Hoàn Kiếm càn khôn thế sự

By DƯƠNG HƯỚNG

Sáng nay mở trang Trannhuong.com thấy bài này đọc thích quá xin phép Phạm Thế Vũ và nhà thơ Trần Nhương rước về trang nhà để ngẫm.

HOÀN KIẾM CÀN KHÔN THẾ SỰ
Phạm Lưu Vũ
 

  Hồ Hoàn Kiếm như một chiếc gương soi giữa lòng Hà nội. Đã là người Việt Nam thì ai chẳng muốn tới đó để soi mình. Cái hồ trứ danh ấy là kết quả của sự giao nhau giữa Đất và Trời. Một nét của quẻ Khôn (Đất) lần lượt chu du vào quẻ Càn (Trời). Đầu tiên còn nằm dưới tận cùng làm thành quẻ Tốn (Gió) tiếp theo chui vào đến ruột Càn mà làm ra quẻ Ly (Lửa). Cuối cùng leo lên tới đỉnh biến ra Đoài (Đầm). Hồ Hoàn Kiếm ứng vào quẻ Đoài theo cái qui trình biến hóa Càn Khôn như thế. Vậy là hoàn tất một công đoạn mà Càn (Trời) dẫu mạnh cũng xin mời nằm dí bên dưới Khôn (Đất) dẫu yếu cũng nổi hẳn lên trên. Đó là bàn theo "tượng" quẻ. Còn nói theo "khí" thì có khí Dương (tượng trưng cho quân tử) khí Âm (tượng trưng cho tiểu nhân). Khí Âm giao với khí Dương mới đầu bị Dương đè nén thành ra quẻ Tốn. Tiếp theo bị Dương kẹp vào giữa mà sinh ra quẻ Ly. Cuối cùng Âm thoát lên trên biến thành quẻ Đoài. Đoài là chốn tiểu nhân đắc thế (nổi lên bề mặt) quân tử hãm thân (nằm dưới đáy sâu). Hồ Hoàn Kiếm ứng vào quẻ Đoài chính là một nơi như thế. Liệu đó có phải là nguyên nhân mà các cung điện lăng tẩm... của vua chúa ngày xưa không bao giờ xây sát bờ hồ? Dùng "khí" để bàn hình như quá trừu tượng. Hãy xem cái trực quan sinh động là các Cụ Rùa ở dưới đáy hồ kia. Các Cụ chịu phép Càn Khôn đã bao đời hãm thân dưới đó mà suy tư với cái triết lý đáy bùn của mình mặc kệ những chỉ trỏ bàn tán của đám hậu sinh. Phải chăng các Cụ chính là hiện thân của cái khí quân tử vừa nói ở trên? So với các Cụ thì những con người mồm ngang mũi dọc đang ngoi ngóp tranh cạnh nhau trên bờ kia chẳng qua chỉ là những kẻ tiểu nhân nhỏ bé sống cái kiếp phù hoa ngắn ngủi mà thôi. Lại còn bảo chậm như Rùa ư? Biết đâu đấy. Ở cái cõi mà mỗi hơi thở dài bằng mấy tuần trăng mỗi ý nghĩ vượt qua cả mấy trăm năm thậm chí ngàn năm... thì việc gì phải vội! Còn con người thì nhanh nhẹn hoạt bát ư? Biết đâu đấy. Ở cái giống mà hơi thở chỉ dài ngang với tiếng tích tắc đồng hồ ý nghĩ lại không vượt quá nổi một đời... thì lúc nào mà chẳng phải hối hả ngược xuôi... Lại dùng "Nhân" để bàn thì Đoài là thuộc về thiếu nữ. Chẳng trách mà hồ Hoàn Kiếm vừa đẹp vừa cám dỗ không cãi vào đâu được nghìn năm nay vẫn mãi thanh tân. Không biết bao nhiêu tao nhân mặc khách đã nối đời ca ngợi vẻ đẹp của hồ bằng đủ các thứ ngôn từ. Thiếu nữ thì ai mà chẳng muốn ngắm vuốt nâng niu. Kẻ dữ tợn đến mấy nom thấy cũng phải mềm lòng. Hồ nằm giữa cái nơi đã từng trải qua bao cuộc chiến tranh. Vậy mà ác như chiến tranh cũng không nỡ đụng đến dung nhan "nàng" thiếu nữ ấy. Cái câu "Thăng Long phi chiến địa" vẫn đúng cho đến tận bây giờ chính là chỉ duy nhất chỗ hồ Hoàn Kiếm đó mà thôi. Rộng ra nữa chắc sẽ không đúng đâu. Hà nội có nhiều hồ. Đó là một trong những nét đẹp của Thủ đô ngàn năm văn vật. Còn gì thú vị hơn khi đang giữa phố xá đông đúc chật chội đột ngột hiện ra một không gian mênh mông lặng ngắt với những hàng cây soi bóng sóng nước lăn tăn... Những cái hồ được sinh ra giữa lòng thành phố như để trả nợ tầm nhìn trả nợ nỗi khát khao của ánh mắt. Nhưng không phải hồ nào cũng ứng với Đoài như hồ Hoàn Kiếm. Ấy là khi "tượng" và "lý" có lúc đã hợp lại làm một để cứ việc nhìn vào "tượng" là có thể diễn thành "lý" và ngược lại. Trên đời bất cứ vật gì ngoài cái định nghĩa bề ngoài (tượng) đều có sẵn cái nội dung bên trong (lý) của nó. Tượng có thể bất biến. Nhưng lý bao giờ cũng biến hóa tùy theo thời. Ngày lại ngày có bao nhiêu người hoặc thả bước thư giãn xung quanh hồ hoặc ngồi yên tận hưởng... Song tất cả chỉ là ngắm nghía cái phần "tượng" của hồ đấy mà thôi. Mấy ai nhìn thấy cái "lý" bên trong của nó. Cái "lý" ấy thì ra cũng sống động như có một số kiếp riêng cũng dung nạp như thể mặt hồ kia chính là một bộ nhớ vĩ đại luôn ghi chép vào trong lòng mọi việc trên đời. Đồng thời cái "lý" ấy (của mặt hồ) đương nhiên cũng biến hóa theo quy luật muôn thuở của những thế sự Càn Khôn không thể nào khác được.  Kẻ viết những dòng này một buổi tối dạo trên Bờ Hồ. Dưới gốc cây thấp thoáng bóng một cụ già đang ngồi đăm chiêu. Chợt nhìn thấy có dòng liễu rủ lại cứ tưởng cụ già kia vừa mới thở dài. Bèn tiến tới hỏi han. Cụ già bảo: "Lão đã nửa thế kỉ ngắm hồ rồi mà lần nào cũng cảm thấy như người vừa mới đến". Hỏi: "Thế nghĩa là sao? Thưa cụ!" trả lời: "Nghĩa là người dẫu đã quen mà hồ vẫn cứ lạ". Lại hỏi: "Xin cụ cho biết lạ như thế nào?" Cụ bảo: "Mỗi lần ngắm lại một lần thấy mới. Thế là lạ". Lại hỏi tiếp: "Cái hồ này ngày nào mà chẳng thế. Có thấy gì mới mẻ đâu?" Cụ giải thích: "Cái mới do Trời Đất tạo ra chỉ một phần. Phần chính là từ lòng người chứng được ngộ được mà sinh ra vậy. Cũng như bạn bè chơi với nhau mà không tìm thấy cái mới ở nhau thì dẫu gần nhau cả đời cũng không bao giờ gọi là tri kỉ..." Cụ già bấy giờ ngót tám mươi tuổi. Cụ bảo nhà cụ ở trong một cái ngõ nhỏ phía đông bắc thông ra bờ hồ. Phía đông bắc thuộc về cung Cấn (thiếu nam). Cho nên mắc duyên nợ với Đoài (là thiếu nữ) khốn khổ vì Đoài là phải rồi. Thiếu nữ lúc nào mà chẳng muốn đứng ở thế thượng phong (quẻ Trạch Sơn Hàm). Đảo ngược lại (thành ra quẻ Tổn) có khi tán gia bại sản chưa biết chừng. Cụ còn bảo cả đời cụ đọc nhiều sách nhưng chỉ có trang sách này là hay nhất mà thôi. Trang sách ấy chính là mặt hồ. Một cuốn sách chỉ có một trang lại lúc nào cũng mở. Thế mà người biết đọc đọc không bao giờ hết kẻ không biết đọc suốt đời chẳng nhìn thấy chữ gì. Thảo nào cụ có cái kiểu ngắm hồ chẳng giống một ai. Lại nghe nói hạng người cả nghĩ thì trước mặt lúc nào cũng như có một trang sách đang mở. Cụ có phải thuộc hạng người cả nghĩ đó chăng? Lắm lúc còn ngờ rằng hay đó là một cụ Rùa vừa mới đội bùn lên? Những tối sau quả nhiên vẫn thấy cụ già ra ngồi đúng chỗ đó. Vẫn cái dáng đăm đăm như thể mọi chuyển động lập loè phồn hoa quanh bờ hồ đối với cụ chỉ là ảo ảnh. Cụ bảo cụ đã nhìn thấy những ông vua cưỡi thuyền rồng rong chơi trên mặt hồ. Lại thấy có ông vua chết đuối dưới cái cống dân gian thường đơm cá. Thấy cả đầu lâu kẻ sĩ chôn dưới chân tháp đang ra rả đọc thơ... Thế còn quẻ Đoài kia? Cụ bảo thiếu nữ nay hình như đã đi tu chẳng bao lâu nữa sẽ hóa thành kiếp khác. Nghe cụ nói giật mình trông lại mặt hồ bỗng thấy lạ hẳn đi. Rõ ràng mình đã tới đây nhiều lần mà chợt cảm thấy như lần đầu tiên mới đến. Thì ra cái mới từ lòng người sinh ra là như thế đây chăng? Cụ già ấy về sau không ra ngắm hồ nữa. Tưởng cụ tuổi hạc đã về trời. Có người bảo cụ ở nhà viết sách để lại cho con cháu. Hỏi tại sao mãi đến tận bây giờ cụ mới viết? Cụ bảo: "Ở cái chốn tiểu nhân đắc thế như thế này thì bây giờ mới viết là may mắn lắm còn hỏi làm gì." Nghe cụ nói càng thấy thắc mắc chẳng hiểu may mắn nghĩa là sao. Cụ giải thích: "Con người ta khi nào chứng được sự thật thông suốt được lẽ đời phân biệt rõ đúng sai rồi thì dẫu viết một chữ cũng thành văn. Văn ấy mới tạm ra văn của cái giống người." Lại hỏi nếu phát tiết sớm thì sao? Cụ bảo: "Nếu phát tiết sớm biết đâu lại chẳng sinh ra cái thứ văn hoặc chỉ biết rên rỉ vô tích sự hoặc chỉ biết mờ mịt ngợi ca hoặc lấy đen làm trắng lấy họa làm phúc theo đuôi cái ác đểu giả không biết đâu mà lường được. Văn như thế thì không chỉ lừa mình lừa người mà còn lừa cả tổ tông quỷ thần... Đến khi sa vào nghiệp rồi thì thậm chí còn phải rúc ráy dưới đít dưới trôn người ta mới mong cầu được tước lộc kiếm được miếng ăn... Như thế chẳng phải sẽ xấu hổ nhục nhã đến muôn đời con cháu sau này hay sao?"

More...

chu tin va phep tri quoc

By DƯƠNG HƯỚNG

CHỮ "TÍN" VÀ PHÉP TRỊ QUỐC
Đắc Trung
 

        Tín là nền tảng của phép trị quốc. Có lần Tử Cổng hỏi Khổng Tử: " Việc chính trị nên như thế nào ?". Khổng Tử đáp: " Túc thực túc binh dân tín chí dĩ". (Đủ ăn đủ binh và được dân tin ). Tử Lộ lại hỏi: " Trong ba điều ấy nếu phải bỏ một thì bỏ cái gì ?". "Bỏ binh". " Nếu hai điều còn lại phải bỏ một thì bỏ cái gì ?". "Bỏ thực". Điều thứ ba phải giữ bởi mất lòng tin của dân là mất tất cả. Tín quan trọng là thế. Không có  tín  sẽ không có  uy. Không tín không uy sẽ không quản nổi xã tắc và nước sẽ loạn. Không có nước nào luôn luôn mạnh. Cũng không có nước nào luôn luôn yếu. Hễ những người thi hành pháp luật mạnh thì nước mạnh. Hễ những người thi hành pháp luật yếu thì nước yếu. Nhà Tống (Trung Quốc) một vương triều tồn tại hơn ba trăm năm nhờ giữ vững kỷ cương phép nước nhờ các bậc minh vương như Tống Thái Tổ Tống Thái Tôn Tống Nhân Tôn Tống Thần Tôn ... luôn kiên trì chủ trương trị quốc bằng pháp luật nhờ những quan tư pháp chính trực thanh liêm thiết diện vô tư như Bao Công. Vụ án "Đả Long Bào" là điển hình của thể chế chính trị lấy pháp luật làm nền tảng.  Là nạn nhân của những thủ đoạn vô cùng độc ác do Lưu Nương Nương chủ mưu thái giám Quách Hoè tòng phạm dùng xác mèo lột da thay thế hài nhi Thái tử vừa được Lý Nương Nương sinh ra... mà hai chục năm sau vô tình nhà vua mang tội bất hiếu với mẹ đẻ. Sau khi rõ nhân chứng vật chứng để bảo vệ sự tôn nghiêm của pháp luật nhà vua hạ chỉ cho Bao Công lập tức thăng đường xét xử. Đây là vụ kỳ án chưa từng có . Chánh toà là Phủ doãn phủ Khai Phong và bị cáo là nhà vua. Mọi trình tự xét xử được tiến hành theo đúng luật. Hình phạt cho bị cáo là đánh năm mươi trượng. Nhà vua sẵn sàng cam chịu. Nhưng lo bảo toàn ngọc thể để quốc vương tiếp tục điều hành xã tắc Bao Công có "sáng kiến" treo Long Bào của vua lên đánh đủ năm mươi trượng. Long Bào là biểu tượng uy thế tối cao quyền lực. Đánh vào Long Bào có nghĩa mọi người đều bình đẳng trước pháp luật bất luận là Hoàng đế hay thảo dân. Sau khi bản án được thi hành nhà vua hạ chiếu ban bố thông cáo để khắp bàn dân thiên hạ biết về vụ án này. Một quốc gia có những bậc vua sáng như thế những quan toà như thế nhất định quốc gia đó mạnh.
      Những đời sau nhất là khi Tống Thần Tôn Vương An Thạch Bao Công.. qua đời pháp luật rệu rã kỷ cương phép nước buông lỏng triều Tống mau chóng suy tàn để rồi Kim Liêu Nguyên nổi lên bá chủ.  Rõ ràng nước thịnh dân an quốc gia hùng mạnh là nhờ ở pháp luật. Bộ luật quan trọng nhất của một quốc gia là Hiến pháp. Hiến pháp đại diện quyền lợi của quốc gia chứ không thuộc riêng một giai cấp nào một đảng phái chính trị nào. Hiến pháp là ý chí nguyện vọng của toàn dân do những luật gia ưu tú soạn thảo được toàn dân tham gia góp ý và được Quốc hội những đại biểu có đức tài do dân bầu ra thảo luận thông qua. Dù một đảng độc quyền thống trị hay đa đảng. Dù nội các này đổ nội các khác thay thế đều phải tuân thủ nghiêm chỉnh Hiến pháp. Hiến pháp là nền tảng cho ổn định là cơ sở cho cả hệ thống luật pháp đảm bảo cho sự vững mạnh và phát triển của đất nước. Hàn Phi Tử viết: " Nhờ dây dọi thẳng mà cây cong bị đẽo. Nhờ cái mực nước bằng mà chỗ cao chỗ nghiêng bị gọt. Nhờ treo cái cân lên mà bớt được bên nặng thêm vào bên nhẹ. Nhờ cái đấu cái thạch mà bớt được cái nhiều thêm được cái ít. Cho nên đã lấy pháp luật trị nước thì chỉ cốt theo pháp luật mà làm. Pháp luật không hùa theo người quyền thế. Sợi dây dọi không uốn theo gỗ cong. Khi đã thi hành pháp luật thì kẻ khôn không từ kẻ dũng không tránh bất luận là vua chúa hay thảo dân". Hoàng Thái Cực văn võ song toàn túc trí đa mưu là bậc minh quân sáng lập vương triều nhà Thanh. Năm 1673 sau thời gian đem quân đi đánh Triều Tiên về nhà vua biết các vương các tướng các quan có nhiều hành vi phạm pháp luật lộng quyền tham nhũng. Ông lệnh cho cho quan chấp pháp điều tra kỹ kê tội rồi chuyển qua Bộ Hình thẩm nghị. Có 64 người phạm tội gồm con trai anh em phò mã và các cháu nhà vua. Bộ Hình thỉnh thị xin nhà vua ban lệnh xử trí thế nào. Hoàng Thái Cực không do dự truyền: " Cứ xử đúng theo luật pháp!". Kết quả tử hình 24 người cách chức 13 người còn lại đánh roi phạt tiền. Anh trai nhà vua là Đại Thiện quan to trong triều quy định chỉ được 12 hộ vệ nhưng cậy thế là anh vua tuyển thêm hai người nữa. Hoàng Thái Cực lập tức triệu tập chư vương đại thần họp. Nhà vua xử phạt anh trai. Sự nghiêm minh ấy giúp xã tắc vững bền. Xây dựng nhà nước pháp quyền  mà người ở cấp này chức nọ lại được "đặc đãi" pháp luật đến gần họ phải dừng thì còn gì là pháp luật nữa. Người dân không sợ luật nghiêm mà chỉ sợ luật không nghiêm nhất là không nghiêm ngay từ những người thực thi pháp luật. Bởi thế sẽ tạo kẽ hở cho bao che hối lộ tham nhũng sẽ mất lòng tin gây oan ức phẫn nộ trong dân sẽ tiềm ẩn mâu thuẫn xã hội và mầm loạn sẽ phát sinh. Một chế độ mà luật pháp không nghiêm thì rất đáng báo động. Một quốc gia nếu không có những quan lại kiên quyết giữ vững kỷ cương phép nước không có các bậc đại thần chí sĩ dám can gián để nhà vua tránh được sai lầm thì hiểm họa diệt vong đã ở ngay trước mắt.
      Khổng Tử dạy: "Làm phải theo luật. Sống phải theo đạo".  Muốn làm theo luật phải hiểu luật. Hiểu luật là tự vệ tốt nhất. Hiểu luật để không phạm luật để không bị kẻ cậy quyền bát nạt để tấn công kẻ vi phạm pháp luật bảo vệ mình bảo vệ người khác. Nhiều người phạm luật bởi không biết không hiểu luật. Song cũng không ít kẻ cố tình phạm luật và "lách luật".  Quốc gia nọ dưới quyền cai trị của một tên bạo chúa vô cùng tàn ác dân tình oán hận muốn ra đi. Bạo chúa liền ban bố đạo luật: Ai rời bỏ đất nước cũng được nhưng với điều kiện khi qua cửa ải phải nói một câu. Câu đó đúng bị chặt đầu sai bị treo cổ.  Như thế chắc không kẻ nào qua được. Nhưng không. Một đoàn người tới cửa ải đồng thanh nói: "Hãy treo cổ chúng tôi đi !". Quan trấn ải không biết xử trí thế nào. Bởi nếu treo cổ tức là họ nói đúng. Mà nói đúng theo luật phải chặt đầu. Nếu chặt đầu tức là họ nói sai. Mà nói sai theo luật phải treo cổ. Bất lực quan trấn ải đành phải cho cả đoàn người qua. Một câu nói chỉ có thể đúng hoặc sai. Đúng sai đều phaỉ chết. Luật như thế tưởng đã quá chặt chẽ vậy mà vẫn có kẽ hở để "lách" qua. Mới biết việc làm luật sao cho đủ chặt chẽ kín kẽ cụ thể chính xác đồng bộ quả là khó và việc thực thi nghiêm minh pháp luật để từ đó tạo được tín được uy càng khó hơn. Pháp luật là công cụ hữu hiệu để trị quốc. Luật phải được xác lập trên cơ sở của đạo và đạo phải dựa vào sự bảo đảm của luật. Trong luật có đạo và trong đạo có luật . Thước đo của cả luật và đạo là lòng dân. Mục đích của luật trước hết để răn đe sau mới trừng trị.Làm quan toà khi xét xử phán quyết cần làm cho bị cáo biết lỗi nhận ra lỗi biết tội nhận ra tội thương xót họ tìm cách cứu giúp họ chứ không nên hãnh diện về tài hùng biện của mình và tỏ ra mình nhiều quyền lực. Triều nhà Minh (Trung Quốc) Lục Lũng Kỳ làm tri huyện Linh Thọ. Có lần một bà cụ đến công đường kiện con trai mình. Thời ấy cha mẹ kiện con là việc rất hiếm nên Lũng Kỳ xem xét thận trọng. Ông cho người đi tìm hiểu điều tra và được biết cậu con trai chưa đến hai mươi tuổi bố mất sớm phải sống dựa vào mẹ. Nhưng do người mẹ nuông chiều lại không biết quản dạy con để anh ta giao du với những phường vô lại nên nhiễm thói xấu. Lười biếng hỗn láo thô bạo bất hiếu với mẹ khiến bà cụ tủi nhục đành phải kêu quan khiếu kiện. Sau khi biết rõ sự tình Lũng Kỳ cho rằng nếu xử nghiêm theo luật sẽ thấu lý nhưng khó đạt tình bởi thế ông nói với bà cụ: " Nhà tôi hiện nay đang cần một người giúp việc nếu cụ đồng ý tôi sẽ nhận con cụ đến làm tạm đợi khi nào tôi tìm được người thích hợp sẽ thay ". Tuy chưa hiểu rõ ý định của quan tri huyện nhưng bà lão biết ông là người nhân đức nên đồng ý. Lũng Kỳ chỉ có một yêu cầu với cậu con trai là phải đi theo phục vụ ông từ sáng đến tối không rời nửa bước. Lũng Kỳ nổi tiếng là người con có hiếu. Bố đã qua đời chỉ còn mẹ. Mỗi buổi sớm ông thường đến đứng kính cẩn trước phòng đợi mẹ dậy. Rồi ông bê nước lấy khăn để mẹ rửa mặt bưng thức ăn mời mẹ điểm tâm pha trà mời mẹ dùng. Khi ăn trưa Lũng Kỳ đỡ mẹ ngồi còn mình đứng bên hầu hạ. Có lần ông còn bắt chước điệu bộ của trẻ nhỏ để mẹ cười vui. Đợi mẹ ăn xong Lũng Kỳ mới ăn nhiều khi thức ăn trên bàn đều là thứ mẹ dùng thừa nhưng Lũng Kỳ không hề câu nệ ăn rất ngon lành. Bữa tối cũng như thế. Sau giờ làm việc trên công đường Lũng Kỳ lại vội vã về hầu hạ mẹ. Mỗi khi mẹ ốm ông luôn túc trực bên giường bệnh có khi thức trắng đêm. Rảnh rỗi thời gian nào ông lại miệt mài đọc sách hầu như quên cả việc bên mình có một "phạm nhân" can tội bất hiếu với mẹ cũng chẳng bao giờ giáo huấn anh ta một lời về đạo đức. Cứ như vậy suốt hai tháng một hôm đột nhiên chàng trai kia chạy đến quỳ sụp trước mặt Lũng Kỳ xin cho anh ta được về nhà thăm mẹ. Lũng Kỳ nói: "Ngươi là đứa con bất hiếu. Vụ kiện chưa thụ lý làm sao ngươi có thể về nhà được". Chàng trai liền oà khóc nức nở nói: "Trước kia tiểu nhân hồ đồ ngu muội không hiểu đạo lý nên mới đắc tội với mẹ. Từ khi được theo hầu đại nhân tiểu nhân đã hiểu được thế nào là đạo làm con. Nay tiểu nhân xin được về để phụng dưỡng mẹ già bù đắp những lỗi lầm đã phạm phải ...". Lũng Kỳ nghe xong lấy làm mừng bấy giờ ông mới giảng giải cho cậu ta những điều sâu sắc của đạo  nghĩa rồi cho anh ta về. Quả nhiên sau này anh ta trở thành đứa con hiếu thảo lại chuyên tâm học hành cũng đỗ đạt và được Lũng Kỳ tuyển chọn vào làm một chức quan nhỏ trong huyện.
      Cho nên  một viên chức chân chính của ngành luật pháp cần có tâm sáng lòng rộng không chỉ thế còn phải rất vững vàng kiên quyết không để ma lực của đồng tiền mua chuộc cũng không thể bị sở hữu của các thế lực hay chính khách mà chỉ thuộc về công lý. Thời Xuân Thu Lý Ly làm quan coi ngục đời Tấn Văn Công vì nghe lời cáo sai lại không tra xét kỹ đã giết nhầm một người nên vô cùng hối hận. Ông tự trói mình tấu xin vua xử mình tội tử hình. Tống Văn Công rất xúc động phán: " Cấp dưới của khanh sai khanh lại nhận hết trách nhiệm đòi xử tội mình. Vậy khanh là cấp dưới của trẫm khanh sai thì trẫm phải chịu tội ư ?". Lý Ly tâu:   "Chức trách của quan coi ngục được quy định rõ trong luật. Hạ thần làm sai để người khác chết oan thì phải chịu xử tội chết. Thần biết Hoàng thượng gia ân nhưng pháp luật không thể không nghiêm thần mong được toại nguyện". Nói xong rút kiếm tự cắt cổ mình. Giữ luật nghiêm nhưng không được lạm dụng pháp luật để đàn áp để thực hiện mưu đồ phi chính bất nghĩa hoặc bù lấp cho sự yếu kém bất lực trong quản lý vận hành xã hội. Đảm bảo nghiêm minh chặt chẽ về pháp luật đồng thời phải mở rộng dân chủ giải phóng sự sáng tạo. Đã có thời do không kiểm soát khống chế nổi bệnh dại lập tức người ta ra lệnh cấm nuôi chó. Thành tựu lớn của loài người trải qua bao nhiêu đời là thuần hoá được "khuyển" "mã" từ hoang dã thành vật nuôi.  Đó cũng là loài vật rất thông minh rất trung thành và tình nghĩa với chủ không phân biệt giầu nghèo sang hèn khi thịnh lúc suy mà con người coi như bạn. Giết và cấm nuôi chó vừa phản khoa học vừa trái đạo lý. Nếu tư duy kiểu như thế thì điện giật chết nhiều người: cấm điện ? Ôtô xe máy làm ách tắc giao thông gây tai nạn: cấm ôtô xe máy ?  ... Do yếu kém bất lực không quản được thì cấm. Cách làm đó là phạm luật và phản luật.
      Thời Chiến Quốc dân thành Phú Thứ có tập quán làm việc ban đêm. Quản Thục là quận thú ra lệnh cấm vì làm đêm đốt lửa dễ gây hoả hoạn.  Dân bất bình lắm nhưng do mưu sinh nên họ vẫn lén lút làm đêm. Vì lén lút nên càng nhiều hoả hoạn. Khi quận thú Liêm Pha về thay ông bãi bỏ lệnh cấm cho dân được làm đêm song nhà nào cũng phải có bể nước để kịp thời dập lửa khi cháy. Dân phấn khởi nghiêm chỉnh chấp hành không có hoả hoạn mà kinh tế phồn thịnh. Muốn quản lý điều hành quốc gia bằng luật pháp thì phải đủ luật luật phải đồng bộ phải phù hợp với thực tế đặc biệt phải nghiêm. Phạm luật phải xử theo luật bất luận là ai hoàng đế hay thảo dân. Không biết dụng luật dụng luật không nghiêm gây bất bình trong xã hội khiến kỷ cương rệu rã đất nước suy vong trách nhiệm thuộc những người đứng đầu bộ máy công quyền đứng đầu quốc gia và cũng phải xử theo luật. Có như thế nước mới thịnh dân mới an.

More...

Truyện ngắn của Giai Tử (tiếp)

By DƯƠNG HƯỚNG

 

Việt bối rối giây lát ấp úng không đáp được. Trấn tĩnh lại cậu nghĩ mình đã đến với chủ đích giết người thì còn sợ gì nữa cậu trả lời người đàn ông kia hỏi lại:

- Cháu đến tìm cô Lê.

- Đi rồi !

Người đàn ông buông thõng. Việt ngạc nhiên:

- Đi đâu cơ ạ ?

- Làm sao tôi biết. Sáng nay xong thủ tục ly dị cô ta đi luôn giấy của toà đây này. Nghe nói cô ta vớ được thằng nào đó nên theo nó. Thế cậu tìm cô ta có việc gì ? Nợ nần hả ?

- Vâng ! Chú biết cô ấy đi đâu không ạ ?

- Biết thế quái nào được mà biết làm đếch gì. Thế cô ta nợ nhiều không ?

Việt chưng hửng như rơi vào một hố sâu không cùng. Cậu buồn bã đáp.

- Cô ta nợ rất nhiều một món nợ lớn khủng khiếp.

- Giờ thì lên trời mà đòi thôi.

Việt quay bước chẳng còn nghe rõ câu nói của người đàn ông kia. Mụ vợ ông ta đã biệt tăm rồi cậu chẳng thể tìm ra. Thế làhết dự định báo thù của cậu đã bị phá sản vô phương cứu chữa trời không thương và không chiều lòng cậu. Cậu trở về trong tâm trạng bải hoải nỗi thất vọng xâm chiếm từng thớ gân mạch máu. Lẽ nào số phận bất công vậy chứ kẻ ác thì nhở nhơ tung hoành người lương thiện thì cắn răng chịu khổ sở kẻ ác thì nhở nhơ tung hoành người lương thiện thì cắn răng chịu khổ sở. Việt thấy mình giống như đang bị hàng trăm tảng đá đè lên cậu muốn thoát mà không sao cựa quậy. Không rửa sạch mối hận này cậu đã  có lỗi với bố. "Bố ơi con không trừng phạt kẻ làm  hại bố được con chẳng trả thù được bố ạ. Xin bố hãy tha thứ cho đứa con kém cỏi này. Con có tội với bố. Con là một thằng bất hiếu. Con chẳng xứng đáng là con của bố". Việt nghiến chặt hàm bóp mạnh hai tay vào nhau đầu cậu cúi gằm hai bên khoé ươn ướt. Khách cùng xe ngó nghiêng nhìn cậu họ tò mò không hiểu cậu bị làm sao.

Về đến nhà Việt chấp nhận buông xuôi theo định mệnh cậu sẽ không tìm kiếm mụ Lê để trả thù cho bằng được thời gian đó dành để chăm sóc bố ông tiều tuỵ lắm. Nhưng nếu có cơ hội Việt sẽ trả thù ngay lập tức.

Vào sân Việt gạt sang bên cảm giác bẽ bàng của mình cậu cần giấu bố mọi chuyện. Cố lấy tự nhiên cậu vồn vã cất tiếng gọi:

- Bố ơi ! Con đã về rồi đây. Em con đâu hả bố ?

- Việt đã về đấy ư con ? Em con nó sang hàng xóm chơi. Nghe tiếng phụ nữ đáp Việt như chẳng dám tin ở tai mình. Thế này là thế nào. Người trong nhà bước ra tươi cười kia chả phải là mụ Lê sao. Ông trời đùa giỡn cậu trong khi cậu về nhà mụ ta săn lùng thì mụ ta ở trong chính ngôi nhà cậu. Vừa trông thấy mụ mặt Việt biến sắc tái nhợt. Cậu giận dữ quát:

- Bà làm gì trong nhà tôi ? Bà còn dám vác mặt lên đây à ? Người đàn bà kinh ngạc vì câu nói bất ngờ của Việt. Niềm vui tắt ngấm trên khuôn mặt miệng bà lắp bắp ngỡ ngàng:

- Kìa... Việt ! Con nói... gì thế ?

- Bà đừng xưng mẹ và gọi tôi là con. Bà chưa đủ tư cách.

Máu Việt sôi lên mặt cậu đỏ phừng phừng. Cậu gằn từng tiếng rành rọt. Người đàn bà thút thít khóc:

- Trời ơi ! Con đã ghét mẹ đã chán mẹ rồi sao ?

- Tôi nhắc lại ! Chẳng mẹ con gì hết. Đúng ! Tôi ghét bà chính xác hơn là tôi căm thù tôi khinh bỉ bà đến tận xương tuỷ. Tôi hận bà bà nghe rõ chưa ?

Người đàn bà thảng thốt rũ rượi đau khổ.

- Tại sao thế ? Mẹ đã làm gì sai mà...

- Bà im đi !

Việt cắt ngang tức tối.

- Bà không được gọi tôi là con với tôi người mẹ tên Lê chưa từng tồn tại. Tại sao ư ? Vì bà lừa dối tình cảm của bố con tôi phụ bạc lòng tốt của gia đình tôi. Bà nhăm nhe có dịp là bà ôm số tiền mà bố tôi tích cóp vay mượn trốn thẳng bà phản bộ chúng tôi. Thật khốn nạn đểu cáng. Đồ rắn độc.

- Không phải mẹ trốn đâu con.

Người đàn bà vội giải thích nhưng bà ta dừng lại ngay bởi Việt vừa  ngẩng phắt lên quắc mắt nhìn dữ tợn. Bà ta chợt nhỡ liền ấp úng.

- Mẹ... à cô. Cô xin lỗi. Sự thật cô không trốn bố con Việt không lừa bố con Việt. Cô mang tiền về quê thì bị tay chồng cũ ăn trộm mất lúc nửa đêm. Mất tiền đó cô còn mặt mũi nào lên gặp bố con Việt. Cô phải ở lại kiếm cho đủ tiền trả nợ rồi ly dị hắn ta. Sáng nay xong xuôi cô lên đây ngay với sự hân hoan sung sướng được trở về nhà vậy mà...

- Bà nói dối. Tôi chẳng thèm tin.

Việt tin mụ ta à. Không bao giờ ! Mụ ta đã gây ra một thảm hoạ đau đớn cho gia đình cậu mụ ta đem lời phán quyết của thần chết của địa ngục đến với bố cậu. Nhớ tới bố câu như bình tỉnh cậu phải báo thù phải tiêu diệt ngay cái mầm tai hoạ này khỏi xã hội. Việt thò tay vào trong túi áo nơi có con dao. Cậu hỏi câu hỏi cuối cùng tựa lời tuyên án lạnh lùng đầy sát khí.

- Ai đã mang căn bệnh thế kỉ cho bố tôi. Nếu không là bà thì ai. Hôm nay bà sẽ phải trả giá một cái giá rất đắt.

- Chính bố tự mang nó vào mình !

- Việt quay lại đằng sau. Bố cậu đang tập tễnh lò cò chống nạng đi vào theo sau là thằng em cậu. Ông nói lớn như ra lệnh.

- Con dám hỗn với mẹ con. Mau xin lỗi mẹ ngay.

Việt khăng khăng phản đối.

- Sao bố lại bênh vực bà ta ? Bà ta đã lừa dối chúng con huy hoại sức khoẻ bố.

- Im ngay ! Đừng ăn nói xẫng xược nghe chưa ?

Bố cậu nổi nóng định vung một chiếc nạng lên đánh cậu ông lảo đảo suýt nữa thì ngã. Người đàn bà Việt căm thù vội chạy đến đỡ ông. Bố Việt xuống giọng bùi ngùi:

- Chính bố tự giết mình sau một lần vấp ngã không giữ gìn các hôm bố say rượu ấy. Rồi chính bố lây bệnh cho mẹ con bố đã làm hại con chứ không phải mẹ làm hại bố. Bố có tội với mẹ và bố đã xin mẹ tha thứ.

- Kìa anh ! Anh đừng nói nữa.

Lê oà khóc ngăn lời bố Việt. Còn cậu đứng choáng váng cứng đờ như một bức tượng gỗ trời đất cứ xoay tròn dưới chân cậu. Cậu hiểm nhầm mẹ Lê rồi tay cậu buông thõng con dao nhỏ rơi phịch xuống đúng túi áo. Cậu ngu dại quá cậu mất rí khôn rồi. Việt có quyền gì mà cậu căm thù người đàn bà trước mặt. Đáng lí ra bà mới là người cần oán thán bố con cậu. Vậy mà trông kìa bà đứng bên bố lặng lẽ ân cần đầy lòng chắc ẩn vị tha. Việt hối hận cậu ăn năn vì sự ngốc nghếch ngu dại giữa những suy nghĩ non nớt. Cậu muốn tự hành hạ và không ngớt nguyền rủa bản thân. Đôi chân Việt khuỵ xuống cậu mấp máy môi run run nghẹn ngào.

- Mẹ ! Mẹ ! Xin mẹ hãy tha lỗi cho con con ngốc nghếch quá. Con cứ tưởng mẹ bỏ chúng con.

Bà Lê đỡ Việt dậy nức nở xúc động:

- Đứng lên đi con mẹ cho qua hết. Cũng chỉ tại con thương bố mà thương ngươờ thì làm gì có tội. Từ giờ mẹ ở cùng các con mãi mãi. Việt quay sang phía bố chờ đợi sự tha thứ ông rơm rớm gật đầu. Cậu ôm choàng lấy hai bố mẹ rối rít cảm ơn. Từ đây mái ấm của cậu có đủ như cũ sẽ lại thương yêu nhau đùm bọc nhau vượt qua những sóng gió phía trước chẳng biết ngày mai ra sao bố mẹ cậu sẽ sống được cùng anh em cậu ba lâu. Nhưng ngôi nhà này cứ hạnh phúc xum vầy ngày nào thì quý giá ngày ấy. Với niềm vui sống tất cả gian truân u ám sắp tới sẽ không là gì cả với Việt và người thân. Cậu tin tưởng chắc chắn như vậy. Phía cuối chân trời đằng tây ánh sáng của hoàng hôn vẫn le lói xuyên thủng lớp mây dày đặc dồn ứ lại tựa hồ muốn ngăn cản nó chiếu rọi xuống mặt đất. Việt nhìn bầu trời kỳ vĩ đó và hy vọng. Thằng em trai cậu đứng ngẩn ngơ từ nãy chẳng hiểu chuyện gì vừa dĩen ra người lớn thật phức tạp. Cãi nhau ầm ĩ rồi giảng hoà nhanh hơn lũ trẻ con chúng nó. Nó bực mình nói bô bô:

- Sao mọi người lại khóc ?

Việt và bố mẹ nhìn nó mỉm cười. Mẹ Lê âu yếm bế nó lên:

- Tại bụi rơi vào mắt bố mẹ và anh. Thế con không bị à ?

- Không ! Chả có hạt bụi nào bay vào mắt con cả.

- Hết-

Truyện ngắn của Nguyễn Duy Hùng - Tổ 18C - khu 9 - Bắc Sơn - Uông Bí - Quảng Ninh

ĐT: 0168.742.7125 ( Bút danh: Giai Tử)

More...

Truyện ngắn của Giai Tử

By DƯƠNG HƯỚNG

 

DỰ MƯU

Giai Tử

Chuyến xe khách liên tỉnh chạy vèo vèo trên con đường quốc lộ trải nhựa phẳng lì mỗi lần có xe chạy ngược chiều vụt qua lại có tiếng gió tạt cùng tiếng động cơ lao đến như thể đâm sầm vào người Việt rồi vút đi tựa hồ âm thanh ấy chỉ muốn hù doạ Việt. Quang cảnh hai bên đường đẹp mê hồn. Cứ một quãng nhà cửa tấp lập người xe đông đúc thể hiện những bộ mặt của đô thị phố phường thì gặp tiếp một quãng nông thôn yên bình với từng cánh đồng lúa hoặc rau màu xanh mướt kéo dài tít tắp. Thấp thoáng từng cụm xóm làng ẩn mình dưới những chỏm cây to lớn xum xuê tỏa bóng khói lam chiều bay lãng đãng dưới nắng thu dìu dịu mơ màng. Có lúc xe đi qua một cây cầu dây văng khổng lồ bắc ngang con sông Bạch Đằng rộng mênh mông chất chứa vô vàn tâm tình lịch sử dưới cầu thuyền thong thả xuôi ngược rẽ từng lớp sóng lô nhô tan ra mãi phong cảnh hai bên tuyến hành trình đẹp nhường vậy nhưng Việt còn đầu óc nào mà chú tâm thưởng thức nữa. Bình thường tư tưởng Việt cũng lãng mạn bay bướm lắm. Tuy nhiên từ lần về quê bà mẹ kế Việt không thể thư thái như trước mọi sự thật trớ trêu và cay đắng. Hôm nay là lần thứ hai Việt tìm về quê bà ta lần thứ hai Việt đến quê hương năm tấn Thái Bình. Vừa thấy cái cột mốc báo địa giới màu trắng người Việt sôi lên sùng sục lửa giận dữ căm thù bùng cháy dữ dội. Hôm nay Việt quyết phải giết chết con mụ tráo trở khốn nạn kia con mụ Việt  từng gọi là mẹ suốt cả năm trời và rồi chính mụ đang tâm phá nát cái mái ấm nhỏ bé của Việt đồ đĩ thoã đó Việt phải giết để trả mối hận. Việt móc con dao nhỏ sáng loáng trong túi áo nhìn nó nằm gọn trong lòng bàn tay mắt Việt vằn những tia máu đỏ căm hận "bố ơi ! con sẽ cho kẻ gieo gió phải gặp bão". Nghĩ tới bố Việt càng đau đớn tan nát và càng muốn mau chóng trừng phạt kẻ thù. Chưa bao giờ Việt hung tợn lạnh lùng đến vậy.

*******************

More...

Tri Thuc va thien chuc phan bien

By DƯƠNG HƯỚNG

TRÍ THỨC VÀ THIÊN CHỨC PHẢN BIỆN
Nguyễn Ngọc Lanh
 


Người có học vấn cao (so với mặt bằng chung) thì xã hội nào cũng có. Dưới chế độ phong kiến nước ta họ được gọi là kẻ sĩ nho sĩ hay sĩ phu... Nhưng học vấn mới là một tiêu chuẩn của trí thức nếu theo những định nghĩa chặt chẽ. Các Mác coi trí thức là người nhìn ra (tỉnh thức) những điều cần phê phán và dám lên tiếng phê phán để xã hội phát triển. Viện sĩ Nga Likhachev coi (giới) trí thức là "bộ phận độc lập về trí tuệ" của một xã hội nên không được giới quyền lực bảo thủ ưa chuộng. Nếu xã hội là một cơ thể thì giới trí thức là cơ quan nhận thức và phát biểu của cơ thể đó. Nhiều bài viết của các tác giả Việt Nam coi trí thức là người có thiên chức phản biện xã hội.

More...

NHÂN DÂN VĨ ĐẠI

By DƯƠNG HƯỚNG

NHÂN DÂN VĨ ĐẠI
Trần Nhương
 
  VÙNG LÊN LÀM CÁCH MẠNG NĂM 1945 NHÂN DÂN VĨ ĐẠI ! ĐÁNH PHÁP ĐUỔI MỸ NHÂN DÂN VĨ ĐẠI !
NHƯNG NHÂN DÂN KHIÊM NHƯỜNG
KHÔNG NHẬN MÌNH VĨ ĐẠI...  
hspace=0    

Chính phủ đầu tiên của nước Việt Nam DCCH quy tụ được một loạt gương mặt trí thức nổi tiếng. (Ảnh tư liệu nguồn: wikipedia.org)


More...

Hình ảnh ấn tượng trong tuần

By DƯƠNG HƯỚNG

Trang blogsduonghuongqn đã tuyên bố đóng cửa nhưng thấy hình ảnh quá ấn tượng nên bỗng nổi hứng xin bác Trường Nhân đưa về trang nhà để làm kỷ niêm.
HÌNH ẢNH ẤN TƯỢNG TRONG TUẦN
Trương Duy Nhất
 


      Nguồn: http://truongduynhat.vnweblogs.com/post/1545/177405


Thứ năm ngày  13/8/2009  

More...

THAC NGAM

By DƯƠNG HƯỚNG

 

"Thác Ngầm"

Một hiện thực sinh động

Hay một viễn tưởng văn chương ?

"Thác Ngầm" tiểu thuyết do NXBHNV ấn hành quý IV - 2008 của tác giả Ngô Hải Đảo -Tên anh còn lạ với văn đàn.

Đó là một cuốn sách dày dặn. Dày dặn không chỉ về dung lượng (527 - Tr) mà dày dặn về ngôn từ câu chữ xen kẽ những triết lý rất đời. Cuốn sách ngồn ngộn những chi tiết lạ. Đọc đến đâu ta thấy giật mình thảng thốt đến đó.

- Ngô Hải Đảo đã len lỏi bằng cách nào mà anh đi được quá sâu - rất sâu vào một dòng Thác Ngầm - Tiền - Một ma lực đang biến thành động lực siêu mạnh điều khiển chi phối được cả mọi hoạt động của thành phố Sao Hôm ? Nhưng rồi lại chính những dòng quẩn - Con xoáy hỗn mang ấy đang được bàn tay quyền lực thao túng đẩy đưa.

Đọc "Thác Ngầm" với những người dễ tin và còn nuôi giữ một niềm tin đầy đặn thì hẳn phải kết cho Ngô Hải Đảo đã "Viễn tưởng hoá chốn quan trường" để xây dựng một tác phẩm không có thực (.)

Câu chuyện Ngô Hải Đảo kể lại không lệ thuộc vào không gian thời khoảng nhưng đọc lên nó cứ lù lù hiện hữu và lôi cuốn người đọc lao theo vào thế giới Thác Ngầm.

Vào chuyện là Nhiêu nhân vật được tác giả xây dựng đi xuyên suốt tác phẩm. Nhưng xin đừng lầm tưởng đó là nhân vật chính. Ta cứ tạm gọi tạm ví nơi ban phát và duy trì quyền lực của thành phố Sao Hôm như cái sân khấu rối nước - Gọi là cái sân khấu vì mọi nhân vật ở đây đều diễn. Phải diễn! Thì Nhiêu là chú Tễu - Kẻ giáo đầu phụ hoạ cho các trò diễn. Nhưng Nhiêu đáng thương hơn chú Tễu vì Nhiêu chưa tới mức vô tri vô thức. Nhiêu vẫn còn chút tư duy để biết "ăn theo nói leo". Gần trọn một đời Nhiêu làm cái chân trưởng phòng tổ chức của một sở quan trọng của thành phố Sao Hôm vậy mà có khi nào Nhiêu được sống bằng chính năng lực của mình. Thực ra thì Nhiêu lấy đâu ra năng lực ? Học thì chưa hết cấp hai lại lười không chịu theo một lớp chuyên tu. Vậy mà anh ta vẫn lù lù ngồi án ngữ ngay cái cửa chính nơi sắp xếp cơ cấu cán bộ cho một Sở - Nhờ cái bóng của Củng...

Ngô Hải Đảo muốn diễu cợt anh ta hay diễu cợt ai ? Nhiêu vì ngu muội hay mê muội mà không biết gì đến liêm sỉ ? Sống nhờ bằng cái bóng của quyền lực (Củng là chú họ của Nhiêu đang là chủ tịch thành phố) và vừa chịu khom người xuống cho  Bột - Giám đốc Sở chụp cái vòng kim cô lên đầu. Nhiêu được Bột ban phát chút quyền lực nhưng chính lại là điểm gạch nối gắn kết sự móc méo giữa Củng với Bột. Nhiêu không tự biết mình chỉ là con cờ sắp đặt trong tay Củng và phương tiện sử dụng trong tay Bột nên nhiều tác oai tác quái trước mọi người ? Đến khi Củng đột nhiên chết thì Nhiêu mới giật mình hốt hoảng : "Đưa chú đến đài thiêu Nhiêu không nói được câu nào trong lòng hoang mang lo lắng vô cùng những ý nghĩ vu vơ không rõ đầu đuôi tràn vào bộ não của Nhiêu khiến cho anh chàng lúc nào cũng như người đang đi trên mây". Phải chăng Nhiêu lo Nhiêu sợ cái thời xưng bá xưng hùng của mình đã đến lúc đổ rục xuống theo cái thây ma của Củng ?.

Đọc Nhiêu làm tôi nhớ đến mấy câu thơ của bạn mình : "Thấy mưa cá róc lên đồi / Tưởng rằng theo nước lên trời khó chi / Nào ngờ nắng đến mưa đi / Cá nằm phơi giữa đen xì đất khô ".

Củng Chủ tịch thành phố Sao Hôm. Con người này mới là nhân vật chính của tiểu thuyết Thác Ngầm. Nhưng nếu phải phân chia tà chính thì nên xếp anh ta thuộc nhân vật phản diện hay chính diện ?

Củng xuất thân từ tầng lớp lao động không có ô dù che đỡ. Anh ta được đào tạo qua từng nấc cơ bản rồi thành cán bộ chủ chốt của thành phố Sao Hôm. Củng có tài có bản lĩnh. Anh ta đủ sức tự tin để vượt lên đè bẹp các phe cánh đối lập để giành giật nắm giữ quyền lực.

Những năm chấp chính Củng mẫn cán năng động đã đưa được thành phố Sao Hôm trên đà phát triển. Nhìn vậy thì mẫu cán bộ như Củng đúng lời tự nhận: "Là đầy tớ của dân". Đấy là phần nổi. Còn phần chìm ở Củng là cái gì ?

Lại phải thán phục Ngô Hải Đảo một lần nữa. Quả thật không biết anh đã khai thác đã moi móc được những tư liệu từ đâu về cái phần khuất góc tối của thế giới quyền lực để người đọc thấy choáng váng trước một dòng thác ngầm đang tuôn chảy. Đấy là tiền . Tiền như một dòng thác ngầm đang ầm ào xô vào hầu bao của những người đang thâu tóm quyền lực của thành phố Sao Hôm.

- Vậy tiền đến từ đâu ?

- Từ sự mẫn cán hăm hở xúc tiến cho việc phát triển của thành phố Sao Hôm ! Thành phố du lịch trẻ là thời cơ tạo ra cơ hội cho tiền tuôn vào hầu bao của những người đang nắm giữ quyền lực thành phố như Củng. Vì dự án nào cũng cần đến đất. Mà muốn có đất thì phải được sự phê duyệt của người đứng đầu thành phố. Muốn được phê duyệt thì phải "bật" lại bằng tiền hoa hồng. Mỗi cái dự án tiền "bật tường lại qua" 10  - 20% giá trị dự án cho người ký. Cứ như vậy Củng bán đất của thành phố để thu lời còn dễ dàng hơn cả bán đất hương hoả của tổ tiên anh ta để lại. Và tiền luôn vào nhà Củng như thác mà là Thác Ngầm. Vì ngoài họ với nhau có mấy ai nhìn thấy. Vì vậy mà bất biết lẽ phải quấy không cần lường hậu hoạ Củng xẻ đất của thành phố ban phát cho người thân bạn bè kẻ dưới quyền để được hàm ơn để gây thanh thế củng cố địa vị. Không những vậy với chiêu bài "quy hoạch" lại thành phố Củng đã cho thực hiện những cuộc "giải toả". Đấy là những cuộc ăn cướp trắng trợn. Người chủ thực sự của đám đất bị đẩy ra với đồng tiền đền bù bèo bọt rồi lại phải mua lại chỗ ở chính ngay trên đám đất của mình với giá gấp mười gấp trăm khiến họ điêu đứng. Đấy là một cách làm dã man tàn bạo nhưng Củng cứ nhắm mắt làm vì quyền lợi của mình và một nhóm người.

Nhìn bề ngoài thành phố Sao Hôm ngày một khang trang thịnh vượng đấy nhưng mấy ai biết được cái mặt khuất phía sau ấy. Nhìn mặt anh chủ tịch Củng lúc nào cũng đạo mạo anh minh quá. Bàn tay Củng lúc nào cũng múp míp trắng trẻo chẳng mấy ai ngờ rằng khuôn mặt ấy bỉ ổi hơn mọi thứ bỉ ổi. Bàn tay ấy bẩn thỉu hơn mọi thứ bẩn thỉu. Vì nó từng hào hứng trong những cuộc mặc cả ăn chia. Nó đã chìa ra đón nhận những phong bì "bật tường" của đối tác.

Tiền đã nâng Củng lên thành ông trùm quyền lực của thành phố Sao Hôm rồi quyền lực lại điều khiển dòng thác tiền tuôn chảy vào tay Củng. Và Củng đã biến cái trách nhiệm Đảng trao dân cử thành một cái nghề bòn rút có đẳng cấp. Một lối làm giàu vô lối vô hạng không mất vốn liếng không cần thương trường. Lại thật kín kẽ bởi cái cơ chế tự đặt đã là bình phong cho mọi việc làm uẩn khuất.

Chính vì quên luôn cái vai trò trước Đảng trước dân mà Củng  chưa bao giờ tự biết mình là cái thá gì mà dám cho mình cái quyền tự hưởng thụ hơn người ?

- Củng ra sức vơ vét cho có đựơc nhiều tiền nhưng lại chưa bao giờ tự hỏi : Tiền sẽ đem lại cho mình những gì đây ?

Song hành với cuộc đời quyền lực của Củng là hai người đàn bà - Lý và Sen.

Lý là vợ chính thức của Củng. Họ về chung sống với nhau vì một tình yêu đích thực. Và Lý đã đem về cho Củng một hạnh phúc ngọt ngào trong những ngày còn hàn vi Củng còn là một công chức bình thường. Nhưng sự đổ vỡ đảo điên tan nát hạnh phúc giữa họ từ khi họ có nhiều tiền.

Lý vì tham danh vọng mưu cầu lợi lộc lớn thị lợi dụng cơ hội quyền lực của chồng vươn cái vòi bạch tuộc vào mọi ngóc ngách của thành phố Sao Hôm mà thâu lượm vơ vét tiền của về mình. Tiền và quyền lực của chồng đã nâng Lý lên vị trí đệ nhất phu nhân của thành phố Sao Hôm. Song có lẽ Ngô Hải Đảo muốn lặp lại ở Lý như bao hình tượng văn học khác - hạng nữ nhi thường tình - loại đàn bà no ăn ấm cật dậm dật mọi nơi không chịu thoả mãn với những gì đang có Lý lao vào cuộc sống gấp trác táng để thoả mãn xác thịt. Tình và tiền cứ đẩy mãi Lý đi Lý quên mất mình đang là ai bỏ quên luôn bổn phận . Và điều tất yếu phải đến là vì cô đơn đã đẩy Củng vào vòng tay của Sen.

Vì ghen tuông Lý đã phạm vào tội ác trời đất không dung thứ. Lý cho bọn đàn em bt cóc Sen bán cho bọn buôn người từ bên kia biên giới.

Cuối cùng thì Củng và Lý vẫn không có hạnh phúc. Họ phải sống trong dằn vặt trước sự chia li tan nát. Sự tan hợp đầy mẫu thuẫn giằng xé bế tắc giữa cuộc sống xa hoa của một ông "hoàng" bà "chúa".

Quyền lực - tiền và tình ba thứ ấy đem lại thoả mãn vật chất thể xác cho Củng và Lý. Nhưng ba thứ ấy cũng phá tan luôn hạnh phúc ngọt ngào của một gia đình từng êm ấm. Quyền lực - tiền - tình nó như tấm chăn đắp lên cuộc đời hai con người nay. Nhưng tấm chăn ấy dù cỡ nào cũng không thể là vô tận nên ko kéo mãi thì xộc xệch chia bên nọ hở đằng kia (?)

Bằng lối tả chân tả thực lại rất sâu và rất sắc nét qua "Thác Ngầm" Ngô Hải Đảo đã cho ra một triết lý rất đáng để người đời suy ngẫm. Càng ngẫm càng thấy tác giả cao tay và già giặn. Kẻ đạt đến đỉnh cao quyền lực như Củng chung quy cũng trong thể xác một thằng đàn ông. Dù cố tình làm dáng làm bộ đạo mạo để trên nhìn xuống dưới trông lên song không thoát ra cái bản chất tầm thường ham hố buông thả rồi rơi tọt vào miếng mồi nh mà bị kẹt lại "Nơi ngã ba tam giác" đàn bà bán rẻ cả nhân cách rồi nhất cử nhất động vì cái "ấy" của Sen.

Củng mụ mẫm trong lúc vẫn sáng suốt. Anh ta vẫn biết giá trị vai trò quyền lực của mình nhưng lại quên béng mất trách nhiệm và lý tưởng thành con rô bốt để Sen điều khiển - Con rô bốt quyền lực đã làm thoả mãn cơn khát tiền của ả.

Thế ra giữa cái ngạo nghễ quyền lực và sự thấp hèn của bản chất nó chỉ là một đường ranh mong manh đến thế thôi à ?

Trong liên tiếp những bất ngờ mà Ngô Hải Đảo đã tạo cho Thác Ngầm thì cái bất ngờ cuối cùng gây cao trào cho tác phẩm là Củng chết.

Chết là quy luật. Không lạ ! Nhưng cái chết của Củng lại chính từ lòng tham vô độ của Củng của Lý xúc tiến tạo lên. Hình như Ngô Hải Đảo muốn tách cái chết của Củng ra khỏi vòng xoáy con tạo (?) (!)

Để giải quyết một loạt tình huống một loạt vấn đề tư tưởng trong "Thác Ngầm" mà Ngô Hải Đảo đã "bắt" Củng chết. Quả thật một lần nữa lại thấy Ngô Hải Đảo cao tay - Một tay bút chưa giỏi nghề mà lại tỏ ra rất nghề rất lô gích trong việc sắp xếp cái kết cục cho tác phẩm.

- Củng chết Nhiêu mới nhận ra sự vô dụng của mình.

- Củng chết Sen mới tỉnh ngộ về thân phận của mình. Còn Củng - Sen dẫu chỉ là thứ phương tiện xác thịt trong tay anh ta. Nhưng là con điếm có hạng có giá - Con điếm quyền lực. Củng chết đi thì Sen sẽ trơ ra như những con điếm rẻ tiền...

Nhân vật Sen được Ngô Hải Đảo chăm sóc tận tình đầu cuối lắm nhưng với Thác Ngầm Sen chỉ là những tình tiết để tác giả tô đắp khắc hoạ lên diện mạo của cặp nhân vật Củng và Lý.

Trong Thác Ngầm Lý và Sen nhân cách có khác gì nhau cũng nhỏ nhen ích kỷ tham lam cơ hội lấn lướt và đều "quên" không nhớ mình từng là ai và đang là ai . Vì vậy bài viết không nhắc nhiều đến Sen làm gì mà chỉ xin nói thêm rằng trong Thác Ngầm tác giả đã mô tả xây dựng Củng thành một nhân vật có mô tuýp lạ. Thường những kẻ có máu hám tiền như Củng càng cuối đời càng dày tham vọng. Tham vọng đến lúc chết. Tỷ như nhân vật Gơrăngđê trong văn học Pháp lúc hấp hối còn chồm lên vồ ôm vào lòng cây thánh giá bằng vàng từ tay cha xứ chìa ra rửa tội cho mình để được ngửi hít ngắm nghía cái mùi lạnh giá và sắc lạnh của vàng mới chết đi được. Hoặc chí ít thì cũng như những bạn đồng liêu của Củng lúc cuối đời đều đem những đô la vàng ngọc kiếm chác được gửi ra nhà băng nước ngoài đề bảo lưu cho dòng dõi kế cận của mình được sang giàu mãi mãi. Đây Củng không làm vậy. Anh ta đem đa phần số của  nả vơ vét được dâng hiến làm từ thiện. Một ý tưởng lạ đấy ! Liệu nó có gây nên sự khiên cường thường tình ?

- Không sao. Đây là tình tiết văn học mà thôi !

Kết thúc câu chuyện thì vợ chồng Củng + Lý ly dị. Lý phải đi tu. Củng về sống với Sen nhưng vì uất ức rồi đổ bệnh mà chết. Và Sen nhào ra đường tự tử.

Xin đặt ra một câu hỏi cho Thác Ngầm :

- Củng - Lý và Sen trong ba nhân vật này thì ai là nguyên nhân gây ra bi kịch ?

- Kể cũng hơi khó trả lời. Song cả ba nhân vật này đều thành nạn nhân trong tác phẩm Thác Ngầm thì đã rõ.

Nguyên nhân của bi kịch trong Thác Ngầm là tiền. Tiền trong Thác Ngầm tuôn về xô đẩy những thân phận ấy vào bi kịch ? Quả là vậy thì thật buồn thay. Những con người đầy lý trí đủ học thức như Củng và Lý đã tự nhảy vào dòng thác ngầm vô hình mà vô cùng mãnh liệt do mình tạo nên rồi bị triệt tiêu. Chắc có người không tán đồng với nhận xét này. Họ sẽ đổ lỗi cho thời cuộc. Nhưng cái gì tạo nên thời cuộc ?

- Đấy là phần tích cực của tác phẩm. Ngô Hải Đảo thành công ở chỗ này - Anh đã dóng lên hồi chuông cảnh tỉnh.

Thác ngầm còn ba nhân vật khác mà không thể không nhắc đến: Bột - Trạo và Kiên. Nhắc đến họ chúng ta thấy đáng buồn. Hình như trong thế giới quyền lực của thành phố Sao Hôm không cần không còn người tốt theo đúng nghĩa đen của nó.Vì có ai tốt cũng không có chỗ để mà thể hiện cho nên Kiên một sĩ quan quân đội chuyển ngành. Anh sống trung kiên liêm chính. Kiên muốn được tỏ rõ bản lĩnh nhưng chẳng ăn cánh với ai. Mọi người quanh anh sống lấp lửng ngậm miệng ăn tiền. Người ta vào cơ quan ngồi ghế công chức để có vị thế để được ban phát quyền lợi chứ đâu có ai chăm chắm vì công việc như Kiên.

Anh thành cái gai kẻ lập dị một cán bộ thường có cũng được không có không sao. Và anh thành con tốt trong bàn cờ bị đẩy sang sông về một nơi khuất nẻo để khỏi vướng mắt những người điều hành cơ quan.

Kiên cứ như người thừa - Kẻ sống vật vờ. Ôi ! Xót xa thay ! Có còn ai đang ngồi trên chiếc ghế quyền lực của thành phố Sao Hôm nghĩ rằng cái ghế họ đang ngồi là do những người như Kiên. Các anh đã đem cả tuổi trẻ xả thân giành giật giữ gìn (.) Bây giờ anh đang ở ngay trong lòng nó mà thành kẻ nằm giữa lại không có phần chăn.

Ngô Hải Đảo muốn nói gì thông qua nhân vật này ? Có phải anh muốn nhắc nhở rằng :

- Chiến tranh qua rồi. Nay một bộ phận người đang tự xem là lúc chia phần- Chia phần sau cuộc đi săn ? !

- Một bộ phận người ấy họ là ai ?

- Củng thì đã nói ở trên. Còn Bột và Tạo... Những cán bộ chủ chốt của một Sở mà lại là hai diện mạo đại diện cho những thế lực nổi mà lại ngầm luôn sẵn sàng đấu đá nhau không vì công việc không vì trách nhiệm mà moi móc để giành phần chia chác. Chỉ trích nhau vì ghen ăn. Tức ở.

Với Bột thì Ngô Hải Đảo đã đưa ra một chân dung vị Giám đốc Sở khá đặc trưng với những chi tiết. Anh ta vừa tham lam vừa ti tiện. Con người này cũng bỏ quên lại phía sau cái lý tưởng và trách nhiệm từ khi anh ta bước lên rồi chễm chệ ngồi trên cái ghế Giám đốc. Việc Bột nhớ nhất là tìm mọi cơ hội mọi kẽ hở để vơ vét tham nhũng ngân sách nhà nước. Thậm chí khai khống ăn bớt cả tiền xây dựng. Rút ruột các công trình để làm giàu dùng tiền công quỹ như tiền chùa để ăn chơi trác đáng... Bột còn vô liêm sỉ tới mức dùng quyền lực tuyển nhân viên để cưỡng ép đoạt vợ người ta.

Chủ tịch như Củng. Giám đốc một sở như Bột. Con dân của thành phố Sao Hôm còn biết tin biết dựa vào ai ?

Còn Trạo ? Rất đáng tiếc rằng Ngô Hải Đảo tuy đã đề cập đến loại nhân vật luôn "phản diện" lại những kẻ đồng liêu để tranh giành quyền lợi trong thế giới quyền lực của thành phố Sao Hôm nhưng anh mới phác qua đôi nét nên khuôn mặt Trạo còn mờ nhạt. Đây là điều đáng tiếc của Thác Ngầm.

Nguyễn Duy Liễm viết bài này không nhằm đến bình luận cả tác phẩm mà chỉ xin ghi lại đôi điều cảm nhận được qua một số nhân vật trong tác phẩm. Còn nhiều vấn đề mà Ngô Hải Đảo đặt ra trong tác phẩm Thác Ngầm còn đáng bàn lắm. Trước khi dừng bút xin có đôi lời suy nghĩ thế này:

- Đọc Thác Ngầm của Ngô Hải Đảo thấy nể trọng anh lắm bởi tư duy sâu sắc. Anh phải thực sự tâm huyết và có trách nhiệm lắm với cuộc đời này mới dụng công dụng trí xây dựng được những hình tượng văn học mang tính khái quát cao mà tiêu biểu phản ánh sâu sắc đến vậy để đem đến cho người đọc một tác phẩm có chất lượng. Để đóng góp cho văn học đương đại một cuốn sách nóng bỏng tính hiện thực đang là vấn đề rất nhạy cảm - Đang được dư luận rất quan tâm.

Nguyễn Duy Liễm

Cẩm Phả tháng 5/2009

More...

Truyện ngắn Lưu Quốc Hòa

By DƯƠNG HƯỚNG


 

Thẹn thùng nghề bút mực                                          
Truyện ngắn: Lưu quốc Hoà

Đang sưả lại cái "chuồng chó" thì cái Nhinh bế con loả toả chạy vào ngõ. Con mẹ mặt mũi như hề như tranh vẽ hỏng nhệch cái miệng ra mà khóc mếu đứa con hơn một tuổi lại nhe cái lợi ra mà cười như trâu sứt. Tôi lé mắt nhìn ngang thấy mẹ con nhà nó mà cám cảnh. Thằng bé bụ như củ khoai chiêm nhưng bẩn ghê người. Mũi lẫn với rãi mụn nhọt mọc như chông đầu thì đầy vẩy nến cứt trâu...Cám cảnh! Nhà quê con rau con khoai chúng lớn lên chẳng khác mèo chó. Chả bù với đám trẻ thành thị thơm tho sạch sẽ đủ đầy vật chất. Quê tôi vẫn nghèo lắm. Cứ nhìn đám trẻ con cũng đủ biết lứa cha mẹ ông bà nó đang vật vã trong cái bản lề của thời nông dân đang bước vào cơ chế mới.
Cái Nhinh vào sau và cái miệng vào trước có nghĩa là mồm nó bao giờ cũng đi trước người. Nó là con bé tếch toác nhất cái làng này.

- Ới ông ơi là ông ơi! Ông có làm ơn làm phúc thảo cho con cái đơn! Phen này nhất định con lìa cái thằng chó ấy...
Tôi khề khà:
          - Có nghĩa là mày bảo tao tiếp tay cho vợ chồng mày bỏ nhau! Sư bố nhà chúng mày! Đang yên đang lành lại làm đơn làm từ. Mày tưởng bỏ nhau là dễ lắm à! Cứ nhanh như vẽ dự án ma của bọn tham nhũng à! Cứ như đập cái niêu đất vất ra hàng rào không bằng à?.
          - Dưng mà con ức nó lắm ông ạ! Nó theo gái! Có mấy con đĩ rạc nó quyến. Nó phụ bạc vợ con...Nó...
           Tôi cáu tiết :
                - Tao không tin! Thằng Vộc nhà mày mà gái cũng theo! Nó theo chồng mày để lấy cái răng vổ à! Trên thì răng dưới là dái thối cái xe đạp gẻ ruồi cái mũ lá rách...Con điên nó theo chồng mày .
           - Dưng mà mười mươi có thật! Dạo này cái đồ của hùm của khỉ ấy lại động cỡn động rồ...Ông cứ làm cho con lá đơn phí tổn bao nhiêu con chịu. Con có tiền! Chiều qua mới bán ổ chó đẻ gớm đàn chó nhà con đẹp như tranh vẽ. Con chó đực nhà Ba Lẫm nó "phủ"! Gớm! Con chó đực ấy như con bê. Nó lại lai bẹc dê chân cao tai dựng như cái lá đa...lại...
     Nếu không cả quyết xua tay cắt chương trình con bé này có lẽ lạc chủ đề chó giao hoan để sinh ra chó. Khổ lắm cảnh nhà quê là hay chuyện con cà con kê. Đám nạ dòng nhà quê là chúa hay chuyện. Hình như họ càng nói càng thích. Họ sinh ra để hóng chuyện thiên hạ và kể chuyện mình. Cái chuyện buồng the vợ chồng suy cho cùng chỉ kín về ban đêm để ban ngày cũng lộ ra đằng miệng. Cái gì cũng thành chuyện. Thế mới là nhà quê! Nhà quê thì mới thế...
Biết không thể gỡ nổi cái con đỉa đói đang ngoe nguẩy bám vào chân. Tôi bảo nó:
          - Mày kể đi! Ngồi đấy mà kể để yên tao làm! Kể khoẻ vào tao nhớ lại tối tao viết đơn cho! Cấm kể sai đấy! Sai là mày chết với ông.
                 Bỏ mặc thằng con lạch bạch lê la xem tôi sửa chuồng chó nó chẳng thèm phủi nền đặt ệch mông xuống và bắt đầu cuốn phim dài tập Việt nam mà kể ! Ôi thôi là nó kể! Nó làm tôi ù tai chóng mặt. Có trời mới nhớ nó kể cái gì. Tôi không thể kiên trì nữa quay sang hỏi chuyện thằng con nó. Hai ông cháu tủ tỉ với nhau. Nó vẫn kể! Tôi lại chuyển sang hát! Nó vẫn kể! Nó kể tôi hát! Tôi hát nó kể. Chán chết! hay nó nghĩ cái lão nhà quê đã viết bao nhiêu chuyện trên trời dưới bể có hai cái đầu. Cứ nói phứa đi ! Cái đầu thứ hai của gã sẽ nhập hết dữ liệu rồi sử lý thông tin! rồi biến thành lá đơn "vợ bỏ chồng con bỏ cha"! Hỡi trời! Có thứ nghề phụ nào ở chốn nhà quê nó kỳ quái như nghề tôi không! Vừa làm ruộng. Vừa viết văn làm báo vừa làm đơn ly dỵ đơn kiện cáo mất gà mất chó. Đơn tố cáo anh em tranh nhau đất hương hoả...Ngàn vạn thứ đơn của vạn ngàn cái rắc rối eo xèo. Thì ra nghề chữ nghĩa thời buổi này cũng "đắt hàng" đáo để.

***************

Nhinh là con thằng bạn tôi từ ngày còn chăn trâu cắt cỏ. Bố nó ham bắt cua bắt cá nên học chưa hết cấp 1 đã bỏ. Nói trắng ngay bây giờ là nó gần như mù chữ. Vợ chồng đẻ xoạch ra 5 con vịt giời con Nhinh là đứa thứ 3 cũng thất học. Nó lại lấy Cu Vộc ngay giữa làng. Hai vợ chồng nhà quê nồi nào vung ấy trông xứng đôi tệ.
             Cu Vộc lùn tịt. Người nó như chầy vồ gỗ nhãn nên có lẽ bố mẹ nó đặt tên như thế. Vộc hay rượu rượu vào là bốc phét ta đây lắm. không biết vợ chồng nhà nó ân ái với nhau lúc nào để khai hoa kết nụ chứ quanh năm ngày tháng cãi nhau như vỡ chợ. Được cái cãi nhau nhưng không đánh nhau mà có đánh nhau cũng không lại được với con vợ khoẻ như trâu lăn.Con Nhinh da bánh mật cũng lùn và béo thun lút. Cái đận lâu lắm rồi cu cậu đi đám về say nghiêng say ngả. Về đến sân. Cu cậu đứng nghênh mặt nhìn giời và chửi bâng quơ móc cái của nợ ra vần vò rồi đi vòng quanh sân mà đái. Cái giống say rượu say bia là khoẻ đái lắm. Nó nhăn mặt khoái trá vẩy tứ tung hình rồng hình rắn. Con Nhinh cáu tiết vật ngửa thằng chồng tềnh hệnh ra. Nó thụi nó đạp nó bóp cổ bóp cả cái bộ phận vừa thải nước khai mù mù ra sân. Cu cậu kêu oai oái vừa kêu vừa chửi vừa đe. Con Nhinh ngồi lên bụng mà cào mà cắn. Cu cậu hút chết. Từ đó nạn bạo hành kỳ quái và gớm giếc kia cũng không sảy ra. Về mặt vũ lực tạm vãn hồi hoà bình thì bù vào đấy là chiến tranh bằng lỗ miệng.
           Dạo này Cu Vộc lại dùng cả di động nữa mới "chết cha con gà ta" chứ. Chả biết từ ngày đi theo cánh cai xây làm thợ đội bê tông có ông chủ nhà vứt cái di động lỗi mốt to thùng lục như củ khoai lang làm đồ chơi cho con. Cu Vộc gạ đổi một cái di động đồ chơi bằng nhựa. Thằng cu con nhà chủ ưng thuận. Thế là cậu ta có di động hẳn hoi. Cũng nhắn tin cũng gọi choang choác như ai. Cái Sim khuyến mại 50 ngàn thì vật nài xin bà chị gái có chồng ở Đại lý Viêten. Ông anh rể hào phóng bảo: "cậu cứ gọi hết tớ lại cho"..Tội gì không dùng cho oai cái thằng người.
            Cứ say rượu là cu cậu lôi di động ra gọi. Có khi không bật nguồn cũng gọi cho nó sướng. Cậu ta nói chuyện dả lả với ông nảo ông nào là tuỳ cái đầu tưởng ra. Con Nhinh ức lắm! Mẹ cái đồ gàn cái đồ cứt nhã có chóp đã khổ như con trâu lại còn sỹ diện. Tiền chó đâu mà gọi lắm thế!
                  Sáng ấy bổ quáng bổ quàng thế nào cu cậu quên cái di động của nợ ở nhà. Mấy ông mãnh cùng tốp thợ biết thóp nó cứ nhè số cu Vộc mà giả làm con gái nhắn tin. Bao lời thương yêu ong bướm hết em này đến em kia. Con vợ ngồi sàng gạo thỉnh thoảng lại thấy cái "của nợ" rung ì ì giãy đành đạch sốt ruột chạy vào ngó rồi lại chạy ra rồi lại chạy vào cứ thế đến mươi bận thì vừa hay mấy đứa học sinh chuyên nghiệp ở trọ nhà bên ngang qua. Nhinh gọi chúng vào xem cái gì cứ như ma làm. Thỉnh thoảng lại ty ty tút tút...Chúng vô tư mở mục tin nhắn và vô tư đọc. Con bé Nhinh mới giãy lên đành đạch! Chết cha rồi...Thằng của khỉ sinh hư đổ đốn rồi. Sao nó đen hôi như thế mà lắm gái theo ...Tối ấy cả làng được một phen đinh tai nhức óc ...Cái đơn ly dị đẻ ra từ đấy! Cái pha bi hài cũng đẻ ra từ trò chơi nửa người lớn nửa trẻ con
****************
            Lại đơn ly dị! Lần này khách hàng của tôi là người giàu có hẳn hoi. Nàng ở nhà hai tầng trong cái chốn nhà quê lổn nhổn nhà cấp 4 vợ một ông quan to mãi tỉnh bên. Ông ta có nhà đẹp nhất làng và cố nhiên có vợ đẹp nhất làng. Nàng còn thua tuổi con bé lớn nhà tôi nhưng gọi tôi bằng anh leo lẻo. Cái loại đã lên ông như tôi nhưng được lũ gái trẻ gọi bằng anh nhiều khi nghe mà sướng lỗ nhĩ. Cứ gãi mái tóc tổ quạ đã ngả màu chó gio mà cảm động.                                                             Nàng còn ngon mắt lắm! Cái gì cũng nở bung nở xoè chọc vào mắt mấy thằng đàn ông nhà quê quanh năm ở với vợ lồi thồi lưng đeo vú thắt. Nàng như một cơn gió mát mơ hồ thổi vào trưa hè oi bức như làn nước tưới cho những loại cây còi cọc đang hạn hán háo han...Cái trích ngang lý lịch của nàng cũng thật đơn giản: 29 cái xuân xanh! Nghề nghiệp : Thợ làm đầu kiêm mát sa tẩm quất nhà hàng. Chồng nàng là một quan tỉnh. Qua mấy pha thư giãn sinh tình. Vốn có mối quan hệ rộng. Quan bác "di rời" người tình về làng này mua đất "quàn" người đẹp tại đây. Nàng cũng mới đọc thông viết thạo nhưng phấn son đua đòi ăn diện ngất trời. Nàng là con oanh con khiếu để mỗi dịp quan bác công cán ngang qua thưởng ngoạn. Ông ấy lắm tiền không xây nhà mua đất thì để tiền nó mục ra à. Cái sổ đỏ đứng tên ông. Cô vợ hờ tình nhân là nhà thổ có lương nhưng là quản gia không lương và rất trung thành! Quan bác khôn dóc tổ! ...
           Nói của đáng tội. Mấy lão nhà quê có thèm giỏ rãi vãi rớt cũng chỉ liếm mép liếm môi mà thôi. Nàng như chùm khế chua mọng mẩy vàng ươm lả bên hàng rào trêu ngươi...Nhưng mà khốn khổ. Người ta thơm tho thế kia ai lại phí cái thân mà xà vào lòng mấy lão răng cải mả và hôi như cú vọ. Lúc nào cũng chúm mỏ tóp má vào điếu cày phả khói như tàu hoả vào ga. Lúc quan bác chưa về thì có khối quan khác xe đưa xe đón. Con cú cứ đòi đậu cành mai...Thấy mấy ông chồng thầm thào bàn tán rồi rinh rich cười các mụ vợ nói vỗ mặt: Này! Nó có mốc ra thì treo gác bếp chứ không đến lượt các ông! Đừng giàu trí tưởng bở nhá! Đừng lượn như ruồi bâu cặc ngựa cho dơ cái mặt.
           Ấy thế mà đùng một cái. Chiều nay nàng tha tấm thân ẩm ướt óng ả đến nhà tôi đòi viết đơn ly dị. Cái đất nhà quê bọn ruồi cứ thấy mùi lạ là bâu đến. Có mắm tôm y như rằng là nhặng xanh ruồi dấm kéo về hôi chợ. Chắc nàng sức nước hoa thơm quá bọn ruồi ào ạt nghênh đón. Nàng cứ lấy tay hoa lên như nhập đồng mà khoả...Tôi đưa nàng cái quạt nan để làm vũ khí nàng hỏn hẻn cảm ơn. Nàng thè lưới đỏ nhờ nhờ liếm nhun nhút vào cái môi rất chi là đỏ. Kìm cái khí giận lại mà bảo rằng:
         - Em biết anh là người thạo chữ nghĩa nên đến cửa anh cậy nhờ! Anh cố giúp em! Thích cái gì em chiều. Sao em nghĩ được nhưng cứ động đến giấy bút là chữ nghĩa nó trốn tiệt đâu mất! Ngả chữ ra giấy có khi còn khó hơn ngả chó làm thịt anh nhỉ? .
               Nàng vén áo bụng và gãi nhanh nhách vô tư như đang trong nhà tắm. Dù tôi cố làm ra vẻ khách khí nhưng cái bụng trắng như sáp nặn vẫn đập vào mắt. Cái áo trễ cổ thấp tho một thung lũng ma quái hút hồn. Cũng may vợ vắng nhà không thể nào cũng có mấy cái lườm đứt mặt.
           - Nó định bỏ em anh ạ! Nó bỏ em là nó chết! Sư bố cái loại đàn ông chơi hoa bẻ cành. Nó lập mưu cho bạn nó tán tỉnh em ! dẫn em vào nhà nghỉ rồi "ấy" em chụp ảnh quay phim lén! Nó bảo em là con đĩ trăm thằng nên cuốn xéo ngay khỏi ngôi nhà này anh nghĩ có ức không! Em cũng chẳng thiết nó! Em cũng chán cái bụng phệ ấy lắm rồi! Anh làm cho em cái đơn ly dị! Ly dị là chia đôi tài sản ...Hí ..Hí..chia đôi tài sản...Em lại tìm anh khác làm chồng cũng chẳng muộn gì...
Tôi thủng thẳng:
             - Thế anh chị có giấy hôn thú do chính quyền cấp không tôi xem đã chứ! Đơn từ bút sa gà chết chứ phải chuyện chơi đâu:
            - Làm gì có! vợ chồng ăn ở với nhau 2 năm nay đầu gối tay sờ không đủ hay sao mà hôn với chả thú. Nó hôn em còn rai hơn chiến tranh vùng vịnh. Hôn thế chưa đủ hay sao còn phải giấy má lôi thôi!
        - Không ổn rồi! Không có giá thú thì làm sao ly di làm sao đi đòi cái không có được cơ chứ.
          - Anh dốt bỏ mẹ! Nó ngủ với em cả vạn lần nó phá tan tành trinh tiết một cô gái nhà hàng trong trắng thơ ngây như em không phải là chồng thì là gì! Anh xem cái ông "Bút ông Mực" tổng thống tổng thiếc gì bên Mỹ. Chỉ sớt tý "vi trùng" vào váy cô bưu điện mà còn bị suýt ra toà! đằng này....
         Gời ơi là giời!Tôi như con ruồi giẫy đạp trong mớ tơ nhện.

•-         *****************

Bệnh gì cũng có thể lây nhiễm thành đại dịch bùng phát. Có lẽ bệnh kiện cáo trong các chốn quan trường to nhỏ đã lây nhiễm về quê tôi. Dân bây giờ cũng sính đi kiện hơi một tý là đe "ông đi kiện". Họ cứ làm như đi kiện nhau là đi lễ hội không bằng! Ấy vậy cái thằng tôi là cái thúng đựng tạp phế chuyện nhà quê hay rở. Họ kéo đến nhà tôi để nhờ làm đơn. Tự dưng cái phòng Văn của tôi thành phòng Luật sư bất đắc dỹ và tôi gã văn chương gàn rở lại được tôn là luật sư mà không thuộc một nửa sợi điều luật nước nhà. Hình như tôi đang trượt dần thành kẻ bất lương. Những bà con quanh tôi đua nhau kiện cáo. Nhất là gần đến phiên bầu cử Hội đồng này nọ là tha hồ viết đơn kiện. Thiếu gì cái kiện kể cả ông cán bộ nọ hay quên kéo khoá quần khi đi hội nghị. Kể cả hôi nách hắc lào thối tai cũng có tội...Đấy là các ông ấy kiện nhau họ thuê họ kháy khẩm người đi kiện để hạ bệ nhau chứ dân ai rỗi hơi. Họ đến nhà tôi và kể lể dài dòng như mấy vị dân biểu trong xã có bằng tại chức chuyên tu đi tiếp xúc cử tri các làng...Tôi giận họ tôi giận tôi tôi thương họ và cũng thương cả tôi lại... chán cho cái nghề bút mực.
           Sao mấy ông luật sư cứ phải lập Văn phòng tư vấn luật ngoài phố. Về đây tôi nhường nhà cho mà hành nghề. Đảm bảo tôi không lấy một đồng một cắc...Quê tôi đầy việc kiện cáo sợ các ông không đủ thời giờ...Tôi không xui dại đâu có mà giàu bạc ức.


Trước mắt tôi đóng cũi sắt nhốt 3 con chó vào đấy. Để ra ngoài cổng...Nghe chó sủa là tôi liền đeo kính dâm và thưa với quý khách:
             -Thông cảm! tôi viêm màng bồ đào cả hai mắt rồi! sắp mù tịt rồi...Bố thằng nào mù lại còn viết được chữ.

Tác giả : Lưu Quốc Hoà

Địa chỉ : Đình Tràng - Lam Hạ - Phủ Lý - Hà Nam

Đt 01685083357

    ***********

 

 

More...

Truyện ngắn Nguyễn Hiệp

By DƯƠNG HƯỚNG

 

Truyện ngắn của Nguyễn Hiệp:

BAY

Họ bước đến bên bờ vực

Người đẩy họ và họ thấy mình đang bay

G. Apollinaire

Vàng óng ả. Đó lại là nỗi sợ hãi trong buổi chiều buồn đời người. Hắn bước đi đầu cúi thấp để tránh những tia nắng vàng óng xuyên rẽ quạt qua đám cây lá hai bên đường có cái gì đó nhói lên nghẹn thắt trong lồng ngực. Trước đây hắn có thèm những tia nắng này thật nhưng bây giờ khác rồi.  Nỗi cô đơn không thích bất cứ cái gì vàng óng chứ không riêng gì nắng nhưng phải chịu sự trêu ngươi của nó làm cho hắn trở nên hằn học vô cớ. Hắn luôn miệng lầm bầm: Gớm! Nắng con mẹ gì nắng dữ chiều sụp đến nơi mà cứ như đổ lửa đổ mật đổ...

Hắn không còn trẻ để tô vàng phết đỏ lên hình ảnh hoa lá cành. Hắn chưa đủ già để phớt tỉnh trước cái nắng chiều đến nôn nao lòng người này. Hắn càng chưa đủ sự tĩnh lặng trong tâm hồn để tiếp nhận để hoá giải để rung động trước tất cả nhất là với thiên nhiên. Cái tuổi bốn lăm của hắn ở giữa lừng trời như hạt bụi chưa đủ trĩu nặng rũ xuống mà cũng không còn đủ sức nóng để tự cháy bay lên. Vậy mà trong đầu hắn luôn có một dự lệnh: "Chuẩn bị" hắn biết động lệnh là gì hắn cứ đợi. Hắn chờ đợi phút giây kì diệu đôi cánh sẽ mọc ra hai bên vai hắn.

Hắn tiếp tục đi về phía trước như theo dấu chân người tàng hình nào đó đầu tiếp tục cúi thật thấp thấp đến mức hắn thấy mồn một mười đầu ngón chân mình thò ra nhăn nhúm còng queo xấu xí thô tệ trên hai chiếc dép giả da cứng đơ há mõm khác xa một trời một vực với giày da đen bóng ngày nào. Hắn vừa đi vừa quan sát mười đầu ngón chân có lúc hắn tưởng tượng đó là những hòn sỏi không dính dáng gì đến cơ thể hắn. Ngón giữa thấp hơn ngón cái là thằng sợ đàn bà ai đó đã nói về tướng số như thế chắc chắn với hắn là đúng bởi hắn tự biết mình rõ hơn ai hết hắn còn sợ nhiều thứ lắm chứ không riêng gì sợ đàn bà. Hắn ngán sợ vì cứ nhìn thấy họ cứ nghĩ tới họ là hắn thấy không gian xung quanh mất hết màu sắc tất cả đều màu trắng. Có lẽ màu trắng có gì đó giống tâm tính đàn bà nên hắn mới có sự liên tưởng kì cục như vậy? Không hắn có lí do của riêng mình để hình thành nên khối ám ảnh trắng vũng ám ảnh trắng bầu trời ám ảnh trắng mặt đất ám ảnh trắng.

Tất cả đều trắng rợn: Bước chân ngập trong tuyết trắng xoá ánh mắt bị bao phủ bởi tuyết trắng xoá nhất là cái ý thức trắng mắt làm hắn bàng hoàng. Trắng mắt và trắng tay một đúc kết lạnh lẽo khi tuổi đời đã qua mốc bốn mươi cái mốc mang nội dung thông báo như tiếng vỡ của kính của chén bát ném xuống sàn nhà: Người ta khó làm lại từ đầu. Và tất cả đang rơi xuống: triệu triệu mảnh tuyết rơi tuôn trút nỗi tủi thân xuống trước mặt cắt cứa vào tai vào mũi hắn; nước mắt cứ thế ứa đục mặn xót đầy dần từng giọt và rơi ra không dừng được. Hắn đấy thoạt đầu hắn cố nghĩ là tuyết bay đầy trời nhưng sau thì rõ ràng là tuyết đang rơi. Thường giấc mơ bay đến ảo mộng con người ở tuổi niên thiếu nhưng với hắn khi ở cái tuổi không thể làm lại từ đầu tuổi trượt qua bên kia dốc hắn mới ước mơ mình được bay. Hắn bay không phải để thoả mãn cảm giác mạnh hay khao khát lãng mạn nào đó càng không phải giấc mơ chinh phục đơn giản hắn muốn bay lên để thoát khỏi cuộc sống thực tại như một khối chì nặng trĩu thể xác hắn tâm hồn hắn. Khi hắn hình dung ra phút giây bỗng nhiên nhẹ yên không còn đau khổ không còn lo sợ lo nghĩ lo lắng lo toan bất cứ chuyện gì một buổi sáng kì diệu chợt thấy lòng mình không còn ưu phiền đôi cánh mình mọc ra và cứ thế nhẹ nhàng bay lên chắc chắn ngày đó hắn đã chết. Giấc mơ bay của hắn không có đường chân trời.  Hắn vừa nhấc từng bước chân nặng nề trong tuyết lạnh vừa miên man với giấc mơ bay. Đó là mùa đông cuối cùng của hắn ở Cali một tiểu bang đông đúc phía Tây gọi Ca li là gọi tắt lúc vui hắn gọi trịnh trọng là Ca-li-pho-ni-a lúc bận rộn chẳng vui chẳng buồn hắn gọi nhanh là Ca-li- phoóc- nha. Cái thành phố hoa lệ mà mới cách đây một năm ánh mắt hắn còn choáng ngợp như lạc vào thiên đường trần gian giờ đây đối với hắn chẳng còn ý nghĩa gì nữa hắn chẳng màng nó tên gì. Hắn khóc hết nước mắt rồi lại cười cười thì cứ cười mãi chẳng có gì để hết chỉ biết rằng càng cười càng ngập nỗi cay đắng mà thôi.

Con đường trước mặt hắn cả sau lưng hắn đã biến mất. Hắn vừa đây còn lưỡng lự nhưng khi đưa chân ra khỏi nhà căn nhà trở xa lạ một cách đột ngột. Có nhiều thứ biến mất trong mùa đông nhưng thứ biến mất đáng sợ hơn hết là mất tổ ấm gia đình. Vậy mà... Bàn chân hắn càm ràm: "Thất bại thất bại thất bại..." sau mỗi bước đi. Hắn sửa lại cái mũ trùm và hắn chợt nhận biết tiếng càm ràm của đôi chân chỉ là tiếng lạo xạo phát ra từ trong tuyết. Hắn nhấc chân thả bâng quơ để tránh cái nhịp điệu "thất bại thất bại" quỷ quái kia. Hắn biết rất rõ không phải tuyết rơi dày quá làm cho bước chân hắn vô định lạc hướng đã có đôi lần đôi lần hắn phăm phăm đi trên tuyết trên con đường đã bị chôn vùi mà vẫn đi về ngon ơ nhưng lần này thì khác.

Tự dưng hắn thèm chút nắng vàng óng ở xứ mình thèm đến dại người nhưng quanh hắn chỉ những mảnh vụn lấp lánh trắng lấp lánh xanh lấp lánh lạnh. Hắn ý thức những thứ lấp lánh ở đây không dành cho hắn. Hắn nhắm mắt trước thứ ánh sáng khó chịu đó đêm đen ngập lòng hắn ngay giữa ban ngày. Hắn đưa tay lên hai má xoa xoa liên tục mà vẫn không hết lạnh bởi cái căn nguyên lạnh lẽo kia tràn ra từ trong lòng hắn. Từ cha sinh mẹ đẻ đến nay hắn chưa từng nếm trải cái lạnh đến héo ruột héo gan này bao giờ. Máu trong người hắn như muốn đông cứng lại. Thân thể dường như không còn là của hắn nữa. Hắn nhăn nhó nhưng các cơ mặt của hắn đã bị ướp lạnh cứ trơ ra. Hắn muốn nhảy cuồng lên nhưng tay chân rã rời chẳng còn chút sức lực. Nực cười là chỉ nhảy thôi chứ không phải bay mà cũng không được. Hắn muốn gào thét chửi bới người vợ phản bội tráo trở đoạn tình đoạn nghĩa khốn nạn của hắn nhưng miệng chẳng buồn mở ra âm thanh đã đi vắng khỏi vòm họng của hắn. Tâm hồn hắn cũng tê dại dường như không còn là của hắn nữa.. Hắn nuốt nước bọt thấy đắng miệng như vừa bệnh dậy. Hắn thấy mình đang trôi tuột từ dốc tuyết trắng xoá thân thể va mạnh vào các gốc cây nhọn nhô lên trong tuyết. Bầm dập. Máu hắn loang trên tuyết nhưng hắn không hề biết đau... Tất cả đã tê dại. Hắn bàng hoàng dụi mắt mấy lần. Khi tỉnh ra hắn lại cầu mình được bầm dập máu me như vậy thật cho "người ta" hài lòng.

&

Hắn không dám nói về nỗi ám ảnh về cơn ác mộng rơi với người bạn thân duy nhất ở nơi xứ người này.

-Nhớ quê

-Xạo sắt đá mà cũng nhớ sao? Vứt mẹ nó nỗi tủi thân cỏn con ấy đi!

-Nhớ thật...

-Mày đừng qua mắt tao. Nó cố chìều chuộng mày giả yêu thương mày để được sang đây. Toại nguyện rồi nó đá cái phốc liền chớ gì. Tao lạ gì cái kiểu yêu thương đáng nguyền rủa đó. Ở đời thiếu mẹ gì cái thói qua cầu rút ván phủi tay.

-Không phải đâu tao nhớ quê mà... Ở đây lạnh quá đã có triệu chứng đau khớp.

-Tao không tin! Nỗi buồn vợ con của mày làm cho mày mất hết sự sang trọng của một con người.

-Gớm! Cứ tạm tin vậy đi!

-Ừ tao hiểu  mày. Được rồi. Hôn nhau trước mặt trời lặn mới là tình đích thực phải không!?

Ghế của hắn sát cửa kính nguyên nửa tiếng đồng hồ trôi qua hắn chỉ nhìn chằm chằm ra một góc cánh máy bay rung rung. Sau tia mắt của hắn lại đưa xa bắt gặp những đám mây trắng xốp bồng bềnh. Không phải lần đầu tiên hắn nhìn những đám mây từ bên trên mới ngày nào đây hắn còn xúc động còn bật thốt lên trong lòng "Trời ơi đẹp!" nhưng quả thật lần này hắn nhìn đàn đàn mây lặng lờ với một thái độ vô cảm lạ lùng. Chính hắn cũng phải ngạc nhiên sao lòng mình quá trơ lạnh. Cũng có vài lúc hắn loáng thoáng nghe một thôi thúc nào đó bên trong nhưng là gì thì hắn chưa rõ lắm.

&

Khi trở về cuộc đời hắn tiếp tục thả trôi theo bước chân vô định. Nỗi buồn trong sâu thẳm lòng hắn đang gậm nhấm lần hồi sức lực còn lại của hắn. Chưa tin tức có lúc sẽ tin. Còn tin nghĩa là còn chút gì để trông đợi để hy vọng. Không tin là không bao giờ tin được. Cú sốc gia đình tan vỡ đã dội một núi tuyết lạnh giá vào tâm hồn hắn. Cả năm sau hắn chưa hoàn hồn nhưng cuộc sống vẫn không dễ dàng gì. Ai cũng gọi hắn là ông Vô Liêm Sĩ thằng Vô Liêm Sĩ có người vừa gọi vừa cười tủm tỉm có người cười đắc thắng hả hê với kiểu nửa đùa nửa thật của mình làm cho đối phương bầm gan tím ruột vẫn phải nở nụ cười chịu đựng. Cái tên Vô Liêm Sĩ xuất phát từ một cuộc nhậu gọi là "rửa" cặp loa lớn khi hắn mua bổ sung vào dàn âm thanh phục vụ đám cưới tiệc tùng cái cần câu cơm của hắn. Gã nhạc công hay lý sự nhất trong đoàn vui miệng đùa: "Người làm thơ giỏi gọi là Thi sĩ người sáng tác nhạc giỏi gọi là Nhạc sĩ... Còn người chỉnh âm thanh vặn vô- liêm giỏi gọi là gì? Gọi là Vô Liêm Sĩ chớ còn gì nữa". Cả đám nhạc công cười rần rần. Hắn cũng cười theo tưởng vui chốc lát đâu biết cái câu đùa ác ôn hành hắn lâu dài. Không ai dại gì lại chấp nhận kiểu gọi thẳng mặt bằng cái tên xấu xa ghê gớm như vậy hắn biết thế và cũng biết thêm cái tên vận vào đời người chớ không phải chuyện đùa. Nhưng xung quanh hắn ai cũng đùa dai như vậy thì hắn biết làm sao được. Gớm! "mac-ke-no"! Có lẽ sau khi bị một cú đau chí mạng con người ta trở nên dễ dàng bỏ qua mọi chuyện mà có thứ gì đau hơn nỗi đau hắn đã hứng chịu. Bán nhà bán đất chạy lo thủ tục giấy tờ ra đi. Sang bên kia bao nhiêu sức lực lòng nhiệt huyết trút hết vào việc xây dựng một cuộc sống mới. Thế rồi đùng cái vợ hắn đi làm "neo" về dắt theo một gã Tây cao lớn. Ván bài ỡm ờ "đi làm đêm" lâu nay được lật ngửa. Hắn mất sạch. Đương nhiên hắn phải là người ra đi. Gớm! đồng tiền làm người ta mù loà và ác độc. Trong thâm tâm hắn cũng chưa chắc lắm là do màu sắc đồng tiền mê hoặc hay là do sức vóc như ngựa giống của gã Tây. Mà dù là gì hắn cũng khinh bĩ con đàn bà đó... Gớm! Vô liêm sĩ thì đã sao? Cứ gọi bất cứ tên gì các người muốn. Cứ gọi... Chẳng có gì ghê gớm cả... Hãy đợi đấy! Hắn vẫn âm thầm chờ đợi hồi hộp chờ đợi một động lệnh cho cuộc đời hắn. Hắn hiểu thấu loại mệnh lệnh này nhưng vẫn chờ đợi giờ G giờ H và cái động lệnh sau cuối ấy sẽ vang lên sang sảng dứt khoát.

Mỗi lần gã nhạc công nhiều chuyện ấy lên tiếng chọc ghẹo hắn thường nghĩ: Thời buổi này thật khó nhìn ra xung quanh bằng một cặp mắt trong sáng một trí tưởng tượng trong sáng. Một lần rượu ngà ngà hắn hỏi tay nhạc công: "Sao anh thích chọc tôi dữ vậy?" Tay nhạc công vừa quay mặt đi vừa nói: "Nói thật nha tôi phịa ra mọi chuyện chọc anh "tới bến" như vậy để anh tức tối mà tỉnh lại. Bị đàn bà cắm sừng đá đít mà đau dữ vậy sao? Chỉ vì sự phản bội của một con người không đáng gì ấy mà anh bước tới miệng vực sao? Tôi nói anh đừng rầy tôi: Bao nhiêu người đang mang những nỗi buồn lớn lao trong người mà vẫn cố cười cố sống anh nhìn ra xung quanh đi chịu khó nhìn chịu khó lắng nghe tí xíu đi! Có bao nhiêu thân phận bị đẩy tới miệng vực thật sự. Anh không thấy sao? Không thấy thật sao?"

          Hắn mang máng hiểu ra ý tứ sâu xa trong lời bộc bạch của gã nhạc công. Hắn nhượng bộ bằng cách vào đám cưới cứ nhìn lên trên trời né tránh ánh mắt mọi người. Lẩn thẩn. Vô vị. Thất bại cuộc đời hắn là một cuộc đời thất bại ngay cả nỗi buồn của hắn cũng chẳng hơi hướm gì. Có sự khác biệt lớn lao giữa thất bại và nỗi ám ảnh cuộc đời mình thất bại. Hắn lại mang cả hai thứ đó trong người. Chẳng còn gì để mất chẳng còn gì để bám víu đứng dậy. Bơ vơ. Lạc lõng. Một đám cưới nào đó gọi hắn phục vụ tất cả đồ đoàn lại lên đường như một guồng máy khởi động kẽ khiêng trống người vác loa rồi ráp rồi nối dây rồi làm cái công việc phục vụ quần chúng. Ai hát đúng nhịp giọng ấm áp thì cho vô-liêm lớn ai hát thường rớt nhịp lạc giọng nhạc bản một đằng rống la một nẻo thì vặn vô-liêm nhỏ lại cho nhạc át đi. Hắn làm việc như máy thờ ơ với tất cả. Âm nhạc là món ăn tinh thần không thể thiếu hắn nói với mọi người như vậy nhưng hắn lại không nghĩ vậy. Hắn chỉ còn đôi cánh vô hình đôi cánh chưa mọc của mình. Hắn tìm khoái lạc từ sự chờ đợi đôi cánh vô hình ấy mà thôi. Hắn âm thầm núp bóng trong hy vọng đôi cánh vô hình để cố sống qua ngày đoạn tháng. Hắn tiếp tục đợi cái động lệnh ấy.

&

Một đám cưới mới lại hợp đồng với hắn. Chú rể là một cán bộ quản giáo. Đám cưới diễn ra trong khu trại cải tạo. Hắn và đồ đoàn lại lên đường ngay buổi sáng. Hắn sựng lại ngắm nghía cảnh cỏ hoa xén đều tăm tắp. Tất cả cây trồng đều thẳng hàng thẳng lồi kể cả các hòn đá xếp đường cũng vuông vức nằm bẹp ép theo những đường cong thô thiển. Những tội nhân mặc áo quần kẽ sọc càng giống nhau như đúc. Một tội nhân say sưa quét sơn trắng lên bức tường. Có lẽ đây là hình ảnh riêng biệt duy nhất ở đây. Hắn đang hồ hởi một cách máy móc chợt sa sầm nét mặt. Sự hiện diện của bức tường trắng làm hắn khó chịu vết thương trắng lại thức dậy nhức buốt lòng hắn. Hình ảnh bầu trời tuyết rơi lại hiện lên hành hạ hắn. Nhưng đến đêm thì đám cưới mới bắt đầu hắn buộc phải ngồi đợi gần bức tường ấy. Người ta đã nghĩ ra việc xây một bức tường cao lớn bao quanh khu vực giữa vườn này để làm gì thì có trời mới hiểu nổi. Nước sông công tù mà làm gì chẳng được xét cho cùng mọi thứ đều có ích lợi với người sử dụng nó.

Sang buổi chiều bức tường đã được phủ  dần sang màu xanh có lẽ gã này đang cố vẽ da trời thì đúng hơn bởi hắn thấy trong mảng xanh ấy có những gợn mây. Hắn bắt đầu thấy cảm tình với bức tường xanh hắn mon men tới làm quen với tội nhân. Gã này có vầng trán rộng với mái tóc húi cua càng trông gã quắc thước đĩnh đạt nhưng sao đôi mắt chất chứa điều gì mà  thăm thẳm ghê quá. Gớm! Chắc cũng thuộc loại người tàn phá cuộc đời mình. Đúng lý ra làm quen với tội nhân là phạm luật không ai cho phép nhưng phần vì tội nhân này đã được chuyển sang giai đoạn tự giác khi làm việc không cần người giám sát phần vì hôm nay là đám cưới tay quản giáo nên mọi chuyện có dễ dãi hơn.

-Tôi không được phép nói chuyện

Gã trả lời cộc lốc. Hắn chợt nghĩ có lẽ vì ở lâu trong trại nên khả năng dính kết với mọi người của gã này đã kém đi. Hắn cố lần nữa:

-Xây bức tường này để làm gì vậy?

-Không biết à?

-Có phải bức tường ngăn khu bên cạnh?

-Anh nghĩ đây là bức tường? Gã quay lại trợn mắt rồi lại tiếp tay cọ. Gã nhúng ngập sơn từ từ áp cọ vào tường rồi chú tâm cẩn thận quệt lên quệt xuống ém qua ém lại dường như gã sợ không đủ sơn cho bức tường. Gã làm việc say sưa đến mức hắn tưởng gã đã quên mất có hắn bên cạnh. Hắn đứng lặng quan sát: rõ ràng gã này cũng đang có nỗi buồn ngập lòng nhưng chắc là không yếu ớt bé mọn như nỗi buồn của hắn. Cứ nhìn đôi mắt gã thì biết. Từ cuộc rượu với tay nhạc công hắn suy nghĩ nhiều về nỗi buồn của mình nhưng hắn cũng hơi trách: làm như những giọt nước mắt của hắn là khóc theo những cuộc phiêu lưu tưởng tượng nào đó vậy. Chợt gã quay lại quắc mắt giận dữ: "Tường à? Đó đó không thấy bầy chim bay qua sao?" "Đâu? Chim sao bay qua bức tường được?" "Đợi ăn được trái tim của loài chim mới chịu hiểu sao?" Hắn còn đang bần thần chưa kịp hiểu những lời ấy nghĩa là gì thì gã kia lại quắc mắt: "Tường à? Xem đây!" Gã ném cây cọ vẽ vào bụi cây không cần lấy trớn đột ngột lao mạnh xuyên qua bức tường bay mất. Sau một hồi mắt tròn căng hắn cũng phồng mang trợn má hô lớn một động lệnh cả đời hắn dồn nén chờ đợi: Bay! Hắn cũng lấy trớn lao lên hai tay hai chân hắn đánh lăng nhanh dần nhanh dần rồi vút vút xé gió nhưng đến gần bức tường thì hắn chùi chân thắng lại. Hắn không hiểu tại sao. Hắn ngã quỵ xuống cạnh luống cỏ cắt xén thẳng tắp nằm thở hổn hển tim dập thình thịch trong lồng ngực. Hắn dáo dát nhìn quanh. Trong phút giây ấy hắn biết đôi cánh của hắn vĩnh viễn không bao giờ mọc ra không bao giờ.

Chân núi Tà Cú tháng 6/ 2009

N.H.

More...