Dưới chín tầng trời: Chương 28

 

                        Chương 28

Lời thú tội chân thành
Đôi mắt ông tổng biên tập lại rướn lên nhìn Nam vừa thăm dò vừa trách cứ. Ông đoán chắc Nam lại làm chuyện gì không vừa lòng Trần Tăng.

 - Xem ra ông Trần Tăng có vẻ giận dữ ông tổng biên tập nói. Ông ấy bảo cậu sáng nay phải về ngay làng Đoài. Hình như bố Hoàng Kỳ Trung của cậu điện cho ông Trần Tăng nhắn cậu về.

- Anh yên tâm tôi không làm gì khó dễ cho anh đâu. Nam cười nhìn tổng biên tập.

- Tôi biết bố mẹ tôi muốn tôi về vì việc gì rồi thưa tổng biên tập tôi sẽ về ngay bây giờ. Nam nói và về phòng thu xếp quần áo ra bến đón xe về làng Đoài.

Từ lâu Nam muốn về thăm quê nhưng lại rất ngại phải gặp lại Tuyết. Nhìn thấy chiếc xe zep đỗ ngoài đầu ngõ Nam biết bố Hoàng Kỳ Trung đã về. Nam ngỡ ngàng nhìn mâm cơm bố mẹ đã bày sẵn chờ Nam.

- Công việc nhà báo các anh bận rộn đến thế? Bố nói dỗi.

- Thôi mà ông con nó vừa về. Mẹ cười xoa dịu. Vương nó về rồi đấy con sang đón nó qua nhà mình ăn cơm cho vui. Chẳng gì hai đứa cũng một thời trận mạc.

- Vương về rồi hả mẹ? Tuyệt quá! Nó có khỏe không hả mẹ?

- Mất một chân rồi! Nhưng nghị lực tinh thần chắc chắn khỏe hơn anh. Bố nói nó đúng là một anh hùng. Anh chả bén gót nó đâu.

Không muốn đôi co với bố Nam hối hả nhẩy lên chiếc xe của bố đi đón Vương. Vừa ngồi trước tay lái Nam nhìn qua gương xe thấy Tuyết đứng lấp ló bên cửa nhìn ra. Gương mặt Tuyết nhập nhoà. Nam vào số chiếc xe từ từ lăn bánh bỏ lại hình bóng Tuyết chỉ còn lại cái đốm trắng nhỏ xíu rồi mất hút. Nam lái chiếc xe đỗ xịch ngoài cổng nhà Vương. Vương được báo trước Nam sẽ về đã quần áo chỉnh tề chống nạng đứng chờ Nam ở cửa. Vương cứ đứng lặng nhìn Nam từ trong xe bước ra. Vương lúc này giống như một bức tượng người lính bị thương cụt chân mà Nam đã nhìn thấy ở triển lãm mỹ thuật Tràng Tiền. Nam nhảy xuống xe lao đến nhấc bổng Vương đặt lên giường.

- Ông già tao đã bàn trước với mày những gì rồi hả? Nam hỏi mọi người đang âm mưu "đánh" tao đúng không? Mày phải nói trước để tao còn biết đường phòng thủ. Nhìn mày mất mát thế này ai không đau lòng. Chiến tranh là thế! Buồn rầu than vãn chẳng ít gì. Mình vẫn phải sống cái đã. Phải sống đúng với những gì cuộc đời mang lại. Không được giả dối. Tao chỉ biết nói với mày lời chân tình. Bây giờ mày phải nhìn thẳng vào sự thật! Đừng có mơ hồ ảo tưởng.

- Tao chờ mày về để giải oan cho mày! Vương buồn rầu nói tao tàn phế thế này còn gì mà phải sợ nữa. Chúng mình sẽ công bố bí mật để mọi người biết.

- Tốt rồi mày nghĩ được thế tao mừng. Chúng mình thỏa thuận thế nhá. Nam ôm Vương vào lòng xúc động. Mẹ Vương từ lúc Nam đến cứ lẩn quẩn ra vào không yên.

- Cô Cam ơi lên cháu thưa với cô câu chuyện hệ trọng.

Mẹ Vương tất bật từ dưới bếp lên kéo ghế ngồi trước mặt Nam và Vương. 

- Lại chuyện cậu với cô Tuyết chứ gì. Cô Cam cười xoa dịu. Giận dỗi gì mà lâu thế? Thôi xí xóa chín bỏ làm mười đi. Trong chuyện này tôi cũng là người có lỗi với cô cậu.

- Không phải chuyện đó cháu hỏi thật cô có muốn Vương lấy vợ ?

- Què quặt ai người ta lấy.

- Người ta không lấy nhưng người ta đã đẻ cho Vương nhà mình một cô con gái đẹp như thiên thần rồi. Cháu nói thật đấy! Vương đã được làm bố hơn mười năm nay rồi. Chuyện này không ai biết đâu cô ơi.

- Cậu chỉ đùa.

- Cháu không đùa đâu.

- Thật đấy mẹ ạ! Vương nói chuyện dài lắm sự thật con đã có đứa con gái với người ta mẹ ạ. Ngày ấy con sợ không dám nhận đứa con của mình. Bây giờ thì con nhận mẹ a. Đúng thế con phải nhận. Giờ không nhận sau này sẽ không còn cơ hội nào nữa. Vương xúc động nói với Nam. Chuyện này lẽ ra tao đã phải nhận con bé ngay từ ngày ấy- từ  cái bữa liên hoan bánh xèo ở chợ Gốc Mít ấy. Mẹ ơi con đã có tội. Tội vô cùng lớn mẹ ạ. Có lẽ vì thế trời mới trừng phạt con. Trời đã cắt đi của con một cẳng chân thế này để cho con phải tỉnh ngộ ra. Giờ thì con đã tỉnh ngộ ra rồi mẹ ạ. Nếu ngày ấy con vui vẻ nhận ngay đứa con của mình thì tốt biết bao. Chính vì con mà cô âý đã lao vào con đường tội lỗi làm gián điệp cho địch.

- Trời đất lại thế nữa. Cô Cam sửng sốt sao mà số kiếp con lại nghiệt ngã đến vây.

- Cậu chẳng hiểu gì về Thương Huyền. Nam gắt cô ấy không tồi tệ như mọi người tưởng đâu.

- Cậu không phải bênh cô ta! Vương cả quyết bố cậu đã nói hết sự thực về cô ta cho tớ biết rồi.

- Bố Hoàng Kỳ Trung tớ cũng không hiểu đâu! Nam nói nhưng thôi chuyện đó tranh luận sau giờ cô Cam cho Vương sang bên nhà cháu ăn bữa cơm với bố mẹ cháu để chúng cháu bàn câu chuyện.

Nam cõng Vương ra xe. Nắng chiếu lên dòng sông Đình lóng lánh. Những cánh bèo tây lập lờ trôi từng mảng ra biển. Chiếc xe lao lên dốc cầu Đình Đoài Nam ngoái đầu nhìn lại thấy cô Cam vẫn đứng lặng trước cổng.

Xe chạy ngang sân kho hợp tác. Anh Câm đẩy chiếc xe lăn của Đào Kinh mua về đứng chắn đường mắt chằm chằm nhìn vào trong xe. Nam phanh sững trước mặt anh Câm. Gương mặt anh gầy choắt đen nhèm nhăn nheo trông rất trẻ con. Anh Câm diễn bằng những động tác khuơ tay đá chân không ai hiểu được. Bọn trẻ đang chơi trong sân nhào ra vây kín chiếc xe zep.

- Anh Nam cho chúng em lên xe với. Bọn trẻ tíu tít đòi lên xe chạy một vòng quanh sân.

- Các em ngoan nào Nam chỉ vào Vương nói với bọn trẻ anh phải đưa anh Vương về đã. Anh hẹn đến tối sẽ cho các em ngồi lên xe chạy quanh làng Đoài. Lũ trẻ thích thú nhẩy tâng tâng đuổi theo chiếc xe của Nam.

- Mới ngày nào mình cũng giống chúng nó bây giờ. Nam nói.

- Không biết Thương Huyền có đồng ý cho mình nhận con Ngọc Lan không? Vương háo hức mình phải công nhận bữa liên hoan mừng chiến thắng trông con bé thật dễ thương.

Đúng như Nam dự đoán mọi việc đã được bố Hoàng Kỳ Trung và mẹ Yến Quyên xếp đặt trước. Tuyết đóng trọn vai cô con dâu đảm dọn cơm đón chồng. Tuyết buông mái tóc dài trùm kín lưng trông rất duyên dáng. Nàng cố tỏ ra tự nhiên như không có chuyên gì xảy ra. Bố Hoàng Kỳ Trung ngồi đọc báo ung dung thể hiện rõ vai trò chỉ huy. Ông nói câu nào cũng dùng mệnh lệnh. Có lẽ cả khi đi ngủ với mẹ bố cũng dùng mệnh lệnh. Âu cũng là cái nghiệp nhà binh. Suốt cuộc đời bố lúc nào cũng nghĩ đến quân lệnh đến sơ đồ tác chiến và lập trường tư tưởng. Con người bố sắt đá không kẻ thù nào khuất phục nổi. Từ ngày bố bị địch bắt vào tù Nam thấy bố già đi nhanh hơn nhưng ý chí lại quyết liệt hơn. Nam thương bố nhưng bố không bao giờ cho Nam được nói lời nào theo quan điểm riêng của mình. Bố chưa bao giờ nhìn nhận Nam là người có suy nghĩ đúng đắn. Trên thế gian này có lẽ không ai sai khiến được bố và cũng không ai làm vừa lòng bố ngoài mẹ. Chính Nam cũng không hiểu mẹ có bí quyết gì khiến bố phải nể. Có lẽ bố nể mẹ ở sức chịu đựng và lòng cả tin tới mức ngây thơ của mẹ. Bao nhiêu cạm bẫy bao nhiêu chông gai tầng tầng lớp lớp dựng lên vây quanh mẹ mà mẹ vẫn vượt qua. Mẹ như những bông sen hồng thơm ngát giữa bùn đất. Mẹ được dân làng Đoài bầu làm chủ nhiệm hợp tác xã bởi mẹ có một tấm lòng bao dung một tình thương thật sự với người dân làng Đoài nghèo khổ. Còn Tuyết phấn đấu lên được chức chủ tịch xã lại bằng sự khôn khéo và mưu toan bán mua bằng chính thân thể óng ả của nàng.

Tuyết trải chiếu đặt mâm cơm giữa nhà. Mẹ Yến Quyên bê nồi cơm từ dưới bếp lên. Mẹ mở vung nồi cơm nóng rẫy bốc hơi thơm lừng.

- Mẹ để đấy con xới cơm cho. Tuyết đon đả.

- Để mẹ xới cũng được. Yến Quyên nói anh Vương chuyến này về phải ăn nhiều để lấy sức đi làm nhiệm vụ. Nhiệm vụ này còn cao cả quan trọng hơn cả chiến đấu ngoài mặt trận đấy.

- Còn nhiệm vụ gì nữa hả mẹ? Nam ngỡ ngàng.

- Nhiệm vụ đi báo cáo thành tích toàn quân. Vương vẫn chưa nói sao?

Nam nhìn Vương ái ngại.

- Bác Hồ đã dạy "Thi đua là yêu nước - Yêu nước phải thi đua" Tuyết cười nhìn Vương. Những người có chiến tích như anh Vương được đi báo cáo điển hình toàn quân là xứng đáng quá.

- Lòng yêu nước thì tốt rồi. Nhưng điều quan trọng nữa là anh Vương phải lấy được vợ. Yến Quyên nói.

 Bố Hoàng Kỳ Trung mải đọc tờ báo Nam mang về có bài trả lời phỏng vấn của Trần Tăng về Đào Kinh bị vào tù. Gương mặt bố luôn thay đổi biến sắc lúc đỏ rực lên lúc lại tái đi. Bất chợt bố quăng tờ báo xuống bàn đứng vụt dậy.

- Hỏng bét cả rồi Vương ơi! Hoàng Kỳ Trung rít lên Thằng bố Đào Kinh cậu lại một lần nữa giết chết cậu rồi. Kẻ thù nó giết cậu bằng súng đạn còn bố cậu đã giết cậu bằng những tội lỗi tầy trời.

- Chuyện của chú Kinh liên quan gì đến Vương mà bố suy diễn. Việc ai làm người ấy chịu. Nam an ủi Vương.

- Là nhà báo mà anh nhận thức ngây thơ như con nít. Hồi xưa tôi bị địch bắt bị cậu Hiền anh mua chuộc. Nếu tôi không có lập trường giai cấp rõ ràng không có trình độ lý luận chính trị để đấu tranh với cậu Hiền thì làm sao nhà mình có được ngày hôm nay. Ngày ấy tôi vẫn không quên có một nhà báo đã viết bài về tôi về cái lập trường kiên định của tôi. Bài báo có nhan đề "Cuộc gặp mặt lịch sử trong nhà ngục" đăng trên báo Tin sáng ngày ấy. Chính bài báo ấy đã thanh minh giúp tôi nhân dân đã hiểu rõ bản lĩnh và phẩm chất cách mạng lòng trung thành của tôi đối với Tổ quốc.

- Bố có biết tác giả viết bài báo ấy là ai không? Nam cười đắc ý.

- Báo của địch! biết sao được.

- Tác giả ấy chính là cô Thương Huyền người mà bố đã quy cho tội làm gián điệp phản bội Tổ quốc đấy. Bố căm thù đến nỗi không muốn ngồi ăn cùng kẻ thù trong bữa tiệc mừng chiến thắng ở dinh thự Đức Cường hồi nọ. Bố còn nhớ không?

Mọi người lặng đi nhìn mâm cơm đã dọn sẵn mà chưa ai ăn uống gì. Bố ngồi ngây người chưa tin hẳn lời Nam vừa nói. Vương cầm tờ báo Hoàng Kỳ Trung vừa đọc tìm bài viết về bố Đào Kinh.

- Sự lầm lẫn này bố và ông Trần Tăng chú Đào Kinh cũng giống nhau! Chỉ khác nhau ở cấp độ và thời điểm. Nam đắc ý nói với bố ngày xưa Trần Tăng và Đào Kinh một mực quy tội ông bà mình là địa chủ cường hào Việt gian phản động thì bây giờ bố lại quy cho gia đình nhà ông bà Đức Cường và cô Thương Huyền là kẻ thù không đội trời chung.

- Cơm nguội hết rồi hãy ăn cái đã mẹ Yến Quyên sợ hai bố con lại làm hỏng bữa ăn vui vẻ liền xoa dịu. Yến Quyên quay sang nói với Vương.

- Chuyến này cháu phải lấy vợ Tuyết xem ở trong làng xã mình có đứa nào tốt tính tốt nết làm mối cho anh Vương một cô.

 - Cậu hãy nói rõ mọi chuyện cho bố mẹ mình nghe đi Nam giục đây là lúc thuận lợi nhất để cậu nói.

- Cám ơn cô Yến Quyên cám ơn Tuyết đã quan tâm đến thân phận kẻ hẩm hiu này. Vương cuộn tờ báo lại xúc động nói chú Trung ơi lâu nay cháu đã giấu chú một chuyện hệ trọng. Cháu là một kẻ hèn hạ hám danh vọng chú ạ.Trong chiến dịch đánh vào thành phố năm ấy chính cháu đã làm cài điều tồi tệ với cô Thương Huyền con gái ông bà Đức Cường mà chú đã biết. Chính Thương Huyền là người viết bài báo về chú đấy. Cô Thương Huyền mà chính chú và cả Tuyết đều quy tội cho cô ta có quan hệ với Nam. Sự thực không phải thế! Chính cháu mới là kẻ đã làm hại đời cô Thương Huyền. Cũng vì sợ mất danh dự sợ bị kỷ luật nên đã không dám nhận tội lỗi về mình. Chính Nam đã khuyên cháu nhận mẹ con Thương Huyền ngay từ ngày hai mẹ con cô ấy dắt díu đi tìm chúng cháu trên rừng. Lúc ấy con gái cháu đã năm tuổi rồi mà cháu đành phải khước từ tình cha con. Con bé tên là Ngọc Lan! Con bé trông thật đễ thương. Bây giờ cháu hiểu mình phải làm điều gì đó chuộc lại lỗi lầm...

Vương nói những điều gan ruột khiến Hoàng Kỳ Trung Yến Quyên và cả Tuyết cũng xúc động.

- Không ngờ lúc đạn bom thế nhiệm vụ chiến đấu cao cả vậy anh còn nghĩ đến yêu đương trai gái nữa thì quá lắm quá lắm. Hoàng Kỳ Trung gườm gườm nhìn Vương uất ức thất vọng.

- Ông đừng nói đến nhiệm vụ với người đã phải ngồi trên xe lăn vào lúc này nữa. Phải mừng cho anh Vương bây giờ đã có được đứa con. Bất kể mẹ nó là ai. Nếu vậy năm nay có lẽ nó đã mười ba mười bốn tuổi rồi còn gì. Cháu phải đi đón nó về cho mẹ Cam cháu mừng.

 - Biết cô ấy có cho cháu nhận con hay không? Vương lo lắng thôi cả nhà mình ăn cơm đi hôm nay cháu thực sự thanh thản đã nói ra điều này. Và bây giờ lại đến chuyện bố cháu còn khủng khiếp hơn. Ông ấy đã làm cái chuyện tày đình! Tội phản Quốc tiếp tay cho những kẻ phản động chạy trốn. Giờ thì cháu coi như không có ông ấy trên đời này nữa. Bao nhiêu năm nay cháu đi chiến đấu đổ xương máu ông ấy ở nhà lại đi làm những điều kinh khủng bỏ mặc mẹ cháu sống thân một mình. Không bao giờ cháu để ông ấy vác mặt về làng này nữa. Chú Trung ơi giờ thì cháu không dám đi báo cáo thành tích trong hội nghị thi đua toàn quân sắp tới nữa đâu.

- Chuyện của cậu ô nhục thế tôi còn mặt mũi nào đưa cậu đi báo cáo thành tích nữa. Hoàng Kỳ Trung bất bình nói việc làm vô tổ chức kỷ luật của cậu đã đánh mất danh dự phí công lao mồ hôi xương máu của chính bản thân cậu. Cậu ngẫm xem tôi nói có đúng không? Còn anh Nam nhà này nữa anh lại mắc tội đồng lõa cùng đồng đội che giấu lỗi lầm cho nhau cũng đáng bị kỷ luật lắm.

- Ai bố cũng quy tội được. Nam nói nhưng thôi con xin nhận tội với bố. Giờ thì bố uống với con chén rượu và tha lỗi cho con. Bữa cơm mừng ngày chúng con gặp mặt mà toàn nói những chuyện tội tình với lập trường tư tưởng. Bây giờ bố nói đi bố đã điện cho ông Trần Tăng bắt con phải về có chuyện gì nào?

- Bố muốn anh về viết hộ Vương bản thành tích để cậu ấy chuẩn bị đi dự đại hội thi đua toàn quân. Nhưng bây giờ anh Vương đã thành kẻ hư hỏng  thì còn thi đua thành tích với ai được. Bố giờ đã nhận quyết định chuyển công tác về tổng cục chính trị rồi.

- Ôi bố mà làm công tác chính trị tư tưởng thì nguy. Nam cười ngất.

- Anh bảo tôi không làm chính trị được sao?

- Việc gì mà bố chả làm được. Có điều con nói nguy là vì bố mà làm công tác tư tưởng lính tráng chúng con thành người máy hết. 

- Việc quân cơ không nghiêm lệnh để các anh làm loạn sao?

- Lạ thật hai bố con gặp nhau là gây sự. Mẹ Yến Quyên nói chưa bao giờ tôi thấy ông nói với con lời vui vẻ.

 - Vui sao được khi cái đầu nó có lớn mà không có khôn. Sống phải có chí hướng phải có lý tưởng. Bố nói cho anh Nam biết làm lãnh đạo phải có cái nhìn xa như Trần Tăng đấy. Nhà lãnh đạo tài ba phải có mưu lược sắc bén phải biết chớp thời cơ. Ví như trong chiến dịch đưa người Hoa về nước Trần Tăng đã có một kế sách diệu kì đến trung ương cũng phải kính nể. Chuyến này Trần Tăng sẽ lên trung ương anh biết không. Tôi nghe Trần Tăng than phiền về anh về những nhận thức chính trị non kém của anh. Anh phải nghiêm túc xem xét kiểm điểm lại mình. Viết lách gì cũng phải đứng trên lập trường giai cấp cách mạng. Người lãnh đạo phải đứng cao hơn nhìn xa hơn nên hay bị những kẻ ấu trĩ phản bác bôi nhọ nói xấu. Các anh cứ nghĩ xem khi đánh nhau mà kẻ thù lúc nào nó cũng ở ngay trong nhà mình thì hãi quá chứ lỵ.

- Đầu óc của nhà quân sự có khác! Nam nói lúc nào bố cũng chỉ nghĩ đến đánh nhau đến đấu tranh với giai cấp nọ kẻ thù kia. Đất nước mình sao lắm kẻ thù vậy. Hoà bình rồi mà vẫn phải ghĩ đến đề phòng kẻ thù xa cảnh giác kẻ thù gần nhìn đâu cũng thấy kẻ thù. Chỉ khổ dân suốt ngày lo làm ăn mong yên bình cũng không được.

- Không đề phòng không đấu tranh để nó đè đầu cưỡi cổ mình sao. Con ơi là con! Con còn ngây thơ lắm. Mặt Hoàng Kỳ Trung nóng lên. Nhìn bố đây này bố đã bị thấm đòn thù bị nó róc da róc thịt mình ra thì mới tỉnh ngộ. Hoàng Kỳ Trung nâng cốc rượu uống một hơi cạn. Mắt ông mở to nhìn thẳng vào mắt Nam. Đúng là từ lâu cả nhà mình mới được ăn bữa cơm đoàn tụ. Bố muốn nói với anh điều tâm huyết này. Bố đi theo cách mạng gần trọn đời người bố hiểu quá hiểu thế nào là sướng là khổ. Đã là con người ai không muốn sướng nhưng thời thế thế thời phải thế con ạ. Anh ngẫm xem đời ông bà mình cũng thuộc diện giàu có nhất làng Đoài này nhưng thời thế đổi thay nếu bố không nhìn xa hơn không đi theo cách mạng thì lịch sử cũng nghiền nát bố từ lâu rồi. Đừng đổ tội cho Trần Tăng càng không đổ tội cho Đào Kinh được. Bố hiểu quá rõ điều đó. Chính những điều anh trách bố bảo thủ lạc hậu ấy lại làm nên chỗ đứng vững chắc cho bố ngày nay đấy. Nếu bố cũng nghĩ đơn giản như anh cơ ngơi này gia tộc này đã tan tành từ lâu rồi. Hoàng Kỳ Trung lại nâng cốc rượu uống cạn. Yến Quyên vội đỡ chiếc chén từ tay chồng.

- Anh uống thế đủ rồi để em xới cơm anh ăn.

- Em sợ anh say sao! Hoàng Kỳ Nam có mẹ con đây chứng kiến cả đời bố chưa bao giờ say! Chưa bao giờ bố uống nhiều như hôm nay và cũng chưa bao giờ bố nói với bất kì ai điều bố vừa nói với anh. Điều đó không ai hiểu đâu ngoài mẹ con. Mẹ con là người đàn bà tuyệt vời nhất thế gian này. Các con làm sao hiểu được? Thế hệ bố mẹ thế hệ ông bà ta đã chịu bao cơ cực nhọc nhằn để có được miếng cơm manh áo. Chính ông bà mình là người có tư tưởng lớn đấy con biết không? Ngay từ cái thời ấy ông bà đã biết làm ăn với cả thương gia nước ngoài ngay trên đất làng Đoài này. Chỉ có điều chuyện làm ăn ngày ấy của ông bà mình chưa hợp thời. Con tưởng bố dửng dưng với cái chết của ông bà sao? Không đâu! Con làm sao hiểu thấu nổi đau đớn của bố mẹ phải nuốt hận trong lòng. Con ạ làm được người tử tế còn phải nhận biết và chịu đựng được cả lỗi lầm xấu xa tồi tệ của thời đại mình đang sống. Đến giờ phút này bố đã yên tâm tự hào về tất cả những gì bố đã làm. Hoàng Kỳ Trung lại nâng cốc rượu uống tiếp. Lần này thì Nam đã kiên quyết cầm chai rượu giấu ra sau lưng không cho bố uống nữa. Hoàng Kỳ Trung cười chưa bao giờ Nam thấy bố lại cười rạng rỡ như thế.

- Bố uống thế đủ rồi con không cho bố uống nữa.

- Ôi con trai của bố! Con còn non nớt lắm. Trong đầu con luôn coi bố là ông già bảo thủ. Con lầm rồi. Bố tuy khoác áo lính nhưng bố thấu hiểu hết mọi điều. Con cứ hỏi mẹ con thì biết. Bố đã biết trước cả sự thất bại của mẹ con trong công cuộc xây dựng hợp tác xã. Hôm nay đây bố lại khẳng định lại điều này. So sánh thế nào nhỉ? Đúng rồi! Phong trào hợp tác xã nó giống như một cơn lũ. Nó cuốn phăng đi mọi thứ của nhà nông đã tích góp từ bao đời. Mẹ con là người thương xót cố lao ra chống đỡ với cơn lũ cũng không nổi. May mà mẹ con rút lui sớm chứ không cũng lại nhừ đòn. Cơn lũ hợp tác xã đến bây giờ cũng chưa qua đâu. Sỡ dĩ con Tuyết đứng được là nhờ nó thức thời hơn mẹ con.

- Cũng chả phải nó thức thời mà là hợp thời. Mẹ Yến Quyên nói thời bây giờ người ta chuộng hình thức màu mè xanh đỏ tím vàng. Cán bộ thì háo danh dân tình lại mông muội khi đói rã họng mới tỉnh ra thì đã muộn. 

- Mẹ con nói đúng bố chẳng lạ gì ba cái trò làm ăn dối trá của cái gọi là phong trào hợp tác xã. Bố nói điều này bởi bố muốn con Tuyết phải tỉnh táo. Bố biết hai đứa chúng mày chẳng khác nào nước và lửa. Nước và lửa biết điều hòa sẽ sinh sôi nảy nở nếu không sẽ là thảm họa các con ạ. Bố nói vậy tùy chúng mày quyết định kẻo lại bảo bố dùng mệnh lệnh. Bố cho gọi con về chính là chuyện này các con phải biết điều hoà.

- Bố hôm nay giống một triết gia Nam nói con cám ơn bố cho con lời khuyên. Từ nay con mong chuyện của con bố mẹ để tự con giải quyết. Giờ con xin bố mẹ cho con và Vương đi chơi với nhau. Đã lâu lắm chúng con mới được gặp nhau. Ngày mai con phải đi rồi. Sắp tới con và Vương  sẽ phải vào trong kia bố mẹ thấy thế nào?

- Bố đồng ý! Nhưng bố nói trước cuộc sống không đơn giản như các anh nghĩ. Con người cũng không đơn giản. Bố vẫn lo cái cô Thương Huyền ấy còn có mối quan hệ sâu sắc với người Mỹ.

- Thôi bố cho con mượn xe đưa Vương về.

- Hãy khoan đã Tuyết bất ngờ nắm tay Nam. Tuyết rơm rớm mắt bữa nay có mặt cả bố mẹ và anh Vương cho em được nói lời xin lỗi anh. Em đã hiểu lầm anh nên em mới cư xử với anh thế mong anh thông cảm.

- Chuyện ấy để sau hãy nói Nam lạnh lùng tôi không trách cô về chuyện cư xử mà thực tình chúng mình sống với nhau không hạnh phúc.

Đào Vương đứng dậy cảm ơn bố mẹ Nam và Tuyết. Vương chống nạng rướn người ôm lấy cổ Nam để Nam cõng ra xe. Cô Lùn từ trong nhà nhìn thấy Nam và Vương cõng nhau chạy ra mời Nam và Vương vào nhà uống nước. 

- Thấy cả hai cậu thế này tôi mừng lắm! Cô Lùn vẻ quan trọng nói tôi đi xem bói thầy bói gọi vanh vách! Hai cậu nên biết mảnh đất mình đang ở xưa nay đàn ông mà ra đi thì phát tài lắm.

- Vậy mà cháu ra đi lại nghèo rớt mồng tơi Nam cười nói vui với cô Lùn.

- Đấy rồi cậu xem từ đời ông cậu bố cậu đến Đào Kinh và mấy mẹ con bà Cháo mới chỉ ở có vài năm mà ra đi ai cũng vẻ vang.

Nam chào cô Lùn cho xe chạy chầm chậm ra đầu làng. Một cảm xúc dâng trào trong Nam. Tiếng xe rù rì phá tan không gian tĩnh lặng. Ánh sáng đèn pha xiên qua màn sương dày đặc. Những con thiêu thân bay loạn lên chúng liều mình lao vào kính xe trước mắt Nam.  

- Cậu với Tuyết cứ mặt trăng mặt trời mãi thế này sao? Vương nói tuổi trẻ chúng mình qua đi quá mau mới ngày nào còn cởi truồng tắm sông Đình giờ đã thế này.

- Không hiểu sao cứ nhìn thấy Tuyết mình lại gai gai lạnh. Cuộc sống vợ chồng không thể tồn tại. Một là li hôn hai là li thân điều đó phụ thuộc vào Tuyết.

Nghe tiếng xe bọn trẻ từ đâu túa ra đuổi theo. Nam dừng xe tụi trẻ líu ríu leo lên ngồi chật cứng xung quanh Nam. Nam cho xe chạy một vòng quanh làng rồi thả chúng xuống sân kho hợp tác. Nhìn lũ trẻ sung sướng la hét Nam lại nghĩ tới thời mình bằng tuổi chúng bây giờ.

- Chẳng khác gì ngày xưa chúng mình đuổi theo xe ngựa của ông cậu. Ngày xưa mình đuổi theo xe ngựa giờ chúng nó đuổi theo ô tô. Vương nói như một triết gia.

- Còn tuổi trẻ thì thời nào cũng trong sáng vô tư. Nam nói cậu hỏi bất kì đứa nào trong đám trẻ kia lớn lên chúng muốn làm gì? Tớ tin chắc chúng cũng sẽ lại trả lời lớn lên muốn được làm anh bộ đội cụ Hồ hoặc làm cô thanh niên xunh phong. Cậu biết tại sao không? Đó là truyền thống dựng nước giữ nước của cha ông ta từ ngàn năm nay lúc nào cũng sôi sục dòng máu căm thù luôn đề cao cảnh giác chống ngoại xâm cậu hiểu chưa? Và những người như bố mình được chọn làm công tác chính trị tư tưởng thì lũ trẻ kia ắt trở thành những anh hùng của thời đại.

Nam cho xe chạy về làng Đông thăm bà ngoại.

- Bà ngoại mình nhận được thư của cậu Hiền từ bên Mỹ về mà không cho ai biết. Bà mình là nạn nhân khốn khổ nhất vì cậu Hiền đã đi chệch con đường cách mạng. Kẻ phản bội Tổ quốc dù ở phương trời nào cũng khổ. Giờ cậu ngồi yên trên xe để mình vào thăm bà một lát rồi ra ngay.

Nam cho xe đỗ sang bên đường rồi vào thăm bà ngoại.

Bà ngoại vẫn một thân một mình canh giữ ngôi nhà tổ tiên thay cho người con trai duy nhất là cậu Hiền. Bao năm bà ngoại khóc thương cậu Hiền đã đi chệch con đường cách mạng thành kẻ phản dân hại nước. Chẳng biết rồi đây bà chết đi cậu Hiền có dám về trông coi mảnh đất tổ tiên họ Đỗ của cậu không? Mảnh đất này cả đời bà ngoại đã phải chăm lo nhang khói. Khu vườn xơ xác chiếc sân gạch rêu phong mốc meo theo tuổi tác già nua của bà. Nam xúc động ôm bà ngoại vào lòng.

- Bố Trung cháu hồi này vẫn còn sợ liên lụy không dám đến thăm bà sao? Giọng bà thều thào trong hơi thở. Cháu ơi cậu Hiến đã gửi thư từ Mỹ về đấy! Bà như reo lên khe khẽ. Nhưng cháu chớ khoe với ai kể cả bố cháu. Chuyện này lộ ra sẽ ảnh hưởng tới công danh sự nghiệp của bố cháu đấy.

- Bà ơi mai bố cháu sẽ đến thăm bà. Đất nước thống nhất rồi bà không phải lo sợ nữa. Cậu Hiền rồi sẽ về thăm bà. Cháu chào bà cháu về đây. Bạn cháu đang ngồi đợi ngoài ngõ.

- Cậu Hiền cháu mà về người ta sẽ không bắt tử hình cậu cháu chứ? Bà run run cố bước chập choạng ra cửa nhìn theo chiếc xe của thằng cháu ngoại rồ máy chạy vào màn đêm.

Về tới cổng nhà Vương Nam chạy xuống mở cổng rồi dông thẳng xe vào đỗ giữa sân. Mẹ Vương đang ngồi nghe vở cải lương "Chuyện tình của biển". Nam dìu Vương vào nhà. Mẹ Vương tắt chiếc máy quay đĩa nói:

- Nam ơi cô tính kĩ rồi Vương bận đi báo cáo thành tích thì cô xin anh cùng cô đi vào trong ấy với cô được không? Phải đi ngay anh Nam ạ. Chậm ngày nào mình mắc thêm tội ngày ấy.

- Mẹ không phải đi. Việc này để chúng con tính. Vương nói bố Kinh đã thành phản động rồi con không còn được đi báo cáo thành tích nữa đâu. Con sẽ cùng vào trong ấy.

- Chân tay thế con đi sao được.

- Xe nó cõng chứ mình có phải cuốc bộ đâu. Vương hưng phấn nói vui.

- Thế thì tốt rồi! Mai mẹ sẽ bán đôi lợn lấy tiền cho hai anh đi. Liệu mẹ con nó có ra ở hẳn với mình ngoài này được không nhỉ? Trong ấy có biết cấy lúa như làng Đoài mình không? Mẹ Vương líu nhíu hỏi đủ mọi chuyện.

- Mẹ phải hiểu con bây giờ tàn tật thế này đến nuôi thân không nổi mong gì chuyên ấy hả mẹ. Con vào lần này mục đích xin lỗi người ta thôi. Con không hy vọng gì được nhận cháu. Chỉ mong người ta tha thứ cho mình là tốt rồi mẹ ạ. 

Mẹ Vương lại ngồi thừ ra.

- Đêm nay cháu xin phép cô cháu được ngủ lại đây với Vương một đêm. Đã lâu lắm chúng cháu mới lại được gặp nhau.

- Vậy là anh bỏ con Tuyết thật sao? Cô Cam nói rõ khổ thân hai đứa chúng mày. Cô cũng chẳng giấu gì anh chính cô là người đã tung tin con Tuyết với Trần Tăng đấy. Chính cô đã hồ đồ không nghĩ rằng kết cục hai đứa lại như thế này. Chẳng lẽ anh lại không tha thứ cho con Tuyết được sao? Đàn bà nhan sắc như con Tuyết có gian díu dại khờ cũng là lẽ thường tình. Chẳng gì bây giờ nó đã là chủ tịch to nhất xã này. Anh còn chê nó điều gì. Đã trải qua bao năm tháng cô mới nghĩ con người ta sinh ra giữa thời buổi loạn lạc triền miên không mấy ai là không mắc lỗi lầm.

Đêm đã khuya Nam và Vương ôm nhau ngủ. Cùi chân cụt của Vương thúc vào sườn Nam nhồn nhột. Tiếng mẹ Vương thì thầm khuyên nhủ Nam về với Tuyết. Đêm làng Đoài vẫn ì ầm vọng về tiếng sóng biển.