phó chủ tịch hội nhà văn tổng biên tập báo văn nghệ đã làm việc gặp gỡ các nhà văn nhà thơ tại Quảng Ninh. Sáng 19 đoàn đã có chuyến đi thăm vịnh Hạ Long đầy ấn tượng bằng con tầu cao tốc của ban quản lý vịnh Hạ Long. 
Xin mời các bạn xem một số hình ảnh đoàn đi thăm Vịnh Hạ Long


Nguyễn Trí Huân phó chủ tịch hội nhà văn tổng biên tập báo VN và
Trinh Bảo phó tổng biên tập báo văn nghệ đứng bên bờ vịnh Hạ Long chờ tầu


Tầu cao tốc xuất phát đưa đoàn thăm vịnh Hạ Long

Hành trình đưa đoàn thăm vịnh Hạ long


Nhà thơ Mai Phương chụp ảnh lưu niệm

Làng chài cửa Vạn




Đoàn cập cảng cát Bà Hải Phọng


Phó tổng biên tập báo văn nghệ Trinh Bảo




Trung tâm văn hóa làng chài Cửa vạn
Trung tâm văn hóa làng chài Cửa Vạn


Nhà văn Nam Ninh quần trắng và Nguyễn Đăng Bảy áo mầu ghi cùng đội văn nghệ làng chài

Nhà văn Dương Hướng áo trắng cùng đội văn nghệ làng chài

More...

Những ý kiến về truyện ngắn Đường chân trời"

By DƯƠNG HƯỚNG

Nhân truyện ngắn "Đường chân trời" của Vũ thị Hạnh đang gây xôn xao những ý kiến khác nhau
tôi xin đưa ra hai ý kiến của tác giả Lưu Quốc Hòa ở tỉnh Hà Nam và tác giả Cẩm Phượng để các bạn tham khảo

Một truyện ngắn hay trước cái nhìn...

Lưu Quốc Hòa(Hà Nam)

*******************

Đã nửa tháng nay tôi không cập nhật Wb Dương Hướng vì lời cáo lỗi của Nhà Văn khi anh đang chuyên tâm sáng tác cho công trình của riêng mình mà không có điều kiện giao lưu cùng bạn Văn. Vì có nỗi niềm anh lại vừa quay lại trang và đăng tải một sự kiện.

Là một tác giả Văn xuôi ít nhiều có cống hiến trên văn đàn. Tôi kính trọng Nhà Văn Dương Hướng và coi anh là thần tượng của Văn xuôi Việt Nam với những tác phẩm văn chương đã được công luận trong và ngoài nước trân trọng ghi nhận. Tôi coi Dương Hướng là thần tượng văn xuôi mà tôi lấy đó làm tấm gương noi theo. Khi tiếp súc với các nhà văn tên tuổi tôi cũng nhận được những lời ca ngợi chân thành về một văn tài. Tôi còn được biết thân phận long đong của những tác phẩm do anh hoài thai bị bàn ra tán vào rồi nâng lên hạ xuống trước khi được khoác Vương miện văn chương. Thế mới hay quản lý văn chương và thẩm định văn chương ở sứ ta còn bao điều bất cập...Con lạc đà văn chương phải cõng địu trên lưng mình bao nhiêu đùm bọc quá sức của nó. Người cầm cương con lạc đà ấy cũng sớm nắng chiều mưa. Họ thích làm quan toà văn chương mà chính bản thân họ không hiểu chức năng Văn chương đã tồn tại vĩnh hằng qua bao thể chế chính trị...Là một cây bút truyện ngắn. Bản thân tôi đã đọc kỹ tác phẩm Vũ Thị Hạnh và đồng nhất ý kiến với Nhà Văn Dương Hướng nên bản thân không có nhận định gì thêm. Chỉ buồn cho một cách NHÌN GÀ HÓA VỊT. và buồn cho thân phận những người cầm bút chúng tôi. Cứ cái đà này Văn chương chúng ta bao giờ cất cánh cho kịp với trào lưu văn học thời đại và VNS bao giờ mới được cởi trói theo đúng nghĩa sáng tạo. Nhìn các nước bạn quản lý văn chương mà phát thèm họ không "giết mổ" Văn chương theo kiểu này...
Tôi xót sa khi đọc trên Wb Dương Hướng những lời bảy tỏ chân thực của mình.

 

07/17 2009 | 18:13 Nhà thơ Văn Công Hùng Gia Lai

Một truyện ngắn hay và khốc liệt.
Mà lại của một tác giả trẻ. Đáng mừng.
Từ lâu chúng ta đã tự ru ngủ bằng thứ văn chương nước hoa nhạt nhẽo tô vẽ đóng khung trong bốn bức tường với nhà lầu xe hơi với những ý nghĩ rối rắm kỳ quặc của những người có tiền có nhiều thứ nhưng thiếu sự ấm nóng của đời sống thiếu sự va đập của đời sống mà đời sống thì muôn hình vạn trạng. NHà văn có trách nhiệm có lương tâm và có tài nămg là phải biết đọc những dư âm của xã hội tiên lượng đạo đức xã hội thấy được nghe được chiêm cảm được... nhưng dư ba của đời sống để cảnh báo nâng niu và ca ngợi...
Ca ngợi cũng phải biết cách ca ngợi không thì nó vô duyên bẽ bàng và trơ trẽn.
Cám ơn nhà văn Dương Hướng đã post truyện ngắn này. Bác quả là người có con mắt xanh và mừng hơn là Quảng Ninh nhà bác lại có một cây bút triển vọng.
Thì đây là cách chúng ta thực hiện nghị quyết 23 của Đảng và là cách thiết thực nhất học tập tư tưởng Hồ Chí Minh.
Một lần nữa xin cám ơn bác và chúc mừng Hạnh.

chính nỗi đau ấy nở hoa hạnh phúc. Con người dù ở dân tộc nào  
  

Đọc truyện của Hạnh

Vũ Thảo Ngọc

    Giữa đêm tôi vào Bloger duonghuongqn.com ngạc nhiên thấy lời tựa thưa cùng bạn đọc (lão đã tuyên bố đóng cửa cái bloger này rồi cách đây hai tuần thì phải.) Dương Hướng viết :...  gần đây nhất có truyện ngắn "Đường chân trời" in trang nhất báo Hạ Long ra ngày 5/7/2009 đã gây dư luận khen chê khác nhau và điều đáng quan tâm có cả sự can thiệp của cơ quan chức năng yêu cầu đồng chí tổng biên tập báo Hạ Long và đồng chí chủ tịch hội vhnt tỉnh Quảng Ninh phải giải trình. Đồng chí Phạm Thành tân tổng biên tập báo Hạ Long có vẻ lo lắng yêu cầu tôi (người biên tập) phải viết bài "xem xét lại" nội dung tư tưởng tác phầm "Đường chân trời" của Vũ Thị Hạnh. Nhân chuyện này tôi xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc bài viết này cùng truyện ngắn "Đường chân trời" để bạn đọc tham khảo và có ý kiến trao đổi chân tình về nội dung tư tưởng của tác phẩm. Đọc những dòn này tôi thấy trùng hợp với ý tôi quá cái truyện của con Hạnh mít (tôi thấy Hạnh tròn như hạt mít nên gọi đùa thế) rất khá khi tôi đọc trên Báo Hạ Long. Đó là một truyện ngắn thực sự có chất....

Đã từng được may mắn làm "bà đỡ" cho cuốn tiểu thuyết đầu tay của Hạnh tôi tự hào vì Hạnh đã góp phần vào độingũ hùng hậu của văn xuôi Quảng Ninh. Đám chị em phụ nữ của tỉnh viết văn có dăm ba người nhưng viết tiểu thuyết thì tôi là đầu xong là đến Hạnh luôn...
Dù luôn dành phần ưu ái nâng đỡ cho Hạnh để góp phần cho cuốn tiểu thuyết Dòng sông lạnh ( vừa được NXB Văn học cho xuất bản) ra đời nhưng tôi vẫn e Hạnh phải cố gắng nhiều. Bởi lẽ bắt đầu sự nghiệp văn chương bằng tiểu thuyết thường khó tránh khỏi những khó khăn khi mình muốn viết...ngắn! Hạnh nghe tôi và bắt đầu viết những truyệnngắn đầu tiên. Những truyện ngắn còn non nớt cả ý tưởng và câu chữ. Vốn học của Hạnhkhông nhiều (mới học xong lớp 9) nhưng tôi luôn khắt khe bắt Hạnh phải như một sinh viên đã tốt nghiệp...văn khoa! Nhiều lúc thấy mình kỳ dị bắt một con nghé làm một con trâu sao được nhỉ. Nhưng Hạnh đã từng tuyên bố "cháu sẽ đốt cuốn tiểu thuyết đi để viết lại" khi bị tôi chê đứng chê ngồi. Chuyện này khi kể lại cho nhà văn Dương Hướng nghe anh bảo con bé này sẽ được đấy.
Sau cái giải "còi" Khuyến khích tại cuộc thi Truyện ngắn trẻ trên Báo Hạ Long năm 2007 tôi thấy Hạnh vẫn viết với motip cũ truyện nào được đăng Hạnh cũng gọi cho tôi đề nghị tôi cho "ý kiến" tôi chỉ chê. Hạnh bảo cô quá khắt khe nhưng cháu sẽ là cháu cháu không là cô. Tôi bảo ừ tôi đợi cô ở những bứt phá mới. Đừng tuyên ngôn sớm.
Tình cơ đềm 15/7/2009 vào bloge duonghuongqn. blger.com ngạc nhiên thấy nhà văn Dương Hướng pot mấy dòng lên Bloge của lão ý về việc đã đóng cửa không chơi bloge nữa giờ lại chềnh ềnh ra mấy dòng: xôn xao truyện ngắn Đường chân trời của Vũ Thị Hạnh. Không ngạc nhiên vì xôn xao là đúng truyện Hạnh lần này đăng đàn rất khá (so với cô) chĩnh chệ từng con chữ như moi từ ruột gan ra. Nhưng ở đây Dương Hướng viết : các cơ quan chức năng vào cuộc- nghe hơi lạnh lạnh cái tai. Tôi nghĩ chẳng có gì to tát cả câu chuyện chỉ xoay quanh một hoàn cảnh trong muôn vàn những hoàn cảnh của cuộc đời này
Phong cách hiện đại thoát hẳn cái tạng "sách đẻ ra sách" như tôi vẫn nói với Hạnh . Ý tưởng cũng rất rõ ràng đó là khát vọng sống luôn được cô khắc hoạ đến cùng kiệt của sự việc của hoàn cảnh. Lối viết vẫn còn hơi tự nhiên nhưng chỉn chu hơn nhiều với những lát cắt vừa mơ hồ vừa hiện thực. Cái nhìn của cô chỉ ở một điểm dừng: khát vọng hạnh phúc.  Với cái nhìn nhân bản cô khắc hoạ nỗi đau để chính nỗi đau ấy nở hoa hạnh phúc. 

 Ban đầu là nghĩ ngợi ngại ngần sau rồi tôi quyết định đọc nghiêm túc truyện ngắn Đường chân trời đăng trên Báo Hạ Long - Hội VHNT tỉnh QN số ra ngày 5/7/2009. Có một cái gì đó nghi ngờ sự liên tưởng của tác giả 8x một chút gì đó không tin cậy một cái gì đó gờn gợn...Mấy năm tôi chuyển công tác khác nhưng truyện của Hạnh tôi vẫn đọc đều đều. Nhiều khi cô điện cho tôi rông dài chuyện văn chương thỏ thẻ như cô sáo sậu tinh nghịch nhưng bao giờ cũng dâng trào khát vọng làm một cái gì đó thật to lớn với văn chương. Hạnh bảo cô không có niềm đam mê nào hơn niềm đam mê này. Hỏi có nên đi học lớp bồi dưỡng viết văn không tôi đáp quá nên ấy chứ tôi động viên Hạnh cố gắng đi để có điều kiện tiếp xúc với diễn đàn văn chương nhiều hơn. Để có thể "đi tới cùng với văn chương" cái chính là phải thu xếp việc nhà ổn thoả chồng con để niềm đam mê của mình không bị phân tán trọn vẹn. Vậy mà sắp học xong tháng đầu Hạnh không hề điện cho tôi là Hạnh đã đi học. Bực mình nhưng khi đọc cái truyện này thì lại thấy hết giận cái con "hạt mít"! Dù tôi biết hàng ngày Hạnh đạp xe đạp từ cầu Mai Động (ở nhờ nhà họ hàng và mượn xe đạp để đỡ chi phí)về số 9 Nguyễn Đình Chiểu (Hội nhà văn Việt Nam) để tham gia khoá học hoàn toàn tự túc. Món tiền ăn học trong cả khoá học hai tháng rưỡi không hề nhỏ đối với lương cô công nhân xí nghiệp gạch của cô. Thế mới thấy chồng Hạnh thật tuyệt vời biết chia sẻ với vợ đến nhường ấy thì cũng là một tay chồng ...hiếm thấy! Vì họ còn quá trẻ.

   Tôi nghĩ sau Dòng sông lạnh tiểu thuyết đầu tay của Hạnh do NXBVH ấn hành năm 2008 chắc cô khó vượt lên. Vì mới viết mà đã bập vào tiểu thuyết e sẽ khó mà viết truyện ngắ n thành công. Và không cần giải thích sau gần mười năm (thời gian bắt đầu từ khi viết cuốn tiểu thuyết đến khi đăng truyện ngắn đầu tay) Hạnh thực sự trưởng thành qua truyện ngắn này Đường chân trời. Hạnh đã bỏ xa ý nghĩ của tôi ý nghĩ của một người đã từng (thật ra tôi may mắn gặp được Hạnh khi đang là biên tập viên của tờ báo Văn) nâng những dòng văn con chữ đầu tiên cho cô bắt đầu bước vào nghiệp văn chương nhiều đam mê khát vọng và đau khổ. Tôi thán phục Hạnh sự nỗ lực của cô công nhân Xí nghiệp gạch Giếng Đáy bé nhỏ mà như cái kim sắc nhọn.....

     Đó là cảm giác của tôi sau một chiều nghỉ ngơi khi  đọc một truyện ngắn trọn vẹn có cấu tứ chặt chẽ mà bời bời những nốt nhạc thăng trầm của đời người không mấy ai dễ nói dễ viết của Hạnh. Tôi giật mình khi đọc lời thoại trong truyện của Hạnh:

   "Chị sợ tôi à? Sao ai cũng sợ thằng tù thế? Tại sao không ai muốn tôi làm người tử tế"." Nam Cao đã từng khắc hoạ hình ảnh Chí Phèo say lơ lửng với câu "tuyên ngôn" để đời "ai cho tôi làm người lương thiện". Chao ôi kiếp người thật mỏng manh và cô đơn đến cùng cực. Khát vọng được sống được yêu được lương thiện có khó khăn lắm đâu mà phải gào lên mà cầu xin đồng loại. Và từ điều tưởng giản đơn đó Hạnh đã hoàn thành cái truyện ngắn xinh xắn dễ thương nhưng chứa đựng trong đó nhiều giá trị nhân văn cao cả. Là lẽ sống là nhu cầu khát vọng sống bình thường của con người. Vấn đề cốt lõi của con người vẫn là vấn đề sao "được sống đúng mình". Nói thì dễ nhưng làm thì khó lắm thay. Cặp tình nhân-hai con người khốn nạn gặp nhau nhân vật "tử tù" nhờ ngòi bút hồn nhiên của Hạnh mà làm cho sáng bừng lên. Một kiểu đánh ghen độc nhất vô nhị xảy ra với Miên một nét chạm khắc chàng người tình-tử tù loáng thoáng mà chứa ở đó sức nặng của sự bao dung vô cùng lớn là phẩm chất cao đẹp của người phụ nữ Việt Nam. Nhẫn nại cam chịu mà vô cùng chan chứa yêu thương. Là triết lý nhân văn sâu sắc và mang nhiều thiên tính nữ. Tôi nghĩ chỉ có những phụ nữ từng trải mới cắt nghĩa đầy đủ điều này nhưng không phải thế Hạnh đang là 8x...giỏi quá. Nhân vật Miên đã hoá giải cho chàng tử tù   dù mình phải nhận muôn vàn đắng cay. Số phận nhân vật là ở chỗ đó số phận con người luôn là đề tài khai thác không bao giờ hết của các nhà văn dù ở chính thể xã hội nào. Ngôn ngữ ở truyện ngấn này khá hiện đại Hạnh khsa giỏi khi sử dụng vốn từ ngữ mình có. Mỗi câu chữ đều có tính hàm súc cao và chuyên chở nhiều ý nghĩa thâm sâu...Một tên Sơn chon von với thân hình tật nguyền-kết quả tình yêu của Miên- nhưng khát vọng sống đều khiến độc giả không thể không cảm phục. Sự yêu sống vượt lên chính mình đó chính phẩm chất của CON NGƯỜI. Tác giả chỉ khắc hoạ một tên tử tù nhập nhoà nhưng hết sức góc cạnh. Một phụ nữ chỉ có đau khổ là tài sản duy nhất đã làm cho thân hình tật nguyền của cậu con trai tên Sơn bừng sáng. Sơn có thể làm cho sự hận thù bùng cháy mãnh liệt nhưng Sơn cũng niềm hạnh phúc tột đỉnh của Miên. Đó chính là chủ đề tác phẩm của Hạnh một phụ nữ trẻ thế hệ 8x dám sống vì những điều mình muốn... Không khuất tất không loanh quanh họ yêu theo kiểu của họ họ ghét theo kiểu của họ nhưng dù gì tình yêu con người dân tộc vẫn là trên hết. Dù có đứa rủa : "Cút ra chỗ khác con người Tàu mẹ mày từng làm đĩ nên sinh ra mày cứng đầu...". Có lẽ đứng trên nỗi đau khổ sẽ làm cho đất nở hoa làm cho vườn sây trái ngọt.  Có lẽ TRẺ họ đúng hơn lớp già!

   Đề cao cái đẹp cái nhân văn đó chính là thiên chức của các nhà văn đừng lấy những điều khuất tất để áp đặt cho nó... Hạnh sẽ được nhiều bạn bè trong giới văn chương biết đến với cái truyện ngắn trên 8 điểm này.

    Chỉ thương nhà văn Dương Hướng phải trả lời...                                                               

HNội đêm 15/7/2009

Tôi giờ mới post bài lên được vì mạng nghẽn. Sáng nay tại Hà Nội Hạnh điện cho tôi cô ra đón cháu nhé cháu đang hiến máu nhân đạo tại Đại học bách khoa Hà Nội. Chao ôi tôi thốt lên không nói lời nào khi gặp Hạnh ríu rít hà Nội đông người quá cháu đi hiến máu có bị chê là ...hâm không? Tôi bảo không đó là một nghĩa cử cao đẹp. Hoá ra người trẻ bao giờ cũng có lý riêng của họ!.         

 


 

  • Cẩm Phượng 07/17 2009 | 14:09

    Cần bảo vệ những mầm mống văn học trẻ.

  • Đọc truyện ngắn "Đường chân trời" của Vũ Thị Hạnh trên báo Hạ Long số 343 ngảy 5-7-2009 tôi không khỏi bất ngờ về một giọng văn mới của nhà văn trẻ lại là một công nhân này.
    Đây là một truyện ngắn hay với cách viết mới của Vũ Thị Hạnh. Đã lâu lắm độc giả QN mới đọc được một truyện ngắn khá có tầm trên báo Hạ Long. Truyện mang nhiều tư tưởng nhân văn tốt đẹp trong nhân vật hai mẹ con Miên và Sơn. Miên vẫn là người đàn bà rất Việt Nam thật thà yêu thương nhân hậu đến "Mị Châu". Trong họ cháy bỏng một tình yêu cuộc sống yêu con người. Những câu văn giản dị những đoạn văn chân mộc mà thật hay: "Miên không mảy may nhìn vào đám tóc rối vừa lìa chân để lại một ngọn mới cô đơn cong chìa. Nó khác nào kẻ ngoài kia đang tìm cho mình thứ lửa sưởi ấm còn hơn cả những điều tồn tại trong cõi tục. ". "Cõi lòng điêu đứng ngủ quên bỗng trào trở lại. Miên không muốn đối mặt với gã với chính mình. Thẫn thờ bước vào nhà khi tiếng cài then còn lách cách thì hơi thở của gã bật ra não nề " Chị sợ tôi à? Sao ai cũng sợ thằng tù thế? Tại sao không ai muốn tôi làm người tử tế"."... Rồi: "...Thảng thốt Sơn nói thống thiết mà gợn trong lòng Miên cảm giác tái tê. " Mẹ ơi! Con muốn sống!"... Tất cả các chi tiết trong tác phẩm đã toát lên tâm hồn con người dù ở bất kỳ hoàn cảnh nào cũng vươn lên muốn sống đồng đẳng với nhân loại.
    Truyện hay. Nhưng nghe đâu sao lại có thể có chuyện ồn ào trong dư luận? Dư luận trên văn đàn càng tốt chứ sao? Nhưng đằng này lại là dư luận từ cuộc sống từ một số người phản hồi lại những ý kiến không thiện chí thiện tâm!
    Phải chăng ai đó đã động lòng đến những gì sâu kín khó nói ra trong lòng họ như sợ bóng đen bẩn có nguy cơ bị phơi bày ra ánh sáng? Tôi chợt nhớ Truyện "Vàng" của tôi trong tập Truyện ngắn Làng Bây giờ-NXB Hội Nhà Văn xuất bản năm 2005 cũng từng gặp "tai nạn văn học". Văn học là tấm gương thần soi rọi cho cuộc sống để cuộc sống tự chắt lọc tồn tại và gạt bỏ hành vi. Chỉ những ai cảm thấy có lỗi có tội gieo oan cho người khác bỗng thấy bị ám ảnh bỗng như bị phơi bày mới động lòng. Tác phẩm văn học là thế. Phải nói được cái gì đó để góp phần ngăn chặn cái ác. Văn học đã mang hình bóng tâm can của một quan tòa vô danh nhưng ngay thẳng. Tác phẩm văn học như một ngọn roi của sét trời không đánh vào xác thịt con người nhưng nó đánh vào lương tâm làm tê liệt cái ác. Viết văn mà không có ấn tượng nhân văn thánh thiện viết mà nhạt như viết tin trên báo thì viết làm gì cho tốn giấy mực! Chả lẽ cứ in đi in lại các chuyện cổ tích: ngày xửa ngày xưa có một... Không có văn học nghệ thuật cảnh báo cảnh tỉnh cái ác sẽ có cơ hội lộng hành đưa con người xuống vực thẳm tội lỗi.
    Thiết nghĩ báo Hạ Long nên mở thảo luận về truyện ngắn này để rộng đường dư luận và nâng cao thẩm mỹ văn học. Sau tiểu thuyết "Dòng sông lạnh" viết trong đời sống đầy ngộn hiện thực về những số phận con người thời đương đại nay Vũ Thị Hạnh cho ra truyện ngắn này bằng lối viết lạ gấp gáp như nhịp đời tất bật ăm ắp. Theo tôi thật đáng mừng khi văn xuôi Quảng Ninh xuất hiện một cây bút nữ như Vũ Thị Hạnh. Những người đọc công tâm cần phải đứng về phía tác giả để bảo vệ một nền VHNT đang có những tia hy vọng về các nhà văn trẻ của văn học Quảng Ninh!

  • Hoài Giang 07/19 2009 | 10:03

    Đây là một truyện ngắn hay! Mang đậm nét hiện thực của xã hội cả trong quá khứ và hiện tại. Tác giả có cái nhìn rất sắc nét. Đưa được những gì hiện thực của xã hội lên trang văn như thế là rất vững tay và đầy bản lĩnh. Cũng có thể có ai đó còn ngồi mà soi xét mà "chẻ chữ" thì đó cũng là điều tất nhiên mà thôi mỗi người một việc mà!
    Nhà văn phải làm như thế! dám làm như thế thì mới có TP hay được!
    Xin chúc mừng Vũ Thị Hạnh!
    http://hoaigianghl.vnweblogs.com/



  • More...

    Dư luận xôn xao về truyện ngắn "Đường chân trời" của Vũ Thị Hạnh

    By DƯƠNG HƯỚNG


    Trang blóg Dương Hướng đã cáo lỗi tạm biệt các bạn nhưng nay bỗng xảy ra một chuyện liên quan đến báo Hạ Long về một truyện ngắn mà chính tôi đã biên tập gây xôn xao dư luận khen chê khác nhau khiến cơ quan chức năng của tỉnh đã có ý kiến. Tôi đành phải đưa công khai quan điểm của mình về tác phẩm mà chính tôi đã biên tập để giữ uy tín cho tờ báo của hội được trong sạch không để bất kỳ ai lợi dụng để làm chuyện khuất tât ngoài văn chương.  


    Tác giả Vũ Thị Hạnh mặc áo mầu gạch đỏ đứng thứ 3 từ phải sang cùng đoàn văn nghệ sỹ trẻ QN đi sáng tác vùng biên giới
                                 

    Vũ Thị Hạnh là tác giả trẻ ở Quảng Ninh sinh (1984)hội viên hội vhnt tỉnh Quảng Ninh năm 2008 hiệnđang học tại trung tâm bồi dưỡng viết văn Nguyễn Du. Vũ Thị Hạnh mới chỉ xuất hiện trước công chúng trong vài năm gần đây với cuốn tiểu thuyết đầu tay "Dòng sông lạnh" viết từ thời còn là học trò báo Lao Động và báo Quảng Ninh đã có bài biểu dương sự "vượt khó" của tác giả. Vũ Thị Hạnh đang là công nhân lao động của công ty cổ phần gốm xây dựng Giếng Đáy 2 Hạ long Quảng Ninh. Trong năm qua Vũ Thị Hạnh đã in một loạt truyện ngắn được độc giả đón nhận như "Điều giản dị" (giải khuyến khích báo Hạ Long)- "Phía trước là mặt trời"- "Ảo vọng" - "Hương Đất" "Vết xước"... và gần đây nhất có truyện ngắn "Đường chân trời" in trang nhất báo Hại Long ra ngày 5/7/2009 đã gây dư luận khen chê khác nhau và điều đáng quan tâm hơn là cơ quan chức năng đã có ý kiến "nhắc nhở" báo Hạ Long và đồng chí chủ tịch hội vhnt tỉnh Quảng Ninh phải giải trình. Đồng chí Phạm Thành tân tổng biên tập báo Hạ Long có vẻ lo lắng yêu cầu tôi (người biên tập) phải viết bài "xem xét lại" nội dung tư tưởng tác phầm "Đường chân trời" của Vũ Thị Hạnh. Nhân chuyện này tôi xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc bài viết này với truyện ngắn "Đường chân trời" để bạn đọc tham khảo và có ý kiến trao đổi chân tình về nội dung tư tưởng của tác phẩm.

    Nội dung chủ đề tư tưởng của tác phẩm

    "Đường chân trời" của Vũ Thị Hanh

    Dương Hướng

     

     Theo tôi "Đường chân trời" là một tác phẩm văn học đích thực bất kỳ ai có trình độ nhận thức về văn hóa đọc đều nhận ra tầm tư tưởng sâu sắc và tính nhân văn cao cả của tác phẩm. Đây dứt khoát không thể là tác phẩm "độc hại" đối với người đọc. Có ai đó cố tình soi mói kiểu "bới bèo ra bọ" thì quả là nực cười. "Đường chân trời" nói về thân phận một người phụ nữ có tên là Miên. Trong một đêm cô đơn yếu đuối chị đã "cưu mang" một thằng tù chạy trốn (sau này họ đã thành vợ chồng) Trong tình thế bất đắc dĩ đứng trước lời khẩn cầu của thằng tù người phụ nữ thuộc tầng lớp "thấp" như Miên không thể làm ngơ. "...Tôi chẳng biết đi đâu cả.Tôi là một thằng tù vô gia cư. Miên giật thót lạnh gáy. Cõi lòng điêu đứng ngủ quên bỗng trào trở lại. Miên không muốn đối mặt với gã..." Lời nói khẩn cầu của thằng tù đã nói lên sự cùng quẫn của cảnh đời dưới đáy xã hội được Miên cảm thông. Người đàn ông ấy lại là người Việt gốc Hoa mà dân chúng và con trẻ quen gọi là người Tầu. Cuối cùng anh ta đã ra đi tuy tác giả không nêu rõ về gốc gác anh ta nhưng người đọc dễ nhận ra anh ta là người Việt gốc Hoa ra đi trong thời điểm Quảng Ninh có nhiều người vượt biên di tản chạy trôn ra nước ngoài. (Những chuyện vượt biên chạy trốn ra nước ngoài ng ấy sách báo đã nói quá nhiều) Nhà văn Nam Ninh đã có truyện vừa "Ra đi" viết rất hay Nhà văn Nguyễn Quang Thân có cả cuốn tiểu thuyết " Ngoài khơi miền đất hứa" in nhà xb Tác phẩm mới đều nói về sự kiện người vượt biên di tản. Trong truyện "Đường chân trời" tác giả Vũ Thị Hạnh đã quá thận trọng tránh không hề nhắc đến điều chúng ta cứ kiêng kỵ nói là "nhạy cảm". Cho dù đó là sự kiện hiển nhiên của một thời đã qua ai cũng biết nhưng đều sợ bóng sợ gió ngại không dám nói hoặc có nói cũng chỉ hời hợt chưa đúng bản chất của sự kiện. Trong thời đại thông tin bùng nổ ngày nay không cần thiết phải kiêng kỵ quá máy móc đến vậy. Trong "Đường chân trời" nhân vật người đàn ông ra đi để lại cho Miên phải thân một mình nuôi đứa con tật nguyền tên là Sơn tác giả đã chủ tâm đi sâu vào khai thác tâm lý nhân vật hai mẹ con Miên và Sơn với nỗi khao khát chỉ mong có được cuộc sống bình yên vợ mong có chồng con mong có cha- nỗi ước mong thật giản dị đó chính là quyền của một con người. Đã là con người ai chả cầu mong có đươc hạnh phúc như tất cả mọi người bình thường khác. Đọc "Đường chân trời ta nhận ngay ra cốt lõi của tư tưởng tác phẩm ẩn chứa từ phút "mềm lòng" của nhân vật Miên. Miên đã không cưỡng lại được sự cầu khẩn tham lam của thằng tù. Kết quả của cuộc giao hoan giữa hai nhân vật Miên và thằng tù vô gia cư đã đẻ ra một sinh linh què quặt nhũn não phải ngồi xe lăn suốt đời.(nhân vật Sơn). Sinh linh què quặt ấy vẫn lớn lên mang vết thương đau đớn luôn nhức nhối về cả thể xác lẫn tâm hồn nó là sản phẩm què quặt của thời đại. Dù kẻ tật nguyền có bị xã hội người đời coi rẻ đến cả con trẻ cũng khinh miệt nhưng nó vẫn phải sống vẫn khao khát tình yêu thương của đồng loại nó vẫn mơ ước vẫn cầu mong và hy vọng ngày người cha trở về đoàn tụ. Thái độ lạnh lùng thói thờ ơ ích kỷ vô cảm của con người trước nỗi đau của người khác khiên ta gai người."...Cút ra chỗ khác con người Tàu mẹ mày từng làm đĩ nên sinh ra mày cứng đầu...Chúng một mực đẩy Sơn té nhào xuống đất chiếc xe chỏng vỏng ra giữa đường..." Chỉ trong một truyện ngắn mà tác giả đã có được nhiều chi tiết rất sống động với lối viết đan cài rất khéo và kín. Càng đọc càng sáng tổ. Nếu ta đọc hời hợt dễ ngộ nhận rối rắm nhưng đọc một cách kỹ càng ta mới nhận ra đây là cách viết khác với lối viết thông thường của tác giả Vũ Thị Hạnh.ở các truyện trước đây.

      "Đường chân trời" nếu nhìn ở góc độ bình thường ta nhận ra điểm sáng nhất của tác phẩm chính là sự khao khát cuộc sống mới đang mở ra theo chiều thuận. Hiện thực xã hội đã bỏ qua mọi quá khứ bỏ qua mọi hạn chế của lịch sử. Chỉ một chi tiết rất nhỏ dưới đây ta đã nhận rõ ý đồ của tác giả cài đặt làm điểm tựa vững chắc cho tác phẩm vượt qua được mọi rào cản vượt qua được những hạn chế trước mắt "...tiếng cô phát thanh sang sảng trong bản tin : "bộ trưởng bộ kinh tế vừa ký dự án đầu tư giữa hai nước Trung -Việt. với.mục đích hòa bình hữu nghị ổn định lâu dài tiến tới tương lai...."  Một thông điệp của thời đại và không chỉ là mơ ước của riêng hai mẹ con Sơn và Miên mà đây là chủ trương lớn của hai đảng hai nhà nước hai dân tộc Việt- Trung đã và đang dần từng bước tiến tới sự hợp tác chặt chẽ cả về khinh tế chính trị văn hóa xã hội. Tôi cho rằng đây mới chỉ là điểm sáng bên ngoài của tác phẩm. Tinh hoa của tư tưởng lại không hẳn nằm ở bề nổi đó. Một tác phẩm văn học hay phần hồn của nó phải được nâng niu cất giữ ở nơi kín đáo ai lại đi phô ra một cách thô thiển vậy. Truyện ngắn "Đường chân trời" Tác giả Vũ thị Hạnh đã khéo kể câu chuyện tưởng đã cũ từ vài chục năm trước nhưng ý tưởng của tác phẩm lại mang hơi thở cuộc sống mới đương đại của chính hôm nay. Tác phẩm đã nói rất trúng rất đúng với xu thế thời đại mà chúng ta đang trải qua.

     "Đường chân trời" - tên tác phẩm quả thật rất đúng với nội dung tư tưởng của nó. Nó vừa phản ánh thời quá khứ hiện tai và cả viễn cảnh của tương lai một cách sinh động lại vừa mang tính ẩn dụ cao.Tác giả đã viết với một tấm lòng nhân ái đậm chất nhân văn sâu sắc và giàu lòng cảm thông chia sẻ. Tôi đánh giá đây là một trong những truyện ngắn hay của Vũ Thị Hạnh. Điều quan trọng hơn đối với một tác giả trẻ thế hệ 8X như Vũ Thị Hanh đã có cái nhìn rất  sắc sảo sâu sắc mà trong sáng ta cần khuyến khích và động viên mới hy vọng đưa nền văn học lên ngang tầm thời đại.

     Nhân đây tôi xin có vài lời chân tình muốn nói rõ hơn trong hoàn cảnh bất đắc dĩ này: Người sáng tác hay người đọc một tác phẩm văn học phải có tầm nhìn cao mới hy vọng chọn được góc nhin "chính diện" mới nhìn rõ tổng thể (cảnh quan) chủ đề tư tưởng của tác phẩm. Cũng giống như ta nhìn một sự vât vậy. Ví dụ nôm na về bức ảnh hòn "cặp gà" thực tế nó chỉ là hai hòn núi đá vô tri trên vịnh Hạ Long ta muốn chứng minh cho thiên hạ thấy nó giống "cặp gà chọi" thì nhà nhiếp ảnh phải chọn một điểm duy nhất (điểm sáng) mới thấy rõ đây đích thị là "cặp gà chọi". Nếu nhà nhiếp ảnh chọn điểm khác đi (điểm đen) thì nó chả ra hình thù con gì và có khi ta nhin nó lại là cặp vịt. ..

    Văn học nghệ thuật là thế. Có thế mới cần tới người nghệ sỹ cần tới nhà văn. Nếu tư duy hạn hẹp vời cái nhìn thiển cận với tâm địa đen tối chỉ thấy màn đêm bao phủ thì làm sao nhận ra ánh sáng của một tác phẩm văn học nghệ thuật ánh sáng của cuộc đời.

    Hạ Long 15/7/2009
    Mời các bạn đọc tiếp:
       
                                                         

     

    ĐƯỜNG CHÂN TRỜI

    Truyện ngắn của Vũ Thị Hạnh

    Căn nhà nằm giữa những biệt thự cao chót vót. Mái ngói thâm rêu úa màu thời gian. Từ ngoài bậc thềm cho đến cửa sau trống rỗng như vừa có cơn lũ ngang qua sót lại chiếc giường mọt và bộ ghế nâu bạc. Sơn ngồi trên xe lăn ghé sát tai vào chiếc đài chạy pin bị nhiễu sóng. Mặt trời tắt nắng. Miên dặn con ở nhà rồi tất tả theo chiếc xe rác lọc cọc ra phố.

    Gió cuối năm lất phất mưa  mơn mỡn chia cái lạnh thành từng miếng ngọt ngào ngấm dần vào da thịt khô kheo. Con dốc dài hờ hững với sức lực Miên dồn lại. Chiếc xe rác đã ngập lút đầu. Cơ thể Miên gẫy gập co kéo bánh xe nhích chầm chậm.

                  Vượt khỏi con dốc miệng mắt còn thay nhau thở bỗng Miên ngơ ngác nhìn bánh xe vun vút lao xuống con dốc tiếp theo rồi đổ nhào. Một cảm giác suy sụp thất vọng trào đến. Miên hậm hực không đủ sức giữ nó lại. Mọi thứ trở về với cái thùng rỗng ban đầu. Mùi hỗn độn ôi thiu xộc lên hăng nồng. Miệng trang bị vài lần khăn nhưng cơn lợm giọng dồn đẩy. Miên giật tung khăn để họng thỏa mãn. Thân hình cuộn rung từng hồi moi móc từ chiếc dạ dày lép xẹp  chút chất nhầy mỏng dính. Trấn tĩnh Miên hít thở thật sâu và sục mạnh xẻng vào đống rác nhớp nháp. Mưa lắc rắc thêm nặng hạt. Vầng mi kéo ríu xuống rật rật nóng hổi. Miên linh cảm vào những chiếc máy mắt. Một sự linh cảm ăn sâu trong tiềm thức. Nó mang đến cả may lẫn rủi.  Đôi tay hất từng gánh cuộc đời thấm đẫm nhuần nhuyễn. Đầu óc Miên lơ lửng tận chốn nào mỗi khi sững sờ thấy bóng gã như ảo ảnh lúc ẩn lúc hiện. Im lặng bùng lên nỗi khát khao muốn níu giữ muốn lẳng thời gian chờ đợi mỏi mòn cùng nhớ nhung khôn nguôi.    

                                                              *

                Gã ngồi nhấp rượu suông một mình ngoài hiên. Trống gõ thình thịch nghe rát rạt. Tiếng loa phóng thanh tuyên truyền thúc giục nặng nề. Miên bế con lắc lư trên tay khi thằng bé khóc ngất trời. Xâu xé vào ruột gan rối bòng bong. ánh mắt gã thi thoảng lén nhìn trộm hai mẹ con dò xét rồi lại hướng thẳng ra nơi trống khua ngoài ngõ vắng. Chén rượu vơi lại đầy. Gã ngửa cổ dốc nhắm mắt nhắm mũi nuốt cay đắng. Miên dỗ con như ngồi trong bếp lửa than hồng. Mấy hôm nay gã ăn nơm nớp ngủ phập phồng. Có đêm thức dậy ôm chặt con chúi mặt lởm chởm mụn rỗ vào mặt thằng bé hít hà hơi sữa non bám đọng trên người nó. Ngấu nghiến. Miên lặng im quan sát điểm đáng ngờ trên mặt chồng. Bắt gặp Miên nhìn đối diện gã lủi thủi đặt thằng bé xuống như có lỗi rồi nằm im thở dài. Chưa bao giờ thấy chồng nói gì về quê quán hay ngỏ ý đưa vợ con về quê.  

                Nỗi ám ảnh càng lớn lên trong Miên. Không mách cứ như bảo " gã là người Hoa". Miên nín thở gan góc cố xua tất cả hình ảnh chia ly ẩn hiện. Miên ôm ghì chồng muốn an ủi hay trở che nhưng gã im lìm gỗ đá. Gã chưa ngủ nước mắt viền quanh thương vợ níu giữ chút hy vọng nhỏ nhoi.   

                ....

                - Tôi xin lỗi mình. Mình có duyên phận mà chẳng được ở với nhau. Thằng Sơn...mình phải gánh vác nuôi nấng....Bao giờ...

                Miên òa khóc trong khuya tĩnh. Tiếng nấc của những trắc trở gian nan lẫn xót xa thân phận bạc bệch.

                  Chuyến xe nhốn nháo người khóc lóc gào thét. Dùi cui gậy gộc chát chúa phang thẳng những ai cứng đầu. Một đám người xộc thẳng vào khi vợ chồng Miên ngồi ăn cơm. Linh cảm cho Miên biết đây là bữa cơm cuối cùng của hai vợ chồng. Cục đắng lơ lửng giữa họng vợ chồng Miên nhìn nhau. Cố khắc từng khoảnh khắc đôi mắt khuôn mặt viền môi thật chậm rãi mà rưng rưng. ở không gian này ngôi nhà này hơi thở này nồng ấm trọn vẹn. Ngày mai gió lạnh sương tàn biết tìm nơi đâu...

                  - Tôi sẽ quay lại...Tin ở tôi mình nhé.

                  Gã chạy vọt ra ngoài giấu nỗi niềm chia ly. Miên ghìm khóc nhớn nhác bế con chạy theo chồng. Đám vợ con có chồng giống Miên hỗn loạn om sòm. Cảnh giới xua ra họ lại dạt vào như thiêu thân. Kẻ trên xe người dưới đất lưu luyến nước mắt. Thành xe đóng sập chơi vơi mắt gã nhìn mẹ con Miên. Thằng Sơn đỏ gay gắt dưới nắng. Một làn khói khét xịt thẳng vào mặt kẻ ở lại. Cánh tay gã vẫy vẫy lẫn giọt nước chao chát rơi. Phút ly hương lặng lẽ. Miên bế con nhoài theo chạy mãi đến khi bóng hình mờ tịt phương trời.   

                                                              *

                Ngày gã ập vào cuộc đời Miên đất trời im thít nóng. Mồ hôi trên người gã thánh thót như mưa rào mùa hạ. Gã đói. Đói từ lâu lắm rồi. Đói cơm. Đói tình và đói tiền. Bát cơm chay chị đưa gã và thun thút vào họng tựa giếng cạn lâu ngày mạch chảy lại. Thân xác gã bết cứng cáu bẩn đầu tóc bơ phờ rối mặt mũi nhếch nhác thể hiện rõ tù túng và lạc lõng vơí thế giới bên ngoài. Duy chỉ có cặp mày rậm dài ẩn bên dưới là đôi mắt sáng mà thi thoảng Miên chạm phải có pha cực mạnh nảy Miên bắn ra xa. ăn xong gã vất vưởng đứng dậy lặng im với đôi mắt hàm ơn nặng trĩu. Miên không hỏi gì mặc cho cái dáng hao gầy cô đơn cứ chìm vào bóng đêm đặc quánh.

                Bữa khác gã quay lại tìm Miên với dáng vẻ không hơn. Vẫn đói khát và cặp mắt sâu vời vợi không nói lên điều gì. Miên buột miệng với chút băn khoăn " Sao lại quay lại?". Gã nói nhấc cái miệng khô nghe nghen nghẹn " Tôi chẳng biết đi đâu cả. Tôi là một thằng tù vô gia cư". Miên giật thót mà lạnh gáy. Cõi lòng điêu đứng ngủ quên bỗng trào trở lại. Miên không muốn đối mặt với gã với chính mình. Thẫn thờ bước vào nhà khi tiếng cài then còn lách cách thì hơi thở của gã bật ra não nề " Chị sợ tôi à? Sao ai cũng sợ thằng tù thế? Tại sao không ai muốn tôi làm người tử tế". Chị im lặng. Chuỗi im lặng từ khi chị dạt đến phố thợ này. Đông vui nhưng hời hợt. Tách biệt cô đơn.

                Cái lý do chị không bao giờ còn nuôi tóc dài. âm hưởng của nỗi đau rấn vào máu cả khi chị co quắp nằm xuống giường. Mặc ngoài cánh cửa kia là tiếng thở dài thõng thượt. Đã bảy năm im lìm sau biến động tình cảm. Người đàn ông dẫn vợ đến căn phòng Miên lúc hoàng hôn lách qua kẽ lá. Không một lời mắng riếc chỉ ngắn gọn một câu " hãy cởi áo và tự khứa vào ngực nếu không muốn bẽ mặt trước mọi người". Miên đã mắc tội. Tội yêu chồng người khác. ánh mắt người đàn ông Miên yêu thật lòng đáp trả cái nhìn bạc bẽo. Hệt giống mắt của chị vợ cố ghìm cơn ghen uất thốt rằng "đây chỉ là cuộc chơi thôi". Người đó năn nỉ Miên thực hiện theo yêu cầu của vợ. Nơm nớp sợ dưới uy quyền lóng lánh màu nhũ đỏ trên móng tay. Vệt sáng loáng hắt ra từ con dao sắc vừa từ tay anh đưa trước mặt Miên khiến hai hàm răng Miên ngậm chặt cứng đơ mà run rẩy.

                Miên cong người lột bỏ tấm áo ngoài lộ vết tấy đỏ hình con rết nằm dài trên bầu ngực đang nóng lên thách thức. Lưỡi kéo sắc luồn sau gáy cắt xoèn xoẹt những mảng tóc bay lả tả trong bịn rịn mồ hôi. Có sợi quyến luyến không nỡ rời bám rịt trên khuôn  mặt dấp dính nước. Miên nghe thấy mái tóc nhỏ lệ gào thét " người ơi! đừng cắt! Đau xót tôi lắm! Tôi cộc cỡn lơ lửng không buộc không thắt bơ vơ!". Miên không mảy may nhìn vào đám tóc rối vừa lìa chân để lại một ngọn mới cô đơn cong chìa. Nó khác nào kẻ ngoài kia đang tìm cho mình thứ lửa sưởi ấm còn hơn cả những điều tồn tại trong cõi tục.

                Gã biến mất kiên định bước chân.

                Gã hùng hục ngoài ga xe lửa với tấm lưng trần chằng chịt vết bầm tím. Buổi trưa nắng như đổ lửa xuống nền đất và nồng nặc hơi người. Mùi hôi cơ thể chua lòm. Nước vã vào miệng chui tọt sau lớp biểu bì kín lỗ chân lông. Thân hình gã còng gập giống chữ U nằm ngang. Miệng hồng hộc thở khi vật chai cứng tấm lưng đè nén xuống đôi chân khụy mọp.

     Một nắm tiền còn vo viên gã mang đến chìa trước mặt Miên với đôi tay trần chày xước. Miên chẳng cất lời hay đồng ý cho gã ở lại. Xục thẳng vào chậu nước rửa sạch mặt và nhơm nham đường cắt trên mái đầu. Nếu có một con rết thứ hai nằm bên kia bầu ngực thì ngày đó gã phải trả giá bằng sự sống của mình. Gã trân trân nhìn con rết rồi lại nhìn Miên. Đôi mắt hấp háy hiểu rằng những mảnh vỡ đang gắn lại trên chiếc bình  ngọc chậm chạp và mong manh. Giọng gã dõng dạc như đóng đinh trạm trổ vào tim Miên từng đường nét sâu hoắm" hãy tin tôi".

                                                              *

                Khái niệm thời gian trôi như một định mệnh cay đắng...

                     Miên ru con nhão nhoẹt và nặng trĩu. Thân hình Miên như dấu chấm than tuyệt vọng. Hốc mắt chao đảo như con thuyền lật úp. Hai nhãn đen bải hoải đờ đẫn. Nếp nhăn nhúm đọng trên gò má khóe mắt. Một nốt ruồi bằng đầu tăm nằm giữa dòng lệ rơi như hãm cố ý phơi bày bể khổ. Sự mỏi mòn và quần quật cứ đổ xuống cơ thể yếu ớt tàn tạ.

                      Bàn tay trễ nải ôm con trước bụng lát lát Miên lại xốc thằng bé lên đôi tay chỉ chực chờ muốn tụt khỏi vật thể đang ẵm.  Sơn vừa thiếp đi trong cơn mệt lả. Mũi giảm đau không làm giảm cơn đau đang cắn rứt trên não rực tràn khắp cơ thể. Tiếng thét trong đêm xé nát không gian yên lặng. Miên nhức nhối trên bả vai tướp qua lần áo mỏng vết máu khô. Dấu tích hằn lại nốt răng của Sơn vật vã với bệnh bại não. Khuôn mặt Sơn xanh nhợt mắt lim dim môi lượt một lớp phấn trắng hai viền nứt toác hoen rỉ máu chỉ hơi thở khe khẽ để biết rằng nó vẫn tồn tại sự sống.

                     Chiếc xe lăn nhẹ ra vườn hoa. Sơn cố rướn mắt nhìn bình minh mọc đằng đông. Lâu lắm rồi mới thấy ánh mặt trời. Nắng ấm xôn xao. Thân hình Sơn căng nở trước nắng đôi mắt dại ánh lên những tia sáng lấp lánh vừa nghẹn ngào hồi hộp như chiêm ngưỡng vật thể lạ. Sơn nhìn trân trân về phía mặt trời đang nhích từng chút khỏi vầng mây màu bạc.  Gió đưa hương hoa từ những cánh vàng nhỏ rung rinh lùa nức mũi. Không gian rộng lớn đất trời thênh thang hơi thở của nó là nhỏ lại. Sơn vá víu tay mẹ "mẹ ơi! Bình minh đẹp quá!". Miên gật đầu " nó sẽ ở mãi trong lòng con".

                     Sơn đang nhắc đến cái khoảng không vô hình luôn rình rập mỗi khi cơn đau ập đến dội xuống thân thể liêu xiêu.

                     Sơn đẩy bánh xe xa dần tay giữ của Miên nhẹ nhàng bứt những bông hoa nhỏ ti màu vàng óng. Miên lẳng lặng nghẹn ngào quay đi khi thằng bé cố tận hưởng từng giây từng phút ngắn ngủi. Nước nhập nhòa trên mặt đang run lên từng chặp . Cánh tay luống cuống đến khó tả. Như ai oán như giận hờn... Nếu được hoán đổi Miên sẽ đổi bộ não cho con nhưng sao nứơc mắt Miên mặn mòi cạn kiệt... Hơi thở chị chậm lại...Nỗi đau hụt hẫng lần chạy vào từng thớ thịt râm ran.

                     á!!!

                     Trên chiếc xe lăn Sơn đang giãy giụa từng cơn co giật mạnh. Miên hốt hoảng chạy lại. Đầu ngẹo sang một bên miệng bật máu hơi thở ngắt quãng mặt tái mét. Bó hoa trên tay giật giật theo độ rung cơ thể. Cơn đau lại đến. Thậm chí không chọn lấy khi khác mà giành giật với thằng bé cả những khoảnh khắc yên lành hiếm hoi nhất.

    Rượt thốc thằng bé lên vai thân hình thõng thượt gập lại những cánh hoa rơi lả tả xuống gót chân Miên đứng. Một cơn đau những đêm dài khắc khổ chồng chéo. Thảng thốt Sơn nói thống thiết mà gợn trong lòng Miên cảm giác tái tê. " Mẹ ơi! Con muốn sống!".

                                                              *

                     Sơn ngồi nhìn chằm chằm vào chân đám trẻ đang nhẩy nhót lò cò. Mắt nóng lên theo từng nhịp điệu. Nước miếng giỏ xuống tay nhớt nhát. Đôi chân đưa đẩy bối rối. Từng khoảng tim ngắt quãng thúc giục Sơn đến gần bọn trẻ.

                     "Mày đi ra chỗ khác chơi. Chỗ này không dành cho người như mày"

                     Sơn cố nán không khuất phục. Cái nhìn thèm thuồng không rời những đôi chân thẳng vô tư lượn đi lượn lại.

                "Cút ra chỗ khác con người Tàu mẹ mày từng làm đĩ nên sinh mày cứng đầu thế".

                Chúng một mực đẩy Sơn té nhào xuống đất chiếc xe chỏng vỏng ra giữa đường. Sơn vo tròn hai nắm đấm trước lời cay nghiệt. Đôi chân dệt không nhúc nhích bất lực. Máu trong người ứ đọng vón cục tắc nghẹn giữa cách mạch mỏng.

                " Im ngay! Mẹ tao không phải là người như thế"

                        Mồ hôi giỏ giọt xuống đất cay mặn. Ngăn ký ức của Sơn không định hình dáng bố. Mẹ lẻ loi xiêu vẹo vì Sơn. Mẹ không than trách bất kỳ ai dù một lần. Sơn ao ước đôi chân không co khoằm bộ não hoàn chỉnh. Sơn sẽ đi cùng trời cuối đất gạt băng nỗi buồn ngàn cân trong mắt mẹ. Sơn cố lết dần lại chiếc xe lăn bằng hết sức lực như kẻ bơi trên cạn. Nhích từng xentimet thấy rát dưới bụng. Lũ trẻ hi hả cười cổ vũ. Sơn nguyền rủa chúng.

                Miên trong nhà chạy ra bất ngờ nhìn nhức nhối... Không đợi đến một phút để bế con vào xe an ủi "con có sao không?". Sơn lắc đầu thẫn thờ quay nhanh bánh lăn xe vào nhà. Dáng vẻ bất cần trông lẻ loi ngậm ngùi. 

                Sơn giấu mặt vào góc tường âm thầm trước sự bất lực. Nhắm rờ mắt. Bóng người đàn ông tóc bạc mặc bộ áo lụa cổ Tàu đứng trước cửa thấp thỏm nhìn mẹ con Miên. Sơn tò mò ngơ ngác. Mẹ chết lặng chạy ra sờ nắn từng phân đoạn trên người. Rồi khóc ngất. Rồi cầm tay người đàn ông sấp ngửa đến chỗ Sơn và bập bõm nói câu gì đó. Người đàn ông ôm Sơn nhưng cánh tay chạm nhẹ vòng. Không kịp kiến diện khuôn mặt ngửi hơi ấm và nghe nỗi khát khao trỗi dậy. Ngẩng lên khuôn mặt trắng tinh nhẵn thín không đường nét. Bóng lừng lững ra đi khi Sơn chưa kịp cất tiếng "cha".

                Giật mình. Sơn choàng tỉnh cơn mê.

                Sơn bâng khuâng với tay bật chiếc đài cũ. Tiếng cô phát thanh viên sang sảng trong bản tin tối " bộ trưởng bộ kinh tế vừa ký kết dự án đầu tư giữa hai nước Trung - Việt nhằm phát triển kinh tế đôi bên đều có lợi. Cùng tiến đến mục đích hòa bình hữu nghị ổn định lâu dài hướng tới tương lai". 

                       Miên chạm tay lên vai Sơn.

                Chuỗi im ắng bao trùm nghe trái tim thánh thót trong lồng ngực. Sợi dây mỏng manh gắn kết những nỗi nhớ ăn mòn thời gian. Miên chờ đợi. Sơn khát cháy. Dường như không gian ngừng thở lắng nghe một bước chân vô định từ xa xôi. Mắt Miên và Sơn nau náu vào chiếc đài. Chậm rãi uống từng lời từng tin...

                Sơn quay sang nhìn mẹ chạm phải tia hy vọng chất lửa nóng bỏng. Làn da sạm cháy nắng của mẹ gõ giọt thẽ thàng. Sơn nắm lấy tay mẹ vò chặt.  " Con muốn đi học con sẽ đi học con sẽ tìm cha về cho mẹ. Mẹ đồng ý cho con há mẹ".

                " Vậy con sẽ làm thế nào để tìm được cha?"

                " Con học chữ sẽ gưỉ lòng con vào trang giấy. Con tin cha cũng đang mong mỏi và sẽ về".

                Miên chợt sững người khi giọng Sơn đanh gọn rắn chắc. Khoảng im ắng vỡ òa trong tiếng nấc. ánh mắt Sơn khẩn khoản reo mừng. Lóng lánh trong mắt Sơn chứa ngàn vạn tia sáng kỳ diệu.

                Miên lịm đi hạnh phúc. Ước mơ của Sơn giản dị như bão lòng Miên. Dẫu ngắn ngủi nhưng thêm một giờ một ngày một tháng một năm...Bóng gã như ảo ảnh xa xa gần gần...Bài học chữ đầu tiên âm vang trong tuyết trắng.


                                

     

    More...

    Chào tạm biệt

    By DƯƠNG HƯỚNG

    Ngày 2/7/2009
    Dương Hướng
    Trang blog của tôi từ nay xin được ngừng hoạt động thường xuyên để có thời gian tập trung cho sáng tác. Nhân đây tôi cũng xin thông báo với các bạn cộng tác viên của báo Hạ Long gửi bài xin gửi về địa chỉ của báo Hạ Long. Sắp tới tôi cũng xin nghỉ công việc biên tập báo. Rất cảm ơn các bạn đã quan tâm cộng tác trong thời gian qua. Chúc các bạn có nhiều sáng tác mới và hay. Chào tạm biệt!

    More...

    Cựu binh Trường Sơn giao lưu với cán bộ vp hội vhnt Quảng Ninh

    By DƯƠNG HƯỚNG


    Ngày 26/6/2009 hội cựu chiến binh Trường sơn giao lưu cùng cán bộ nhân viên văn phòng hvhnt tỉnh Quảng Ninh tại

    câu lạc bộ Hoa Sim Điểm Hẹn Khe Chè Đông Triều Quảng Ninh.
     Trong không khí vui vẻ đầm ấm Dương Hướng đã ghi được vài hình ảnh xin trân trọng giới thiệu.




     cựu binh Trường sơn Bích Liên


    Chủ tịch hội vhnt tỉnh Quảng Ninh Phạm Hồng Cẩm(áo trắng)
    song ca với ca sỹ Trường sơn Thu Hương

    Ca sỹ Trường Sơn Bích Liên song ca cùng đồng đội

    Nhà thơ Nguyễn Châu chụp ảnh lưu niệm với cựu binh
     Quang Thanh và 2 nữ ca sỹ Quế Hồi (áo đỏ) Bích Liên (áo xanh)


    Vợ chồng cựu binh Quang Thanh và ca sỹ Quế Hồi (áo đỏ)Bích Liên (áo xanh)


    Phó chủ tịch hội vhnt Quảng Ninh Thu Hà (áo hoa trắng) và ca sỹ Quế Hồi


    Thúy Mơ phó văn phòng hội vhnt QN tặng hoa cựu binh Trường sơn




    More...

    Dạy nghề học nghề

    By DƯƠNG HƯỚNG

    Tôi xin phép họa sỹ Đỗ Dức và trannhươngcom bài viết chí lý này của họa sĩ Đỗ Đức về trang nhà để đọc
    DẠY NGHỀ HỌC NGHỀ
    Hoạ sĩ Đỗ Đức
     

    Câu chuyện lâu nay trên báo về kế hoạch cả vạn tỉ đồng dạy nghề cho nông dân rất nghiêm túc cho một chương trình dài hạn 12 năm nghe thật là trách nhiệm của Chính phủ trước dân. Đúng thế có lẽ đất nước ì ạch là vì dân không có nghề. Không sai nhưng không sát không sát cũng gần ngang bằng với quan liêu của dự án này. Chắc chắn "quả" này làm thật thì tính viển vông sẽ cao hơn thực tiễn không biết bao nhiêu chục lần.  Nếu nhà nước có ngần ấy tiền thì hãy đầu tư cho việc mở mang công nghệ chế biến nông sản thực phẩm cho nông dân đi. Chỉ ví dụ thôi chẳng hạn cây vải cây mận mà được đầu tư công nghệ chế biến thì chắc chắn  nó sẽ có giá trị lớn người dân chưa có nghề nhưng biết trồng cây sẽ sướng biết bao. Dạy cho nông dân có nghề nghe thật sang trọng. Nhưng việc cần hơn là  hãy dạy trước cho các nhà quản lí đất nước tinh thần trách nhiệm làm việc có kỉ cương. Cần dùng tiền để dạy cho những người ngồi chưa đúng chỗ biết việc của mình hoặc di chuyển đúng chỗ để họ phụng sự đất nước dạy cho những người cầm thanh gươm pháp luật làm cho đúng luật đừng để nhiễu loạn vì án oan sai. Những bộ quan trọng đụng đến cái dạ dày người dân như Bộ Công thương Bộ Nông nghiệp và phát triển nông thôn thì cần bố trí đúng người biết công việc vào đó. Hãy dạy cho những người lập dự án duyệt dự án lấy đất nông nghiệp như cướp để làm sân gôn biết việc họ làm là hại đất nước đấy chứ không tử tế gì đâu... Dạy cho những dự án lấy đất vài trăm nghìn một mét vuông rồi cào đi cán lại bán lấy vài chục triệu một mét hiểu đó là tội ác chứ không phải sự phát triển. Dạy cho nông dân có nghề nhưng là nghề gì đây làm gì đây. Chưa dạy mà học sinh trường nghề ra vẫn không tìm được chỗ làm thì khi muôn dân có nghề thì sẽ sao đây? Lúc ấy người đẻ ra dự án về nghỉ lâu rồi và đã xong một nhiệm vụ vẽ bậy còn người học nghề lại ra chợ người trên các đầu đường thành phố sao?.
     Tôi không tin ở ta có lượng bô xít khai thác trăm năm chưa hết   rằng có những bao nhiêu tỉ tấn đó. Chẳng biết thông tin khảo sát từ đâu cứ liệu nào hay là nói vong mạng như chuyên con rắn vuông đã từng xảy ra. Chỉ một chuyện môi trường sờ sờ ra đó ngay trước mũi khi mùi hôi thối Vêdan xông lên cả chục năm trời còn không ngửi thấy nữa là! Đấy là những cán bộ cần đầu tư tiền cho họ học lại và điều đầu tiên là học ăn nói cho cẩn thận trước dân vì dân có kiến thức bây giờ cũng nhiều rồi không dễ lòe bịp đâu.
    Không đâu như chuyện chống tham nhũng căn bênh xã hội xấu xa đã là việc nóng của Đảng ta trong nhiều năm nay rút ra không biết bao nhiêu bài học mà xem ra những người phụng sự Đảng còn chưa thuộc thì nói chi đến dân có thất học mới phải về theo nghiệp con trâu đi trước cái cày đi sau.
    Ngẫm về dự án dạy nghề học nghề thấy sao nó xa rời thực tế làm vậy. Cứ tiêu tiền vào những dự án vẽ voi mãi như thế này thì chết mất.
    16/6/2009  

    More...

    Chuyện vui làm báo

    By DƯƠNG HƯỚNG

    Nhân ngày báo chí 21/6 năm nay nhà thơ nhà báo  Nguyễn Châu tâm sự về những vui buồn của những người làm báo Văn ở Tỉnh. Đó là công việc bếp núc của những người làm báo mà đọc giả của báo ít khi biết tới.
     

    CHUYỆN VUI LÀM BÁO

                                                         Nguyễn Châu

     mt địa phương có được một tờ báo chuyên về văn học nghệ thuật  là thật quý. Phải được lãnh đạo Tỉnh thật sự quan tâm tới đội ngũ sáng tác văn học nghệ thuật biết tạo điều kiện để giới văn nghệ sĩ và cả những người yêu văn học nghệ thuật nữa mới làm được như vậy. Quảng Ninh là một trong số ít tỉnh thành phố nước ta có báo văn nghệ. Những nơi đội ngũ sáng tác văn học nghệ thuật không thật đông đảo và chất lượng thì không ra báo được mà phải ra tạp chí tháng hoặc vài tháng một cuốn. Do vậy mà chúng tôi những người làm ở Báo Hạ long thật sự yêu quý  tờ báo của mình.

    Nhân dịp kỷ niệm ngày Báo chí năm nay tôi nhớ lại những chuyện vui và có chuyện không vui trong công việc của những người làm báo chúng tôi. Những chuyện tôi kể dưới đây là chuyện thật nhưng cũng có những ý tứ đáng ra không nên tiết lộ vì vậy có chỗ tên người không nói rõ tôi nghĩ thế tiện hơn.

    Như trên đã nói chúng tôi yêu tờ báo của mình lắm yêu như yêu đứa con mình đẻ ra nên có thể đánh giá không thật sự khách quan. Vì quá yêu nên ai khen chê là vui buồn tức khắc. Khi báo ra mọi người ngồi ngắm nghía kỹ lưỡng sản phẩm của mình và người khen người chê râm ran. Bắt đầu là những người trong cơ quan rồi rộng ra đến bạn đọc mà phần lớn là các văn nghệ sĩ. Có lần chúng tôi thót tim vì báo phát hành được mấy ngày rồi thì có hoạ sĩ (ông này là cán bộ về hưu) đến toà soạn khẳng định phen này các cậu ra bã sao lại để báo ám chỉ ông to nhất tỉnh. Nghe nói ông ấy khó chịu lắm. Chúng tôi giật mình nhanh chóng kiểm lại mình có gì sơ suất. Dứt khoát là không rồi. Nhưng khi nghe hoạ sĩ nói thì chúng tôi hoảng thật sự. Mà hoảng nhất là ông nhà thơ Tổng biên tập. Thì ra ngay trang một số báo đó có truyện ngắn Hiền ơi về thôi. Mà lúc đó ông Hà Văn Hiền Bí thư Tỉnh uỷ có dư luận chuyển công tác về Hà Tây. Thật là một sự tình cờ chết người. May mà nội dung tryện ngắn này rất sáng. Ông Tổng biên tập cũng trách cấp dưới vài câu rồi thống nhất nội bộ là cứ im lặng. Nếu ai nói gì thì giải thích do vô tình mà tên truyện nó như vậy. Còn đồng chí Bí thư Tỉnh uỷ có khó chịu thật hay không thì mãi sau này chúng tôi mới biết là ông không biết gì về sự việc trên. Theo ông cứ kiêng huý như vậy thì các nhà văn chỉ có mà gác bút.

    Cũng tương tự như vậy nhà văn Nguyễn Đức Huệ có lần đã rất khó chịu khi truyện ngắn Anh thợ tài hoa của anh bị chữa tên nhân vật. Tên nhân vật của anh là Đại. Câu mở đầu của truyện là  "Đại là anh thợ mộc tài hoa" nhưng in thành "Đai là anh thợ mộc tài hoa". Chỉ bỏ mỗi dấu nặng. Nhà văn bảo mất hết âm hưởng câu văn. Mà tên là Đai thì chán vô cùng. Nhưng rồi sau được biên tập viên giải thích là chữa vậy để tránh trùng tên Bí thư tỉnh uỷ.

    Chết thật làm báo văn mà cứ sợ như vậy thì mệt quá. Mà cũng chỉ vì sợ vậy thôi chứ có ai quy định vậy đâu chả có văn bản nào ghi phải như thế cả.

    Lại còn chuyện làm báo đầu  xuân hoạ sĩ Vũ Quý có chọn một bức tranh nội dung nhân dân trồng cây. Khi báo in xong ngắm đi ngắm lại lại thấy sao có một ông già đang trồng cây giống lãnh tụ nước mình đến vậy. Mà bức tranh lại in ở một vị trí không được quan tâm lắm. Vậy là ông Tổng biên tập quyết định in lại số báo trên. Tốn tiền nhưng cũng cắn răng vậy.

    Tại sao lại cứ phải lo lắng vậy? Là vì đây là tờ báo Văn nên rất nhiều luồng suy luận mọi tác phẩm được in ở đây cũng được người đọc suy luận và thử tìm ra ẩn ý gì sau những con chữ trên mặt báo. Chả vậy mà một dạo ồn lên chuyện Cái đầm ma. Hình như nó giông giống ai đó có quyền chức trong tỉnh. Rồi lại một thời đọc giả rất quan tâm đến Lão Khựng. Lão Khựng là một nhân vật hư cấu hoàn toàn nhưng khi ra đời nó cứ thấp thoáng bóng dáng ai đó thành thứ được nhiều người quan tâm.

    Lại còn tác giả tiểu thuyết Trần Chiểu bị UBND xã quê ông kiện ông về tác phẩm có ý ám chỉ xấu những người cán bộ xã. . .

    Ở báo này ngoài việc lo những điều có tính vĩ mô như trên lại phải lo cả những chuyện mang tĩnh vi mô ở dưới đó là phải chiều được các cộng tác viên.  Chuyện này đầu tiên phải kể đến chuyện liên quan đến nhà văn Tạ Kim Hùng. Lúc đó nhà văn Tạ kim Hùng là biên tập viên kiêm chữa bản in tạp chí Người vùng mỏ ( tiền thân của Báo Hạ Long). Mà nhà in lúc đó lại ở mãi Việt Hưng Hoành Bồ cách trụ sở gần 20km. Lúc này có một tác giả thơ ở Đông Triều viết thư cho ban biên tập nói rằng tác giả rất bất bình khi thơ in ra bị sửa. Tác giả này đề nghị nếu những bài tới mà Tạp chí in của tác giả dứt khoát không được chữa một chữ. Thật không may là nhà in chỉ vài tiếng nữa là in tạp chí trong đó có một bài thơ của tác giả này. Bài thơ này cũng đã được biên tập viên sửa đôi chỗ. Vậy là Tạ kim Hùng tức tốc đạp xe vào nhà in dưới trời nắng to bóc vội bài thơ đó ra.

    Lại mới đây thôi ở Yên Đức Đông Triều có một CLB thơ xã. Người phụ trách CLB thơ này cứ muốn đưa thơ các ông lên báo Hạ Long. Thơ chưa đạt tới mặt bằng của Báo nên không in được. Ông này tỏ ra khó chịu điện đến những người có chức trách của báo có ý chê trách nhà thơ biên tập viên ở báo này là không biết thẩm định. Ông nói qua điện thoại rằng: "Ông N.C là cái ông gì mà dám chê thơ của chúng tôi chỉ ở mức thơ Câu lạc bộ. Chúng tôi toàn những kỹ sư bác sĩ làm thơ mà ông ấy dám chê thơ chúng tôi à?".

    Lại nữa một lần tôi nhận được một lá thư của một người làm thơ ở xã Bình Khê Đông Triều nơi có phong trào trồng vải sớm nhất tỉnh. Người này có gửi kèm cho tôi một bài thơ của ông. Nội dung thư ông trình bày về khó khăn của ông hiện nay. Ông là đảng viên Đảng cộng sản VN. Mới đó ông bị chi bộ kiểm điểm và có thể bị kỷ luật Đảng vì làm thơ ca ngợi việc nhân dân chặt vải để trồng đậu tương vì vải không tiêu thụ được. Như vậy về lý là ông đã sai vì làm thơ sai với Nghị quyết của Đảng bộ xã. Nhưng về thực tế thì việc chặt vải để lấy đất cho việc trồng cây khác là hợp ký. Ông gửi thư cho chúng tôi mong góp tiếng nói đấu tranh cho lẽ phải...

    Đưa ra chuyện này để thấy ở báo Văn cũng có những cái khó riêng của nó.

    Nhân dịp 21/6 tôi mạnh dạn kể ra đây những kỷ niệm khó quên trong những năm tháng làm báo Hạ long để bạn bè anh em đồng nghiệp hiểu thêm và đồng cảm với niềm vui thông cảm với những cái khó của chúng tôi những người làm ở một tờ báo chuyên về văn học nghệ thuật trong tỉnh.


    More...

    Nếu

    By DƯƠNG HƯỚNG

     

     Nếu đặt lợi ích quốc gia lợi ich dân tộc chỉ bằng... tiền


     Dương Hướng

    "Mỗi dự án kinh tế dưới 20 ngàn tỷ không phải trình quốc hội"




    Tôi là nhà văn nên ít am tường về lĩnh vực kinh tế nếu nói điều gì chưa đúng xin độc giả lượng thứ. Qua theo dõi các chất vấn của đại biểu Quốc hội đối với các bộ trưởng nhất là ông bộ trưởng bộ công thương Vũ Huy Hoàng tôi mới bất ngờ nhận ra có những vấn đề chúng ta mới chỉ quan tâm tới những lợi ích kinh tế trước mắt mà thờ ơ xem nhẹ giá trị tinh thần và lòng tự tôn dân tộc. Chính vì thế nên mới có những điều luật quy định rất cứng nhắc và người thực hiện lại khôn ngoan chống đỡ láu cá: Những dự án kinh tế vượt quá 20 ngàn tỷ đồng mới phải trình Quốc hội. Qua dự án bô- xít Tây Nguyên mới vỡ ra rằng nếu không muốn nói là "lách luật" các dự án lớn muốn qua mặt Quốc hội chỉ việc chia nhỏ ra là được. Bất kể dự án kinh tế này có ảnh hưởng lớn tới đời sống dân sinh môi trường văn hóa xã hội an ninh quốc phòng của đất nước và cả lòng tự tôn của dân tộc. Tôi không muốn phân tích sâu vào cụ thể dự án nào điều này báo chí và các nhà khoa học đã lên tiếng nhiều. Tôi chỉ nói cụ thể về một điều luật về một dự án kinh tế nếu có mức đầu tư dưới 20 ngàn tỷ đồng thì không phải thông qua Quốc hội.

    Chả lẽ mọi lợi ích quốc gia lợi ích dân tộc chỉ quy định bằng tiền (20 ngàn tỷ đồng) Chả lẽ tất cả mọi dự án kinh tế cứ dưới 20 ngàn tỷ đồng thì chính phủ cứ việc phê duyệt cho các tập đoàn kinh tế các ông chủ lớn tha hồ mà hành hoành muốn làm gì thì làm mà Quốc hội- những đại biểu tin cậy của nhân dân không có quyền gì can thiệp sao? Thật đáng sợ thấy những điều các đại biểu quốc hội các nhà tri thức các nhà khoa học các nhà văn hóa có uy tín tâm huyết với dân với nước đưa ra những ý kiến xác đáng phân tích sâu sắc phản bác lại dự án kinh tế khai thác bô-xít Tây Nguyên phản bác lại những vấn đề quan trọng của đất nước ảnh hưởng trực tiếp tới đời sống  văn hóa xã hội và tinh thần của nhân dân mà xem ra chính phủ và ông bộ trưởng bộ công thương Vũ Huy Hoàng vẫn lạnh lùng "cãi lý" trước nhân dân cả nước (truyền hình trực tiếp phiên họp quốc hôi) và nghe ông thứ trưởng Lê Dương Quang phát ngôn bất nhã với giọng điệu cao ngạo trước các nhà báo và đe dọa vu cáo các trí thức và văn nghệ sỹ tâm huyết với dân với nước.  Nếu cứ đà quan điểm của ông bộ trưởng bộ công thương Vũ Huy Hoàng mà suy ra thì nguy to. Ví dụ:

      Giả sử có một ông giáo sư tiến sỹ chuyên ngành khoa học xã hội và nhân văn nào đó nổi máu nghề nghiệp "cánh hẩu" với  ông  "Việt kiều yêu nước" lắm tiền nhiều của hoặc "ông con giời" nào đó đi học Ha- Vớt bên Mỹ về chỉ nghĩ đến kinh tế. Khi về nước có điểm từa vững chắc bỗng nổi máu kinh doanh coi khinh mọi giá trị văn hóa dân tộc "coi trời bằng vung" lập dự án xin chính phủ phá bỏ Văn Miếu Quốc Tử Giám để xây chùa xây đền thờ cho rõ hoành tráng to lớn gấp năm gấp mười lần Quốc Tử Giám hiện nay thì có lẽ quốc hội cũng sẽ chịu bó tay bởi dự án này chẳng đáng là bao so với luật quy định 20 ngàn tỷ mới phải trình quốc hội. Và rất có thể chính phủ cũng phê duyệt bởi những lời lẽ rất hay ho trong dự án nghe đầy thuyết phục: nào là nếu xây đền xây chùa tại nền quốc tử giám sẽ chắc chắn có lợi về kinh tế nào là sẽ thu hút khách du lịch khắp thế giới thu hút các con nhang đệ tử thu hút nhiều nhà trọc phú tỷ phú khắp nơi đổ về trung tâm thủ đô Hà Nội nơi đặt nhiều văn bia của các tiến sỹ học giả tiền bối của cả nước để cầu phúc cầu lộc cầu tài cầu chữ cho con cháu họ. Rồi sẽ còn không biết bao dự án khác có thể diễn ra như nó đã diễn ra nếu tính trị giá kinh tế chẳng đáng gì nhưng giá trị tinh thần giá trị về văn hóa giá trị về lòng tự tôn dân tộc còn lớn hơn nhiều. Như vấn đề cột mốc biên giới những vị trí quan trọng về chủ quyền an ninh quốc gia hoặc những giá trị văn hóa tinh thần của dân tộc bị xâm hại hoặc bị phá bỏ chỉ vì mục đích lợi ích kinh tế đơn thuần. Hoặc chỉ vì trình độ kém hoặc chỉ vì lòng tham lam hám quyền say chức mà coi thường luật pháp. Hoặc có những dự án kinh tế rất nhỏ nhưng lại gây ảnh hưởng lớn tới môi trường dân sinh hoặc có nguy cơ lớn về an ninh chính trị xã hội an ninh quốc phòng như biên giới biển đảo mà cha ông chúng ta ngàn đời nay đã có công xây đắp gìn giữ và cho ta biết bao bài học phải trả bằng xương máu mồ hôi và nước mắt.

    More...